ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ លី​បង់​

219

(​ភ្នំពេញ)​៖ រដ្ឋាភិបាល និង ប្រជាពលរដ្ឋ លី​បង់ ប្រារព្ធ​ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ របស់​ពួកគេ នៅ​ថ្ងៃទី ២២ ខែ វិច្ឆិកា ដើម្បី រំលឹក​ដល់​ថ្ងៃ​ដែល​ពួកគេ​បញ្ចប់​ការត្រួតត្រា​របស់​បារាំង បន្ទាប់ ប្រទេស​នេះ បាន​ស្ថិតក្រោម​ការ គ្រប់គ្រង​របស់ បារាំង អស់​រយៈពេល ២៣ ឆ្នាំ ។​

​ភូមិសាស្ត្រ​-​ប្រជាសាស្ត្រ​
​សាធារណរដ្ឋ លី​បង់ មាន​ផ្ទៃដី ១០.៤៥២ គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា ស្ថិតនៅ​ភាគ​ខាងលិច នៃ ទ្វីប អាស៊ី មាន​ព្រំដែន​ជាប់​ប្រទេស ស៊ី​រី , អ៊ីស្រាអែល , ស៊ី​ប និង សមុទ្ទ ម៉េ​ឌី​ទែ​រ៉ា​ណេ ។ ឆ្នាំ ២០១៧ មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ ជាង ៦ លាន​នាក់ ភាគច្រើន​ជា​អ្នក​កាន់សាសនា អ៊ិ​ស្លាម ។ ភាសាផ្លូវការ​គឺ​ភាសា អារ៉ាប់ រដ្ឋធានី​គឺ​ទីក្រុង បេ​រូត ។​

​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​
​គិត​ត្រឹម​សតវត្សរ៍​ទី ៤ តំបន់​ដែលជា​ប្រទេស លី​បង់ បច្ចុប្បន្ននេះ គឺជា​ទឹកដី​របស់​អាណាចក្រ ប៊ី​ហ្សាំ​ង​តាំង ដែលជា​រដ្ឋ​ដ៏​ធំ​មួយ នៃ ចក្រភព រ៉ូ​ម៉ាំង ហើយ​ដែនដី​នេះ បាន​ក្លាយជា​មណ្ឌល​ដ៏​ធំ​មួយ នៃ គ្រី​ស្ត​សាសនិក ។ នៅក្នុង​សម័យ​សង្គ្រាម រ៉ូ​ម៉ាំង​-​ពែ​ក ទឹកដី​នេះ​ត្រូវបាន​ត្រួតត្រា​ដោយ​ពួក​ជនជាតិ ពែ​ក សា​សានី ( អ៊ីរ៉ង់ ) ពី​ឆ្នាំ ៦១៩ រហូតដល់​ឆ្នាំ ៦២៩ ។

​ឆ្នាំ ៦៣៤ ( ដល់​ឆ្នាំ ៦៣៨ ) ពួក អារ៉ាប់ មូ​ស្ល៊ី​ម បាន​ឈ្លានពាន​តំបន់ Levant ( បច្ចុប្បន្ន​ប្រទេស ប៉ា​ឡេ​ស្ទី​ន , ស៊ី​រី , ហ្សុ​ក​ដង់ , លី​បង់ និង អ៊ីស្រាអែល ) ពី ប៊ី​ហ្សាំ​ង​តាំង ។ ដូច្នេះ សាសនា អ៊ិ​ស្លាម និង ភាសា​អារ៉ាប់ បាន​ត្រូវ​សាបព្រោះ និង មាន​ឥទ្ធិពល​នៅ​តំបន់​នោះ ។​
​ ​
​អំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី ១១ និកាយ សាសនា អ៊ិ​ស្លាម ឈ្មោះ Druze បាន​បង្កើតឡើង ដោយ​ការ​បែក​ចេញពី​និកាយ Shia ។ និកាយ Druze ទទួលបាន​អ្នក​ស្មោះស្ម័គ្រ​នៅ​តំបន់​ភាគខាងត្បូង​ភ្នំ Mount Lebanon ។ ចំណែក​តំបន់​ខាងជើង​ភ្នំ Mount Lebanon ត្រួតត្រា​ដោយ​ពួក​ត្រកូល​សក្តិភូមិ Druze រហូតដល់​សតវត្សរ៍ ទី ១៤ ទើបត្រូវ​បានបញ្ចប់​តាមរយៈ​ការឈ្លានពាន​របស់​ពួក​រាជវង្ស Mamluk ។ ពួក Mamluk ចែក​ទឹកដី​គ្នា​ត្រួតត្រា តំបន់​នោះ​ជាមួយ​ចក្រភព អូ​តូ​ម៉​ង់ ( ទួ​ក​គី ) ។
​ចំណែក​រាជធានី​សំខាន់​ចំនួន​ពីរ​នៅតាម​ឆ្នេរ​សមុទ្ទ​គឺ​ទីក្រុង Acre និង ទីក្រុង បេ​រូត ត្រួតត្រា​ផ្ទាល់​ដោយ ព្រះ​ចៅ កាលី​ហ្វ មូស្លីម ហើយ​វប្បធម៌​អារ៉ាប់​បាន​ទាក់ទាញ​មនុស្ស​ច្រើន​ទៅៗ ។ ចាប់ពី​សតវត្សរ៍​ទី ១១ ទៅ មាន​សង្គ្រាម​យ៉ាង​អូសបន្លាយ​រវាង​ពួក មូស្លីម និង គ្រិស្ត រ៉ូ​ម៉ាំង ។

​លី​បង់ អូ​តូ​ម៉​ង់
​អំឡុង​ពេលនោះ ទឹកដី លី​បង់ ត្រូវបាន​បែងចែក​ទៅជា​ច្រើន​ខេត្ត គឺ ភាគ​ខាងជើង និង ខាងត្បូង ភ្នំ Mount Lebanon គឺ​ខេត្ត Tripoli ខេត្ត Baalbek និង ជ្រលង​ភ្នំ Beqaa និង Jabal Ame ។ នៅ​ភាគខាងត្បូង​ភ្នំ Mount Lebanon លោក Fakhreddine បាន​ឡើង​ស្នង​អំណាច​នៅ​ឆ្នាំ ១៥៩០ ហើយ​បង្កើត​រដ្ឋបាល​ស្វយ័ត នៅ​តំបន់ Mount Lebanon ក្រោម​អំណាច​របស់ ចក្រភព អូ​តូ​ម៉​ង់ ។ គាត់​ត្រូវបាន អូ​តូ​ម៉​ង់ តែងតាំង​ជា​អភិបាលខេត្ត​ជា​ចំណុះ​ច្រើន​របស់ អូ​តូ​ម៉​ង់ ទទួលបន្ទុក​ប្រមូល​ពន្ធ ។
​គាត់​ក៏បាន​ពង្រីក​ដែន​គ្រប់គ្រង​របស់គាត់​បន្ថែ​ម​ទៀ​តទៅ​តំបន់​តូចៗ នៃ តំបន់ភ្នំ Mount Lebanon ទៅ​តំបន់ឆ្នេ​ត​សមុទ្ទ ថែមទាំង​បាន​បង្កើត​បន្ទាយទ័ព​ទៀតផង ។ ទង្វើ​របស់លោក Fakhreddine ធ្វើឱ្យ​អូ​តូ​ម៉​ង់ ទោមនស្ស ហើយ​ចោទថា គាត់​កំពុង​រៀ​បំ​ផែនការ​បំបះបំបោរ​ផ្តាច់ខ្លួន​ចេញពី អូ​តូ​ម៉​ង់ ។ ហេតុនេះ នៅ​ឆ្នាំ ១៦៣៣ អូ​តូ​ម៉​ង់ បាន​បញ្ជូន​មនុស្ស​ទៅ​ចាប់ខ្លួន​គាត់ និង កូនប្រុស​ម្នាក់ ទៅ​ដាក់គុក ២ ឆ្នាំ ទើប​កាត់ទោស​ប្រហារជីវិត​នៅ​ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៦៣៥ ។ សមាជិកគ្រួសារ Fakhreddine ដែល​នៅរស់​រាន ត្រូវបាន​អូ​តូ​ម៉​ង់ អោយ​បន្ត​គ្រប់គ្រង​ការងារ​របស់គាត់ រហូតដល់​ដាច់​សតវត្សរ៍​ទី ១៧ ប៉ុន្តែ​តំបន់​គ្រប់គ្រង ត្រូវបាន​កាត់បន្ថយ​នៅ​តិច​។​

​ធ្លាក់​ក្នុង អាណត្តិ គ្រប់គ្រង​របស់ បារាំង​
​កុលសម្ព័ន្ធ Shihab បាន​គ្រប់គ្រង​តំបន់ភ្នំ Mount Lebanon រហូតដល់​ឆ្នាំ ១៨៣០ ។ ពួក​អ្នក​កាន់ សាសនា អិស្លាម និង ពួក​អ្នក​កាន់សាសនា​គ្រិស្ត មានទំនាស់​គ្នា​ជាខ្លាំង ឈានដល់​កើត​អំពើហិង្សា នៅតាម​ឃុំ​នានា នៅ​ឆ្នាំ ១៨៦០ ដោយ​ពួក គ្រិ​ស្ទា​ន ប្រមាណ​ជា ១ ម៉ឺន​នាក់​ត្រូវបាន​សម្លាប់ ។ ការកាប់សម្លាប់​នេះ ត្រូវបាន​បញ្ឈប់​ដោយ​កិច្ច​អ​ន្តា​គម​ន៍​របស់​កងទ័ព បារាំង ។ គួរ​បញ្ជាក់ថា តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា កាលពី​ឆ្នាំ ១៥២៣ បារាំង ( និង ពួក​អឺរ៉ុប​ផ្សេងទៀត ) បាន​បង្កើត​តួនាទី​មួយ​ហៅថា “ ការពារ​ជន​គ្រិ​ស្ទា​ន​នៅក្នុង​ទឹកដី ចក្រភព​អូ​តូ​ម៉​ង់ “ ។
​ ​
​បន្ទាប់ពី​ការសម្លាប់​រង្គាល​ទៅលើ​ជន​គ្រិ​ស្ទា​ន នៅក្នុង​ទឹកដី​ចក្រភព អូ​តូ​ម៉​ង់ កាលពី​ឆ្នាំ ១៨៦០ នោះមក នៅ​ថ្ងៃទី ៣ ខែ សីហា ឆ្នាំ ដដែល​នោះ អូ​តូ​ម៉​ង់ ដោយ​មិនអាច​ប្រកែក​បាន ក៏បាន​យល់ព្រម​ឱ្យ បញ្ជូន​កងទ័ព អឺរ៉ុប ចំនួន​រហូតដល់ ១២.០០០ នាក់​ទៅ​តំបន់​កើតហេតុ​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ស្ថានភាព ។ កងទ័ព​ទាំងនោះ ជា​របស់​បារាំង ប្រមាណ​ជា​ពាក់កណ្តាល ទីទៃ​ពី​នោះ ជា​កងទ័ព​របស់ អូទ្រីស អង់គ្លេស ព្រុ​ស្ស៊ី និង រុស្ស៊ី ។ កិច្ចព្រមព្រៀង នៃ ការបញ្ជូន​កងទ័ព​នោះ ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​នាទី​ក្រុង ប៉ារីស នៅ​ថ្ងៃទី ៥ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៨៦០ ។ លទ្ធផល​ដ៏​សំខាន់​មួយ នៃ បេសកកម្ម​របស់​បារាំង គឺ​ការបង្កើត​តំបន់ភ្នំ Mount Lebanon នៃ ពួក​កុលសម្ព័ន្ធ Mutasarrifate ( ជា​ពួក​អ្នក​កាន់​គ្រិស្តសាសនា ) ស្វយ័ត ដាច់​ពី ស៊ី​រី នៅ​ថ្ងៃទី ៩ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៨៦១ ។
​ ​
​តំបន់ Emirate of Mount Lebanon ដែលមាន​អាយុកាល ៤០០ ឆ្នាំ​មកហើយ ត្រូវបាន​ជំនួស​ដោយ Mount Lebanon Mutasarrifate ដែលជា​អ្នក​គ្រិស​ត្ត​និយម​វិញ​ម្តង ។ ចំណែក​ខេត្ត Baalbek និង ជ្រលង​ភ្នំ Beqaa និង Jabal Amel ត្រូវបាន​ត្រួតត្រា​ជា​ដុំៗ ដោយ​គ្រួសារ​សក្តិភូមិ នៃ និកាយ Shia ជាពិសេស​គ្រួសារ Al Ali Alsagheer នៅ​តំបន់ Jabal Amel ដែល​នៅ​កាន់អំណាច​រហូតដល់​ឆ្នាំ ១៨៦៥ នៅពេលដែល ចក្រភព អូ​តូ​ម៉​ង់ ចូលទៅ​គ្រប់គ្រង​តំបន់​នោះ​ដោយផ្ទាល់ ។ អំឡុង​ពេលនេះ ជនជាតិ​និយម លី​បង់​ម្នាក់​ឈ្មោះ Youssef Bey Karam បាន​ដើរតួនាទី​សំខាន់​ក្នុងការ​ទាមទារ​ឯកភាព​របស់ លី​បង់ ។
​សង្គ្រាមលោកលើកទី ១ បាន​ផ្ទុះឡើង​នៅ​ឆ្នាំ ១៩១៤ ( ដល់​ឆ្នាំ ១៩១៨ ) គឺជា​សង្គ្រាម​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ ក្រុម​ប្រទេស សម្ព័ន្ធ​មហាអំណាច ( រុស្ស៊ី អង់គ្លេស បារាំង និង អៀក​ឡង់ ) ប្រឆាំង មហាអំណាច​កណ្តាល ( អាល្លឺម៉ង់ អូទ្រីស​-​ហុង​គ្រី និង អូ​តូ​ម៉​ង់ ) ។

​បន្ទាប់ពី​បរាជ័យ នៃ ពួក​មហាអំណាច​កណ្តាល ក៏​នាំឱ្យមាន​សន្ធិសញ្ញា​ជា​បន្តបន្ទាប់ ក្នុងនោះ​សន្ធិសញ្ញា​មួយ ឈ្មោះ​សន្ធិសញ្ញា Sèvres ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​នៅ​ថ្ងៃទី ១០ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩២០ នា​ប្រទេស បារាំង រវាង មហាអំណាច​កណ្តាល ដែលជា​ភាគី​ចាញ់​សង្គ្រាម លោក​លើក​ទី ១ និង សម្ព័ន្ធ មហាអំណាច ដែលជា​អ្នកឈ្នះ​សង្គ្រាម ។​

​តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​មួយ​នេះ រដ្ឋ មហា លី​បង់ ត្រូវបាន​ប្រកាស​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី ០១ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩២០ ដាក់ឱ្យ​នៅក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់ សម្ព័ន្ធ ប្រជាជាតិ ( គឹជា​អង្គ​ពិភពលោក​ប្រហាក់ប្រហែល​នឹង​អង្គការ សហប្រជាជាតិ ហើយ​សម្ព័ន្ធ​ប្រជាជាតិ​នោះ​ហើយ ដេ​ល​ជា​បុ​ព្វា​ធិ​ការី របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ) ក្រោម​អាណត្តិ​គ្រប់គ្រង​របស់ បារាំង ។ ពោលគឺ​តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​នោះឯង​ហើយ ដែល​បាន​ដកហូត លី​បង់ ( និង ស៊ី​រី ) ពី​ដៃ អូ​តូ​ម៉​ង់ ទម្លាក់​ទៅក្នុង​ដៃ​របស់ បារាំង វិញ ។​

​តំបន់ Mutasarrifate បូក​បន្ថែម​ដោយ​តំបន់​មួយចំនួន​នៅ​ជុំវិញ​នោះ ដែល​អ្នករស់នៅ​ទី​ទាំងនោះ​ភាគច្រើន ជា​អ្នក​សាសនា អ៊ិ​ស្លាម និកាយ Shia និង និ​កា Sunni បាន​ក្លាយជា​ផ្នែក​មួយ នៃ រដ្ឋ មហា លី​បង់ គឺ​ធ្លាក់​ក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់ បារាំង ផងដែរ ។ បន្ទាប់ពីនោះ​មិនបាន​ប៉ុន្មាន​ផង ក៏មាន​សង្គ្រាម បារាំង​-​ស៊ី​រី ហើយ​ជោគជ័យ​បាន​ធ្លាក់​ទៅខាង បារាំង ។ នៅ​ថ្ងៃទី ០១ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩២៦ បារាំង ប្រកាស​បង្កើត សាធារណរដ្ឋ លី​បង់ ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រូវបាន​អនុម័ត​នៅ​ថ្ងៃទី ២៥ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ នោះដែរ ។

​អាណា​ពា្យ​បាល បារាំង ដួលរលំ​
​សន្ធិសញ្ញា បារាំង​-​លី​បង់ នា​ឆ្នាំ ១៩៣៦ បាន​សន្យាថា នឹង​ផ្តល់ឱ្យ លី​បង់ នូវ​ឯករាជភាព ពេញលេញ និង សមាជិកភាព នៅក្នុង សម្ព័ន្ធ​ប្រជាជាតិ ក្នុង​រយៈពេល ៣ ឆ្នាំ ទៀត ។ ប៉ុន្តែ សភាជាតិ អភិរក្សនិយម របស់​បារាំង មិនបាន​អនុម័ត​លើ​សន្ធិសញ្ញា​នោះទេ បានសេចក្តីថា ការ​សន្ធិសញ្ញា​របស់​បារាំង​ជា លាយលក្ខណ៍អក្សរ គឺ​ឥត​បានការ ដែល​ប្រការនេះ ធ្វើឱ្យ​អ្នក​ជាតិនិយម លី​បង់ អន់ចិត្ត​យ៉ាងខ្លាំង ។

​នៅ​អំឡុង​ឆ្នាំ ១៩៤០ ( ដល់​ឆ្នាំ ១៩៤៤ គឺ​អំឡុង​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២) រដ្ឋាភិបាល បារាំង បាន​ដួលរលំ​ក្រោម​កម្លាំង​កងទ័ព​របស់ ណា​ស៊ី អា​ល្លី​ម៉​ង់ ដោយមាន​ត្រឹមតែ​រដ្ឋបាល ឈ្មោះថា ឧ​ត្ត​ម​ស្នងការ Vichy ។ ប្រទេស បារាំង ត្រូវបាន​កងទ័ព អាល្លឺម៉ង់ ចូលកាន់​កាប់ ។ ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ ហ្សា​ល ដឺ ហ្គោល បាន​ដឹកនាំ​មន្ត្រី និង កងទ័ព​បារាំង ទៅ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​និរទេស​នៅ​ទីក្រុង ឡុង​ដ៍ ប្រទេស អង់គ្លេស ( ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​រប​ស់ បារាំង ) នៅ​អំឡុង​ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤០ នោះ ដោយ​ឱ្យ​ឈ្មោះថា ” រដ្ឋាភិបាល រំដោះ បារាំង ” ។​

​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤១ អាជ្ញាធរ Vichy ក្រោម​អំណាច អាល្លឺម៉ង់ បានអនុញ្ញាត​ឱ្យ អាល្លឺម៉ង់ ប្រើ​ដែនអាកាស ស៊ី​រី និង អ៊ីរ៉ាក់ សម្រាប់​ប្រឆាំង​កងទ័ព​អង់គ្លេស ។ រដ្ឋាភិបាល អង់គ្លេស បារម្ភ​ខ្លាច លី​បង់ និង ស៊ី​រី របូត​ចូល កណ្តាប់ដៃ ណា​ស៊ី អាល្លឺម៉ង់ តាមរយៈ​ការដាក់​សម្ពាធ​ទៅលើ​រដ្ឋបាល Vichy ដ៏​ទន់ខ្សោយ ទើប​អង់គ្លេស បញ្ជូន​កងទ័ព​ទៅ ស៊ី​រី និង លី​បង់ ។ ការប្រយុទ្ធ​គ្នា ក៏បាន​ផ្ទុះឡើង​នៅ​ទីនោះ ។

​ថ្ងៃទី ១៤ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤១ សន្ធិសញ្ញា ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា រវាង​ភាគី​ប្រយុទ្ធ​គ្នា ហើយ​បានបញ្ចប់​ការ ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅ​ទីនោះ ។ បន្ទាប់ពី​ការប្រយុទ្ធ​នៅ លី​បង់ បាន​ចប់​ទៅ ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ ហ្សា​ល ដឺ ហ្គោល បាន​ទៅធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​តំបន់​នោះ ។​

​ឯករាជភាព​ដ៏​អណ្តឺតអណ្តក់
​មើលឃើញ​ឱកាសល្អ​សម្រាប់​ពិភាក្សា​អំពី​ទឹកដី និង ឯករាជភាព ដូច្នេះ មេដឹកនាំ​ជាតិ​សំខាន់ៗ​របស់ លី​បង់ ក៏បាន​ស្នើ​ទៅ​លោក ហ្សា​ល ដឺ ហ្គោល ឱ្យ​បញ្ចប់​អាណត្តិ​ត្រួតត្រា​ទៅលើ លី​បង់ ដោយ​ឥត​លក្ខន្តិកៈ និង ទទួលស្គាល់​ឯករាជភាព​របស់ លី​បង់ ។ ពិតណាស់ ហ្សា​ល ដឺ ហ្គោល ពិតជា​មិន​ព្រម​ព្រលែង លី​បង់ ឡើយ ប៉ុន្តែ​ក្រោម​ម​សម្ពាធ​នយោបាយ​ទាំង​ខាងក្រៅ និង ខាងក្នុង លី​បង់ ផង លោក ហ្សា​ល ដឺ​ហ្គោល​បានទទួល ស្គាល់ ឯករាជភាព របស់ លី​បង់ ។ ថ្ងៃទី ២៦ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៤១ ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ ហ្ស​ក កា​តូ​ស៍ បានប្រកាស​ឯករាជភាព​របស់ លី​បង់ ។​

​ប្រទេស​ទាំងឡាយ ដូចជា អាមេរិក អង់គ្លេស អារ៉ាប់ រួបរួម សហភាព សូ​វៀត និង បណ្តា​ប្រទេស នៅ​អាស៊ី មួយចំនួន​បានប្រកាស​ទទួលស្គាល់​ឯករាជភាព​របស់ លី​បង់ ហើយ​ថែមទាំង​ផ្លាស់ប្តូរ​មន្ត្រី​ទូត ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង បេ​រូត ទៀតផង ។ ទោះយ៉ាងណា បារាំង មិន​គោរព​តាម​ពាក្យសម្តី​ឡើយ គឺ​នៅតែ​ត្រួតត្រា​លើ លី​បង់ ជាទូទៅ​នៅឡើយ ។​

​ការបោះឆ្នោត​បង្កើត​រដ្ឋា​ភិ​បាល​នៅ​ប្រទេស លី​បង់ ត្រូវបាន​ប្រារព្ធ​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៣ ។ រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​របស់ លី​បង់ ដែលមាន​លោក ប្រធានាធិបតី បេ​ឆា​រ៉ា អែល ឃួ​រី និង នាយករដ្ឋមន្ត្រី រី​អាដ អាល​-​សុល​ហ៍ ជា​ប្រមុខ បានប្រកាស​ជា​ឯកតោភាគី លប់ចោល​នូវ​អាណត្តិ​គ្រប់គ្រង​របស់ បារាំង ទៅលើ​ប្រទេស លី​បង់ នៅ​ថ្ងៃទី ៨ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៤៣ នោះ ។ បារាំង ក្តៅក្រហាយ បាន​ចាប់​លោក​ប្រធានាធិបតី បេ​ឆា​រ៉ា អែល ឃួ​រី និង នាយករដ្ឋមន្ត្រី រី​អាដ អាល​-​សុល​ហ៍ ដាក់គុក និង និរទេស មន្ត្រី​ខុទ្ទកាល័យ​សំខាន់ៗ​ទៀត ។

​គប្បី​រំលឹកថា ប្រជា​ជាន លី​បង់ ពេលនោះ មាន​ទាំង​ជន មូស្លីម មាន​ទាំង​ជន​គ្រិស្ត​និយម ហើយ​ពួកគេ ជា​ញឹកញាប់ មាន​មហាអំណាច​ជា​បង្អែក ដូច​ករណី​សម្លាប់​រង្គាល​នៅ​តំបន់​នោះ​កាល​ឆ្នាំ ១៨៦០ នាំឱ្យ​ឈានដល់​ការធ្វើអន្តរាគមន៍​ដោយ​បារាំង​ជាដើម ។ ទង្វើ​របស់​បារាំង នាពេលនេះ ធ្វើឱ្យ​ទាំង​ជន មូស្លីម ទាំង​ជន​គ្រិស្ត​និយម ក្នុងស្រុក​កើត​ទោមនស្ស​យ៉ាងខ្លាំង ណាស់ ។ មហាអំណាច និង ប្រទេស​នានា ទាំង ២ ប៉ូល ( គ្រិស្ត និង មូស្លីម ) ក៏បាន​ដាក់​សម្ពាធ​ទៅលើ បារាំង ។

​ប្រឈមមុខ​នឹង​សម្ពាធ​ពី​ជាតិ និង អន្តរជាតិ បែប​នោះ បារាំង បាន​ដោះលែង​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ទាំងនោះ​នៅ​ថ្ងៃទី ២២ ខែ វិ​ច្ឆ​កា ឆ្នាំ ១៩៤៣ ។ ការដោះលែង​មន្ត្រី​ទាំងនេះ ដែល​ពលរដ្ឋ លី​បង់ បានចាត់ទុក​ថា​ជា អ្នកស្នេហាជាតិ​នោះ មិនអាច​បញ្ចប់​បញ្ហា​ទេ ។ បាតុកម្ម​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ នៅតាម​ដង​វិថី​នានា ត្រូវបានធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ ២២ នោះ​ទៀត ។ ដោយហេតុ​នោះ ប្រទេស លី​បង់ ត្រូវបាន ដកហូត​ចេញពី​ដៃ បារាំង ហើយ​ប្រគល់ឱ្យ សម្ព័ន្ធមិត្ត ជា​អ្នកគ្រប់គ្រង​តំបន់​នោះ​រហូតដល់​ចប់​សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ( ១៩៤៥ ) ។​
​ ​
​រដ្ឋាភិបាល និង ប្រជាពលរដ្ឋ បានចាត់ទុក​ថ្ងៃទី ២២ ខែ វិច្ឆិកា ថា​ជា​ថ្ងៃ​ឯករាជ្យ​ជាតិ​របស់​ពួកគេ គឺ​ដោយសារ​ប្រទេស ត្រូវបាន​ដកហូត​ពី​ដៃ​បារាំង នា​ឆ្នាំ ១៩៤៣ នោះឯង ។ អង្គការសហប្រជាជាតិ បានកើត​រូបរាង​ចូល​ជាធរ​មាននៅ​ថ្ងៃទី ២៤ ខែ តុលា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ( ក្រោយ​ចប់​សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ) អាណត្តិ​របស់ សម្ព័ន្ធមិត្ត ក៏​អស់​សុខ​ពល​ភាព​ក្នុងការ​គ្រប់គ្រង​ទៅលើ​ប្រទេស លី​បង់ ( និង ស៊ី​រី ) នៅពេលនោះ ។ ឯករាជភាព​ដ៏​ពេញលេញ​របស់ លី​បង់ ក៏បាន​កើតមានឡើង​នៅពេលនោះ ។ កងទ័ព​បារាំង ដកចេញ​ពី លី​បង់ ចុងក្រោយ នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៦ ៕ ​ស្រាវជ្រាវ​ប្រែ​សម្រួល​៖ មេសា​

​ក្បួន​ដង្ហែ​ក​កងទ័ព លី​បង់ នា​ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ ( ឯកា​រាជ្យ លី​បង់​)
ទីក្រុង បេ​រូត នៃ សាធារណរដ្ឋ លី​បង់ ( បេ​រូត លី​បង់ )