ទិវា​បរិច្ចាគ​ឈាម​ពិភពលោក​

589
ចែករម្លែក

ភ្នំពេញៈ ទិវា​បរិច្ចាគ​ឈាម​ពិភពលោក ( World Blood Donor Day = WBDD ) គឺជា​ទិវា​អន្តរជាតិ ត្រូវបាន​ប្រទេស​ជាច្រើន នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ប្រារព្ធ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែមិថុនា ។ ទិវា​នេះ ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៤ ដើម្បី​បង្កើន​ការយល់ដឹង អំពី​តម្រូវការ​នៃ ឈាម ដែលមាន​សុវត្ថិភាព និង​ផលិតផល​ឈាម ( ដូចជា​ផ្លា​ស្មា​ជាដើម ) និង​ដើម្បី​ជាការ​ដឹងគុណ ដល់​អ្នកបរិច្ចាគឈាម​ដោយ​ស្ម័គ្រចិត្ត ដែល​ពួកគេ​បាន បរិច្ចាគ​ទាន គឺ​ឈាម​សម្រាប់​សង្គ្រោះ​អាយុជីវិត​មនុស្ស ។​

​ទិវា​បរិ​ច​ច្ចាគ​ឈាម​ពិភពលោក គឺជា​យុទ្ធនាការ ១ ក្នុងចំណោម​យុទ្ធនាការ​ផ្លូវការ​ទាំង ៨ ផ្នែក​សុខភាព​សាធារណ​សកល របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក ( WHO ) ស្របគ្នា ជាមួយនឹង​ទិវា​សុខភាព​ពិភពលោក ( World Health Day ) ទិវា​រោគរបេង​ពិភពលោក ( World Tuberculosis Day ) សប្តាហ៍​នៃ​ការធ្វើឱ្យ​ស៊ាំ​នឹង​មេរោគ​ពិភពលោក ( World Immunization Week ) ទិវា​គ្រុនចាញ់​ពិភពលោក ( World Malaria Day ) ទិវា​ពិភព លោក​គ្មាន​ថ្នាំជក់ ( World No Tobacco Day ) ទិវា​រោគ​ថ្លើម​ពិភពលោក ( World Hepatitis Day ) និង ទិវា អេដស៍​ពិភពលោក ( World AIDS Day ) ។​

​ការផ្ទេរ​ឈាម ( ពី​មនុស្ស​ម្នាក់ ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់ ) និង​ផលិតផល​ឈាម ( ដូចជា​ឈាម ដែល​គេ​យកទៅ​បែង​ចែកជា​គ្រាប់​ឈាម និង​ផ្លា​ស្មា​ជាដើម ) បាន​ជួយសង្គ្រោះ​អាយុ ជីវិត​មនុស្ស​រាប់លាន​នាក់ ក្នុង ១ ឆ្នាំៗ ។ វា​អាច​នាំយក​ជីវិត ដែល​នៅ​មាត់ជ្រោះ​មរណៈ ឱ្យ ត្រឡប់មក​រស់​តទៅទៀត​បាន ដោយមាន​គុណភាព​ជីវិត​ប្រសើរ​ជាង​មុន ក៏មាន ហើយ​វា អាចជួយ​គាំទ្រ ដល់​ដំណើរ​ការវះកាត់​ដ៏​ស្មុគស្មាញ ផ្នែក​វេ​ជ្ជា​សាស្ត្រ បាន​ទៀតផង ។​

​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក មាន​បណ្តា​ប្រទេស​ជាច្រើន ដោយ​រួមទាំង​កម្ពុជា​ផង គ្មាន លទ្ធ ភាព​ផ្គត់ផ្គង់​ឈាម ដែលមាន​សុវត្ថិភាព តាម​តម្រូវការ​ឡើយ ។ ដែល​អាច​រក​ឈាម គ្រប់គ្រាន់ ទៅបាន មានតែ​មធ្យោបាយ​មួយគត់ គឺ​ការបរិច្ចាគ​ឈាម​ជា​ទៀងទាត់ និង​ដោយ​ស្ម័គ្រចិត្ត ។​

​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក មាន​គោលដៅ​ថា ឱ្យ​ប្រទេស​ទាំងអស់ ទូទាំង​ពិភពលោក ទទួលបាន​ឈាម ដែលមាន​សុវត្ថិភាព​គ្រប់គ្រាន់ តាម​តម្រូវការ​តាមរយៈ​ការបរិច្ចាគ ដោយ​ស្ម័គ្រចិត្ត នៅត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២០ ។ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៤ មាន​ប្រទេស​ចំនួន ៦០ ទទួលបាន​ឈាម ៩៩ ទៅ ១០០ ភាគរយ នៃ​តម្រូវការ​ថ្នាក់ជាតិ តាមរយៈ​ការបរិច្ចាគ ដោយ​ស្ម័គ្រចិត្ត ដោយនៅ មាន​ប្រទេស ៧០ ភាគរយ​ផ្សេងទៀត​ផ្អែកលើ​ការបរិច្ចាគ របស់​គ្រួសារ​អ្នកជំងឺ និង​ការ​បានមក​ដោយ​ការទិញ​លក់ ។​

​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ ទិវា​បរិច្ចាគ​ឈាម​ពិភពលោក ប្រព្រឹត្តទៅ​ក្រោម​ប្រធានបទ​ផ្សេងៗ គ្នា ដូចជា ៖ ឆ្នាំ​២០១៩ ប្រធាន​ប​ទៈ ឈាមមាន​សុវត្ថិភាព សម្រាប់​អ្នក​ទាំងអស់គ្នា , ឆ្នាំ​២០១៨ ប្រធាន​ប​ទៈ ចូរ​នៅ​ទីនោះ ដើម្បី​នរណាម្នាក់​ផ្សេងទៀត , ផ្តល់​ឈាម​ចែក រំលែក​អាយុជីវិត , ឆ្នាំ​២០១៧ ប្រធាន​ប​ទៈ បរិច្ចាគ​ឈាម បរិច្ចាគ​ឥឡូវនេះ និង​បរិច្ចាគ ជា​បន្តបន្ទាប់ , ឆ្នាំ ២០១៦ ប្រធាន​ប​ទៈ ឈាម ភ្ជាប់​យើងទាំងអស់គ្នា , ឆ្នាំ​២០១៥ ប្រធាន​ប​ទៈ សូម​អរគុណ ចំពោះ​ការសង្គ្រោះ​អាយុជីវិត​របស់ខ្ញុំ , ឆ្នាំ​២០១៤ ប្រធាន​ប​ទៈ ឈាមមាន​សុវត្ថិភាព សម្រាប់ សង្គ្រោះ​អាយុជីវិត​អ្នក​ម្តាយ​ទាំងឡាយ , ឆ្នាំ​២០១៣ ប្រធាន​ប​ទៈ កា​បរិច្ចាគ​ឈាម គឺជា​ទាន ជីវិត , ឆ្នាំ​២០១២ ប្រធាន​ប​ទៈ រាល់​លោកអ្នក ដែល​បាន​បរិច្ចាគ​ឈាម គឺជា​វិ​រ​ជន ។​

​ហេតុអ្វី​ទិវា​បរិច្ចាគ​ឈាម​ពិភពលោក ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ ១៤ មិថុនា​?

​លោក Karl Landsteiner កើត​នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៨៦៨ ( ស្លាប់​នៅ​ថ្ងៃទី ២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩៤៣ ) គឺជា​អ្នកប្រាជ្ញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ផ្នែក​ជីវវិទ្យា និង​រូបវិទ្យា ជនជាតិ​អូទ្រីស ។ តាមរយៈ​ជំនាញ​របស់គាត់ ទាំង ២ នេះ ជា​ចម្បង គាត់​បាន​ញែក ឬ​បែងចែក​ប្រភេទ ឈាម​មនុស្ស​ដាច់ដោយឡែក​ពីគ្នា នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០០ ។ ការរកឃើញ​របស់គាត់ បានធ្វើឱ្យ​មានការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រព័ន្ធ​ទំនើប ការកំណត់​ប្រភេទ​ឈាម ដែល​អាច​ឱ្យគេ ( វេជ្ជបណ្ឌិត ) អាច​ផ្ទេរ​ឈាម ដោយ​គ្មាន​បង្ក​ការគ្រោះថ្នាក់ ដល់​អាយុជីវិត​មនុស្ស រហូតមកដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ។​

​ក្រោយមក លោក Karl Landsteiner ជាមួយ Constantin Levaditi អ្នកប្រាជ្ញ​រូបវិទ្យា​ជន ជាតិ​រ៉ូ​ម៉ា​នី និង​លោក Erwin Popper អ្នកប្រាជ្ញ​រូបវិទ្យា​ជនជាតិ​អូទ្រីស បាន​រកឃើញ ដំណើរ​ជំងឺ​ប៉ូ​លី​យ៉ូ នៅ​ឆ្នាំ​១៩០៩ ។

​គាត់​បានទទួល​ពានរ​ង្វាន់ Aronson Prize ( គឺជា​ពានរង្វាន់​អន្តរជាតិ សម្រាប់​ផ្តល់ឱ្យ ដល់​អ្នក​ដែលមាន​ស្នាដៃ​ឆ្នើម ផ្នែក​អតិសុខុម​ជីវសាស្ត្រ និង​ស៊ាំ​វិទ្យា ) នៅ​ឆ្នាំ​១៩២៦ ។ ឆ្នាំ​១៩៣០ គាត់​បានទទួល​ពានរ​ង្វាន់​ណូបែល ( Nobel Prize ) ដែលជា​ពានរង្វាន់ ខ្ពស់បំផុត​របស់​ពិភពលោក ) ផ្នែក​សរីរវិទ្យា ឬ វេជ្ជសាស្ត្រ ។ គាត់​ត្រូវ​បានប្រគល់ ឱ្យនូវ​ប​ច្ឆា​មរណៈ រង្វាន់ Lasker Award ( គឺជា​ពានរង្វាន់​អន្តរជាតិ សម្រាប់​ប្រគល់ ជូន​ដល់​អ្នក​ទាំងឡាយណា​ដែលមាន​ស្នាដៃ​ឆ្នើម​ផ្នែក​វេ​ជ្ជា​សាស្ត្រ ឬ​អ្នក​ដែល​បាន​បូជា ច្រើន​បំផុត សម្រាប់​វិស័យ​វេជ្ជសាស្ត្រ ) នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៦ ហើយ​គាត់​ត្រូវបាន​គេ​ផ្តល់ រហស្សនាម​ថា ” បិតា នៃ​វេជ្ជសាស្ត្រ​ផ្ទេរ​ឈាម ” ។​

​គេ​បានជ្រើសរើស​យក​ថ្ងៃទី​១៤ ខែមិថុនា ដែលជា​ថ្ងៃកំណើត​របស់លោក Karl Landsteiner នោះ ធ្វើជា​ទិវា​បរិច្ចាគ​ឈាម​ពិភពលោក ដើម្បី​ជាការ​ផ្តល់​កិត្តិយស ដល់​លោក Karl Landsteiner នោះឯង ៕ ដោយៈ មេសា​