ទិវា​ជាតិ​ចងចាំ​ព្រឹត្តិការណ៍ នៅ​មូលដ្ឋានទ័ព ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ អាមេរិក

348
ចែករម្លែក

ភ្នំពេញៈ នៅ​ម៉ោង ៧:៤៨ នាទី ព្រឹក​ថ្ងៃអាទិត្យ ទី​៧ (​ត្រូ​ជា​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ទី​៨ នៅ​ជប៉ុន​) ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៤១ ខណៈដែល​អ្នកខ្លះ មិនទាន់​ភ្ញាក់​ពី​ដំណេក​ផង សន្ធឹក​នៃ​សំឡេង​រ៉ុក្កែត រាប់ ពាន់​រាប់ម៉ឺន​គ្រាប់ បាន​ហោះ​ចេញពី​យន្តហោះ​ចម្បាំង និង​យន្តហោះ​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក ៣៥៣ គ្រឿង ស្រោច​ដូច គ្រាប់​ភ្លៀង ធ្លាក់​ពីលើ​មេឃ ទៅបុក​បំផ្ទុះ បញ្ឆេះ​បំ​ប៉ើង កម្ទេច អង្រន់​សមុទ្ទ រដ្ឋ​ហា​វ៉ៃ ឱ្យ​កក្រើក រំពើក​ញាប់​ញ័រ និង​ឆេះ​សន្ធោសន្ធៅ​ខ្មួលខ្មាញ់​ឡើង ។ នោះ​គឺជា​ការវាយប្រហារ​រប​ស់​កងទ័ព អធិរាជ​ជប៉ុន ដោយ​មិនបាន​ប្រកាស​ឱ្យដឹង​ជាមុន ទៅលើ​មូលដ្ឋាន​កងទ័ពជើងទឹក​របស់​អាម​រិ​ក នៅ​កំពង់ផែ ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ ( Pearl Harbor ) រដ្ឋ​ហា​វ៉ៃ ។​

​ខណៈ​គ្រាប់កាំភ្លើង​តូចធំ កំពុង​ស្រោច​មក ក្នុង​កណ្តាល​មនុស្ស ស្លាប់​ត្រៀបត្រា​អណ្តែត​ពេញ​ទឹក ធ្វើឱ្យ​ទឹក​សមុទ្ទ នៅ​ទីនោះ​ប្រែជា​ពណ៌​ក្រហម សម្រែក​អ្នករងរបួស​ស្រែកថ្ងូរ​គួរ​រន្ធត់​ក្នុង​សភាព ភ័យ​តក្កមា កងទ័ព​អាមេរិក ប្រវេប្រវា វាយបក​ទៅលើ​កងទ័ព​ជប៉ុន​វិញ​រហូតដល់​អាច​គ្រប់គ្រង ស្ថានការណ៍ នៅ​មូលដ្ឋាន​របស់ខ្លួន​វិញ​បាន ។ ប៉ុន្តែ​ភាគី​អាមេរិក បាន​រង​ការខូចខាត​យ៉ាងដំណំ គឺ​កប៉ាល់ចម្បាំង​ទាំង ៨ គ្រឿង បាន​រង​ការខូចខាត ហើយ​ក្នុងនោះ​មាន ៤ គ្រឿង​បាន​លិច​ចូល ទៅក្នុង​ជម្រៅ នៃ​ទឹក​សមុទ្ទ (​ប៉ុន្តែ​ក្រោយមក កប៉ាល់ចម្បាំង​ឈ្មោះ Arizona បាន​ងើបឡើង​ពី សមុទ្ទ​វិញ ហើយ​ក្នុងនោះ កប៉ាល់ ៦ គ្រឿង ត្រូវបាន​ជួសជុល ហើយ​ចូលទៅ​ប្រយុទ្ធ​តទល់ នឹង​ជប៉ុន​វិញ នៅក្នុង​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២ ) ។​

យន្តហោះ​ចម្បាំង​របស់​អាមេរិក ១៨៨ គ្រឿង ត្រូវបាន​បំផ្លាញ និង ១៥៩ គ្រឿង​រង​ការខូចខាត ជា​ដំណំ ។ ទាហាន និង​ជន​ស៊ីវិល អាមេរិក ២.៤០៣ នាក់ បាន​បាត់​បង់ជីវិត និង របួស ១.១៧៨ នាក់ ។ ប៉ុន្តែ​ទីតាំង​សំខាន់ៗ របស់​អាមេរិក ដូចជា​ស្ថានីយ​ថាមពល កន្លែង​ជួសជុល ឃ្លាំង​សម្ភារ ទីបញ្ជាការ និង​កន្លែង​ស្តុក​ប្រេងឥន្ធនៈ​ជាដើម មិនបាន​រង​ការ​វា​ប្រហារ​ឡើយ ។ ការខកខាន របស់​ជប៉ុន​នេះ ធ្វើឱ្យ​អាមេរិក ហ៊ាន​ក្រោកឈរ​ប្រកាសសង្គ្រាម​តទល់ ជប៉ុន​វិញ​។​

​មុននឹង​បង្ខំចិត្ត​ដកថយ​ទៅវិញ កងទ័ព​ជប៉ុន ក៏​ខាតបង់​ច្រើន​គួរសម​ដែរ យន្តហោះ​ចម្បាំង ២៩​គ្រឿង មនុស្ស​ជាង ៦០​នាក់ នាវា​ល្បាត ៣ គ្រឿង នាវា​ពិឃាត ៣ គ្រឿង កប៉ាល់​ប្រឆាំង យន្តហោះ ១ គ្រឿង និង​កប៉ាល់​រាយ​មីន ១ គ្រឿង បាន​បាត់បង់ និង ខូចខាត​ជា​ដំណំ ។​

​ក្នុងពេល​ដំណាលគ្នា​នឹង​ការវាយប្រហារ ទៅលើ​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព នៅ​ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ នោះ កងទ័ព​ជប៉ុន ក៏បាន​វាយប្រហារ​ទៅលើ​ទីតាំង​កងទ័ព​អាមេរិក នៅ​ហ្វីលីពីន និង​កងទ័ព​អង់គ្លេស នៅ​ម៉ាឡាយូ សាំង​ហ្គា​ពួរ និង ហុងកុង ផងដែរ ។​

​សម្រាប់​ជប៉ុន ការ​មាន​សកម្មភាព​យោធា ដោយ​មិន​ប្រកាស​ជាមុន​នេះ​គឺជា​អ្វីដែល​ពួកគេ​បាន​ធ្វើជា​ហូរហែ​មកហើយ​។ ទោះយ៉ាងណា ការដែល​មិនមាន​ការព្រមាន​ជាមុន ជាពិសេស​នៅពេលដែល​ដំណើរ​ការចរចា រវាង​ជប៉ុន និង អាមេរិក ដែល​ពេលនោះ កំពុងមាន​ដំណើរការ និង​ត្រូវបាន​គេ​ដឹង​ជាទូទៅ​ហើយ​នោះ ធ្វើឱ្យ​ជប៉ុន រង​ការរិះគន់ ។​

មូលហេតុ​របស់​ជប៉ុន វាយប្រហារ​អាមេរិក​
មុន​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២ ផ្ទុះឡើង ទឹកដី​នៃ​ប្រទេស​នានា នៅ​អាស៊ី សឹងតែ​ទាំងអស់​ដោយ​រួម ទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង បាន​ត្រូវ​ពួក​មហាអំណាច​អឺរ៉ុប យក​ធ្វើជា​អាណានិគម​។ ជប៉ុន​ដែល​ទើប តែ​លេចឡើង ជា​មហា​ប្រទេសមួយ នៅ​អាស៊ី នាពេល​ថ្មីៗ បានធ្វើ​កិច្ចការ​ជាច្រើន ដែល​ពេលខ្លះ ត្រូវគេ​មើលឃើញថា ជា​អំពើ​ឃោរឃៅ ប៉ុន្តែ​តាមពិត​គឺ​ក្នុង​បំណង​ទប់ស្កាត់ អំណាច​ពួក​អឺរ៉ុប នៅ​អាស៊ី និង​រំដោះប្រទេស​នៅ​អាស៊ី ឱ្យ​រួច​ផុតពី​អាណានិគម​របស់​មហាអំណាច​អឺរ៉ុប ជប៉ុន លើក​ពាក្យស្លោក​ថា “ ទឹកដី​អាស៊ី សម្រាប់​ជន​អាស៊ី “ ។​

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤០ ជប៉ុន បានចាប់ផ្តើម​លុកលុយ ចូលមកក្នុង​តំបន់​ឥណ្ឌូចិន​របស់​បារាំង (​កម្ពុជា -​វៀត​នា​-​ឡាវ​) ជា​បន្តបន្ទាប់ បាន​គ្រប់គ្រង និង​ដាក់​ប្រទេស​ចិន ឱ្យនៅ​ដាច់​ពី​ពិភពលោក ដើម្បី​ងាយស្រួល​ខ្លួន ( ជប៉ុន ) គ្រប់គ្រង ធ្វើជា​ឈ្នាន់ ឬ ដើម្បី​បើកផ្លូវ​ឈានទៅរក​ការ​វាយ ប្រហារ​រំដោះ​តំបន់​នានា​ទៀត ដែលជា​ទឹកដី​អាណានិគម​របស់​អង់គ្លេស និង ហុ​ល្លង់ ។

​ជា​ចំណុច​ល្អ​មួយ នៅពេលដែល ជប៉ុន ដណ្តើម​ប្រទេស​នានា​នៅ​អាស៊ី ពី​អាណានិគម​មហា អំណាច​អឺរ៉ុប​ហើយ ជប៉ុន តែងតែ​រៀបចំ​ឱ្យ​ប្រទេស​នោះៗ​ប្រកាស​ឯករាជភាពរ​បស់​ខ្លួន​ដូចជា ប្រទេស​កម្ពុជា ជាដើម (​ប៉ុន្តែ​ជា​អកុសល ឯករាជភាព​ទាំងនោះ មិន បាន​នៅ​គង់​វង់​ឡើយ​គឺ​ភាគ ច្រើន​បំផុត ប្រទេស​ទាំងនោះ ត្រូវ​ធ្លាក់​ក្នុង​អាណានិគម​ដើម​វិញ​បន្ទាប់ពី​ជប៉ុន​ចាញ់​សង្គ្រាម ដូចជា​ប្រទេស​កម្ពុជា ត្រូវ​ធ្លាក់​ទៅ​ក្រោម​អាណានិគម​បារាំង​វិញ​ជាដើម ) ។​

​ពេលនោះ អាមេរិក នៅ​ជា​ប្រទេស ដែល​មិនទាន់​ចូលខ្លួន ទៅក្នុង​សង្គ្រាម​នៅឡើយ ហើយ អាមេរិក ថែមទាំង​ជា​អ្នកលក់​ប្រេងឥន្ធនៈ ទៅឱ្យ​ជប៉ុន ហើយក៏​មិនបាន​គិត​ចង់​ផ្តាច់​ការលក់ នោះដែរ ព្រោះ​វ៉ាស៊ីនតោន យល់ថា ការលក់​ប្រេង​ទៅឱ្យ​ជប៉ុន ធ្វើឱ្យ​ជប៉ុន ក្លាយជា​អ្នក​ពឹង អាមេរិក លើ​ផ្នែក​ប្រេងឥន្ធនៈ ហើយ​អាមេរិក ក៏​រកប្រាក់​ចំណូល និង​ចំណេញ​បាន​យ៉ាងច្រើន សន្ធឹកសន្ធាប់​ណាស់ដែរ ។​

​ប៉ុន្តែ​ជប៉ុន និង​ពិភពលោក សុទ្ធតែ​បានដឹងថា អាមេរិក បាន​ជួយ​អង់គ្លេស ដោយ​លួចលាក់ ទាំង​មិន​ចង់ឱ្យ​ជប៉ុន រីក​អំណាច​តាម​មហិច្ឆតា​របស់​ជប៉ុន​ផង ព្រោះ​អាមេរិក ខ្លាច​ប៉ះពាល់​ផល ប្រយោជន៍​របស់ខ្លួន គឺ​ណាមួយ មហាអំណាច​ដែលជា​សត្រូវ​របស់​ជប៉ុន សុទ្ធតែ​ពួក​អឺរ៉ុប ហើយ​អាមេរិក មាន​ផលប្រយោជន៍ ជាមួយ​ពួក​នោះ​ផងដែរ​។​

​នៅ​ដើមឆ្នាំ​១៩៤១ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ហ្វ្រាំង​គ្លី​ន រូស​វែ​ល​ថ៍ បាន​ប្តូរ​ទីតាំង​កងទ័ព ជើងទឹក​ពី សាន់ ដៀ​ហ្គោ ( San Diego ) ទៅ ហា​វ៉ៃ និង បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​កសាង​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​នៅ​ប្រទេស ហ្វីលីពីន ផងដែរ ដើម្បី​បន្ទច់បង្អាក់​ការ​លុកលុយ របស់​ជប៉ុន​ចូលទៅក្នុង​តំបន់​ចុង​បូព៌ា ។

​ប្រការ​ទាំងនេះ នាំឱ្យ​ជប៉ុន និង អាមេរិក ចាប់ផ្តើម​មានទំនាស់​នឹង​គ្នា ហើយ​ភាគី​ទាំង ២ ក៏បាន ចរចា​គ្នា ។ ចំពោះ​ជប៉ុន មិន​អនុញ្ញាតឱ្យ​អ្នកណា មក​រាំងស្ទះ​នូវ​ដំណើរ​រុលទៅមុខ​ក្នុង​មហិច្ឆតា ក្តោប​ក្តាប់​អាស៊ី​ឡើយ​។ និយាយ​ម្យ៉ាង​ទៀតថា ជប៉ុន ដាច់ខាត ត្រូវតែ​ប្រយុទ្ធ​ដណ្តើម​អំណាច ឬ​ទឹកដី​អាស៊ី ពី​អង់គ្លេស និង​ហុ​ល្លង់ យកមក​ឱ្យ​អាស៊ី ដែលមាន ជប៉ុន ខ្លួនឯង​ជា​ប្រមុខ ។

​កាលណោះ នៅ​អាមេរិក​ឯណោះ ចលនា​នៃ​ការមិនធ្វើ​អន្តរាគមន៍ ឬ​តាំងខ្លួន​ជា​អ្នក​មិន​ឈរ នៅ​ខាង​ភាគី​ណាមួយ កំពុងមាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំងណាស់ ពោលគឺ​អាមេរិក មិន​ចង់​ធ្វើសង្គ្រាម​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​អ្នកវិភាគ​ខ្លះ យល់ថា កាលណោះ អាមេរិក សំងំ​សន្សំទ្រព្យ ទុកឱ្យ​ភាគី​សង្គ្រាម​ទាំងឡាយ វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា រហូត​ខ្សោះ​កម្លាំង​រៀងខ្លួន ទើប​អាមេរិក ចូលទៅ​គ្រញិច​យក​ទាំងអស់​តែម្តង ហើយ​ប្រការនេះ ឃើញថា មិនសូវ​ខុស​ឡើយ ។

​មូលហេតុ​ដ៏​សំខាន់បំផុត​មួយ​នោះ គឺ ជប៉ុន​យល់ថា ប្រសិនបើ​ខ្លួន ( ជប៉ុន ) វាយ ប្រហារ​ទៅ លើទឹក​ដី​អាណានិគម​ណាមួយ​របស់​អង់គ្លេស នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​នោះ អាមេរិកនឹង​ចូលខ្លួន​ទៅក្នុង​សង្គ្រាម​នោះ ជាមិនខាន ដូច្នេះ​ទើប​ជប៉ុន​យល់ថា ជម្រើស ​តែមួយគត់​គឺ​ការវាយប្រហារ អាមេរិក ដែលជា​អ្នក​រារាំង​មុន ដើម្បី​កុំឱ្យ​អាមេរិក នឹងមាន​លទ្ធភាព​ចូលទៅ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍ ។

​ហេតុនេះ ជប៉ុន​វាយប្រហារ​ទៅលើ​កងទ័ព​អាមេរិក នៅតាម​មូលដ្ឋាន​នានា នៅ​មហាសាគរ ប៉ាស៊ីហ្វិក ។ ប៉ុន្តែ​ជប៉ុន ធ្វើ​មិនបាន​ជោគជ័យ​ទាំងស្រុង ហើយ​ការ​វា​ប្រហារ​ទៅលើ​អាមេរិក​នេះ មាន​ឱប​មា ដូចជា​គេ​គប់​សំបុក​ឪម៉ាល់ ទៅវិញ ។​

​ជា​លទ្ធផល មួយថ្ងៃ ក្រោយពី​ជប៉ុន​វា​ប្រហារ ទៅលើ​កងទ័ព​អាមេរិក នៅ​តំបន់​មហាសាគរ ប៉ាស៊ីហ្វិក មាននៅ​ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ ជាអាទិ៍ គឺ​នៅ​ថ្ងៃទី​៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៤១ អាមេរិក​បានប្រកាស សង្គ្រាម​ប្រឆាំងនឹង​ជប៉ុន ដោយ​គ្មាន​អ្នកណា​ជំទាស់ ។

សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ផ្ទុះឡើង​
ក្នុង​សុន្ទរកថា ថ្លែង​ទៅកាន់​សភា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ហ្វ្រាំង​គ្លី​ន រូស​វែ​ល​ថ៍ (Franklin D. Roosevelt ) ថ្លែងថា “ ការវាយប្រហារ​ទៅលើ​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​អាមេរិក ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ នា​ថ្ងៃទី​៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៤១ គឺជា​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយ ដែល​នឹង​ស្ថិតនៅ​ជានិច្ច​ក្នុង​ភាព​ទុរយស ព្រោះតែ​ការ វាយប្រហារ​នោះ​ពុំមាន​ការប្រកាសសង្គ្រាម ទាំង​ពុំមាន​ការព្រមាន​ជាក់លាក់​ផង “ ។​

​អាមេរិក បាន​ក្លាយជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដ៏​សកម្ម​របស់​អង់គ្លេស ញ៉ាំងឱ្យ​អាល្លឺម៉ង់ និង អ៊ីតាលី ប្រកាស សង្គ្រាម​ដែរ ត្រឹមតែ ៣ ថ្ងៃក្រោយ​មក​គឺ​ថ្ងៃ​តី​១១ ខែ ឆ្នាំ ដដែល​នោះ​។ សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ បានចាប់ផ្តើម​ពី​ពេលនោះ និង​ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ​ឯង ។​

​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ក្រោយមក ពួក​អ្នកនិពន្ធ​មួយចំនួន បាន​ចោទថា មាន​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល អាមេរិក និង​រដ្ឋាភិបាល​អង់គ្លេស បានដឹង​ពី​គម្រោង​វាយប្រហារ​របស់​ជប៉ុន ជាមុន​ប៉ុន្តែ​អ្នក ទាំងនោះ លាក់ទុក​ព័ត៌មាន​ទាំងនោះ ឬក៏​ថែមទាំង​ជួយ​ជំរុញឱ្យមាន​ការវាយប្រហា​រ​របស់​ជប៉ុន ទៅលើ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក បានសម្រេច​ទៀតផង ព្រោះ​ពួកគេ​មានបំណង​ចង់ឱ្យ​អាមេរិក មាន​ហេតុផល​គ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការ​ចូលទៅក្នុង​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​ជប៉ុន ហើយ​ទីបំផុត គឺ​ជប៉ុន បាន​ចុះចាញ់​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២ នោះ បន្ទាប់ពី​អាមេរិក ទម្លាក់​គ្រាប់បែកបរមាណូ​ទៅលើ ទីក្រុង ហ៊ី​រ៉ូ​ហ្ស៊ី​ម៉ា និង​ទីក្រុង ណា​ហ្កា​សា​គី នា​ឆ្នាំ​១៩៤៥​។​

​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ​១៩៩៤ សភា​អាមេរិក បានកំណត់​យក​ថ្ងៃទី​៧ ខែធ្នូ ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ​ថា ជា​ទិវា​ជាតិ​ចងចាំ​ព្រឹត្តិការណ៍ នៅ​មូលដ្ឋានទ័ព ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ ហើយ​ត្រូវបាន​ធ្វើជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ នៅ​អាមេរិក ដើម្បី​ចងចាំ និង​ផ្តល់​កិត្តិយស ដល់​អ្នក​ទាំងពួង​ដែល​បាន​ស្លាប់ ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍ ដែល​ជប៉ុន​វាយប្រហារ​លើ មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក​នៅ ភៀ​ល ហ៊ា​ប៊ើ​រ៍ កាលពី​ថ្ងៃទី ៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៤១ នោះឯង ។​

​សរណៈ​វត្ថុ​
សរណៈ​វត្ថុ គឺ​វត្ថុ​អនុស្សាវរីយ៍ ឬ​វត្ថុ​សម្រាប់​រំឭក​ដល់​ថ្ងៃ​ដែល ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ រង​ការវាយប្រហារ និង​ព្រឹត្តិការណ៍ នៃ​ការវាយប្រហារ​នោះ មាន​នាវាចម្បាំង​ឈ្មោះ USS Arizona ត្រូវបាន​គេ​ធ្វើ ពី​ថ្លើមថ្ម នៅឯ​កំពង់ផែ ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦២ ក៏​ដើម្បី​ចងចាំ​ដល់​កងទ័ព​ដែល​បាន​ស្លាប់ នៅក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍ នៅ ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ នោះ​ផងដែរ ។

​មួយទៀត​គឺ នាវាចម្បាំង​ឈ្មោះ USS Utah ត្រូវបាន​សាងសង់ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧២ នៅ​ខាងជើង​កោះ Ford ជិត​កន្លែង​ដែល​កប៉ាល់​នោះបាន​លិច ដើម្បី​ផ្តល់​កិត្តិយស​ដល់​ពួក​នាវិក នៃ​កប៉ាល់ចម្បាំង នេះ ហើយ​ទីនោះ ត្រូវបាន​អាមេរិក ចុះឈ្មោះ​ជា​កន្លែង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជាតិ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៩ ។​

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩០ មុន​ខួប​ទី​៥០ នៃ​ការវាយប្រហារ​ទៅលើ ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ សភា​អាមេរិក​បាន​បង្កើត មេដាយ​អនុស្សាវរីយ៍ ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ ដែល​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា មេដាយ សម្រាប់​អ្នក​នៅរស់ រាន​មានជីវិត​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍ ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍ ហើយ​ត្រូវ​បានប្រគល់​ទៅឱ្យ​បុគ្គល​ណា​ដែល​កាល នោះ​ស្ថិតនៅក្នុង​កម្លាំងយោធា​អាមេរិក​ដែលមាន​វត្តមាន​នៅឯរ​ដ្ឋ​ហា​វ៉ៃ​ហើយ​ជា​អ្នក​បាន​ចូល រួម​ប្រយុទ្ធ​តបត​នឹង​កងទ័ព​ជប៉ុន​វិញ នៅ​ថ្ងៃទី​៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៤១ នោះ ។ មេដាយ នេះ​ក៏​ត្រូវបាន ប្រគល់ជូន​ផងដែរ ដល់​ជន​ស៊ីវិល ដែល​បាន​ស្លាប់ ឬ របួស នៅក្នុង​ការវាយប្រហារ​នោះ ។ ប៉ុន្តែ​ទង្វើ​នេះ​ធ្វើឡើង​ដោយមាន​រយៈពេល​កំណត់ ហើយ​បច្ចុប្បន្ននេះ​ពុំ​ត្រូវបាន​គេ​ធ្វើ ទៀតឡើយ ។​

​ទិវា​ជាតិ​ចងចាំ​ព្រឹត្តិការណ៍ នៅ​មូលដ្ឋានទ័ព ភៀ​ល ហា​ប៊ើ​រ៍​នេះ ពុំមែន​ជា​ថ្ងៃ​សម្រាក​សាធារណៈ ឡើយ ហើយ​ជា​គន្លង​ប្រពៃណី នៅ​ថ្ងៃទី​៧ ខែធ្នូ នេះ អាមេរិក​បង្ហូតទង់ជាតិ​នៅត្រឹម​ពាក់កណ្តាល បង្គោល ទុក​រហូតដល់​ថ្ងៃ​លិច ដើម្បី​ផ្តល់​កិត្តិយស​ដល់​អ្នក​ដែល​បាន​ស្លាប់ និង​អ្នកស្នេហាជាតិ ទាំង​ឡយ​របស់​ពួកគេ​៕ ដោយៈ មេសា​

ទីតាំង​កងទ័ពជើងទឹក​អាមេរិក​នៅ ភៀ​ល ហា​ប៊ឺ​រ៍ ពេល​រង​ការវាយប្រហារ​ដោយ​កងទ័ព​ជប៉ុន
ទីតាំង​កងទ័ពជើងទឹក​អាមេរិក​នៅ ភៀ​ល ហា​ប៊ឺ​រ៍ ពេល​រង​ការវាយប្រហារ​ដោយ​កងទ័ព​ជប៉ុន
ទីតាំង​កងទ័ពជើងទឹក​អាមេរិក​នៅ ភៀ​ល ហា​ប៊ឺ​រ៍ ពេល​រង​ការវាយប្រហារ​ដោយ​កងទ័ព​ជប៉ុន