ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា គឺ​មិន​ឱនក្បាល​បម្រើ​ផលប្រយោជន៍​បរទេស

384
ចែករម្លែក

ដោយៈលីទួង
​សភាតំណាងរាស្ត្រ​សហរដ្ឋអាម៉េរិក ទើបបាន​អនុ​ម័​ត​ច្បាប់​មួយ​ឈ្មោះថា «​ច្បាប់​ប្រជាធិបតេយ្យ កម្ពុជា ឆ្នាំ​២០១៩» ដែល​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នេះ មាន​ចេតនា​ខាង​នយោបាយ​ពិតប្រាកដ ហើយ​ដែល​ប្រជាជន​កម្ពុជា​មិនអាច​ទទួលយកបាន​ដាច់ខាត ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នេះ​បាន​ចោទប្រកាន់​យ៉ាង​អយុត្តិធម៌​ទៅលើ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់​កម្ពុជា ដែល​កំពុង​ដឹកនាំ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា កើតចេញពី​ការបោះឆ្នោត ហើយ​វា​ជាការ​មាក់ងាយ​ទៅលើ​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា ជាការ​ប្រមាថ​ទៅលើ​ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​នីតិរដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា ។


ដោយមាន​លក្ខណៈ​ជាការ​បំភ្លៃ លំអៀង ភូតកុហក ឯកសារ​មួយ​នេះ ឬ​របស់​ដែល​ហៅថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់​មួយ​នេះ អត់​មានតម្លៃ​បន្តិច​ណា​ទាល់តែសោះ​សម្រាប់​កម្ពុជា ។ ហេតុផល​ដែល​គេ​លើកឡើង ឬ ក៏​អាច​និយាយ​ម្យ៉ាង​ទៀតថា រាល់​ការទាមទារ​ទាំងឡាយ ឬក៏​ទឡ្ហីករណ៍​ទាំងឡាយ​ដែលមាន​នៅក្នុង​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នោះ មិនបាន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​អំពី​ការពិត​នៅ​កម្ពុជា​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​បាន​បម្រើ​ទៅដល់​នយោបាយ​របស់​ពួក​ឧទ្ទាម​ក្រៅច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា​តែប៉ុណ្ណោះ ។ តើ​វា​ទាល់តែ​ការបោះឆ្នោត​មួយ​នៅ​កម្ពុជា​ដែល​គ្មាន​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ឈរឈ្មោះ ទើប​ហៅថា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឬ​? ដែល​ហៅថា ប្រជាធិបតេយ្យ​ តាម​អ្វីដែល​សភាតំណាងរាស្ត្រ​សហរដ្ឋអាមេ៉រិក​ចង់បា​ន​នោះ តើ​វា​ទាល់តែ​ដោះលែង កឹម សុខា​? វា​ទាល់តែ​អតីត​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដំណើរការ​ឡើងវិញ​? វា​ទាល់តែ​សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ឡើងមក​កាន់កាប់​ស្ថាប័ន​នីតិបញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ តុលាការ និង​កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​ជំនួស​រាជរដ្ឋាភិបាល ដែល​កើតចេញពី​ការបោះឆ្នោត ដែលមាន​ប្រជាជន ៨៣,០២% បាន​ចេញទៅ​បោះឆ្នោត​? ឬក៏​វា​ទាល់តែ​កម្ពុជា​លើកយក​ខឿន​ឯករាជ្យ អធិបតេយ្យ​ជាតិ ដាក់​លើ​ជើង​ពានមាស​ប្រគល់​ទៅ​ឲ្យ​អ្នក​ទាំងនោះ ដូច​បន​ក្បត់ លន់ នល់​?


​ ​ដូច​ការពន្យល់​ក្រសួងការបរទេស និង​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​រួចហើយ​ថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​ច្បាប់ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា មិនបាន​កំណត់​អាណត្តិ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទេ ។ ដរាបណា​គណបក្ស​សម្តេច​តេ​ជោ​នៅតែ​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពី​អ្នកបោះឆ្នោត ហើយ​ការជាប់ឆ្នោត​សាជាថ្មី​ឡើងវិញ និង​គ្រប់​អាណត្តិ របស់​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ដើម្បី​បន្ត​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ពុំមែន​មានន័យថា នៅ​កម្ពុជា​គ្មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះទេ ។ នេះ​ជា​អ្វីដែលមានចែង​នៅក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ។ សូមអ្នក​កុំ​ច្រ​ឡំ ហើយ​អ្នក​ត្រូវ​ចងចាំ​ឲ្យ​ច្បាស់​ថា ការបោះឆ្នោត​អាណត្តិ​ទី​៧, ទី​៨, ទី​៩ បើ​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន នៅតែ​ឈរឈ្មោះ ហើយ​ប្រជាជន​នៅតែបោះឆ្នោត​គាំទ្រ នោះ​សម្តេច​តេ​ជោ​នឹង​នៅតែ​បន្ត​ធ្វើជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​គ្រប់ៗ​អាណត្តិ​ទាំងនោះ ។

អំពី​ករណី កឹម សុខា​, សំណុំរឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​របស់​បុគ្គល​នេះ ស្ថិតក្នុង​សមត្ថកិច្ច​របស់​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​នៃ​សាលាដំបូង រាជធានី​ភ្នំពេញ ហើយ​ចំណាត់ការ​នីតិវិធី​នានា​ធ្វើឡើង​ស្របតាម​ក្រមនីតិវិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​ជា​ធរមាន​របស់​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា មិនមែន​ស្ថិតក្រោម​ដែន​សមត្ថកិច្ច​របស់​តុលាការ​អាម៉េរិក​ទេ ។ បុគ្គល​នេះ​ត្រូវបាន​ចោទប្រកាន់​ពីបទ​ស​ន្ទិ​ដ្ឋិ​ភាពជា​មួយ​បរទេស ដែល​ត្រូវ​ផ្តន្ទាទោស​តាម​ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ​កម្ពុជា មាត្រា ៤៤៣ ។ ចំណែក​អតីត​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​វិញ ដែលជា​កម្លាំងចលករ​នៃ​ចលនា​បដិវត្តន៍​ពណ៌ ហើយ​ដែល​ត្រូវបាន កឹម សុខា និយាយ​ជា​ចំហ​ថា មានការ​គាំទ្រ​ជួយ​បង្វឹក​ពី​ជន​អាម៉េរិក ក៏ត្រូវ​បាន​តុលាការ​កំពូល​កម្ពុជា ចេញ​សាលដីការ​សម្រេច​រំលាយ​ចោល​កាលពី​ថ្ងៃទី​១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧ ។ ចំណែក​អតីត​ថ្នាក់ដឹកនាំអតីត​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ១១៨​រូប ត្រូវ​ជាប់​បម្រាម​នយោបាយ ប៉ុន្តែ​ពេលនេះ​អ្នក​ទាំងនេះ​ត្រូវបាន​ច្បាប់​អនុញ្ញាតបើកផ្លូវ​ឲ្យ​បន្តធ្វើ​នយោបាយ​ឡើងវិញ ប្រសិនបើ​មានការ​ស្នើសុំ​ជា​ផ្លូវការ ។


​យើង​កាន់តែ​មានការ​ស្រងាកចិត្ត ហើយ​ចេះតែ​នឹក​កោត​ថា សភាតំណាងរាស្ត្រ​អាម៉េរិក​ចេះ​និយាយ​ទៅរួច​អំពី​ការបិទ​សិទ្ធិសេរីភាព​ខាង​សារព័ត៌មាន សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល ។ មិន​យល់​, ធ្វើជា​មិន​យល់ ឬក៏​មាន​ចេតនា​ទុ​ច្ច​រិត​ពី​សំណាក់​សភាតំណាងរាស្ត្រ​អាមេ៉រិក ចំពោះ​សិទ្ធិសេរីភាព​សព្វ​យ៉ាង​នៅ​កម្ពុជា វា​ជា​រឿង​របស់​ពួកគេ​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​សូម​លោកអ្នក​មើលឃើញ​ឲ្យ​ច្បាស់​ថា កម្ពុជា​គឺជា​ឋានសួគ៌​នៃ​សារព័ត៌មាន សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល ។ បច្ចុប្បន្ននេះ នៅ​កម្ពុ​ជាមាន​សមាគម​សារព័ត៌មាន ៤០ កាសែត​ចំនួន ៤៣៩ ទស្សនា​វ​ដ្តី ១៨៥ ព្រឹត្តិ​ប​ត្តិ ២០ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន​បរទេស ២១ គេហទំព័រ និង TV Online ចំនួន ៣១៥ ស្ថា​នី​យវិទ្យុ FM និង AM ចំនួន ២២១ ស្ថានីយទូរទស្សន៍ និង​អង្គភាព​ព័ត៌មាន​ផ្សេងៗ​ជាច្រើន​ទៀត ។ សមាគម និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល ដែល​បាន​ចុះបញ្ជី​នៅ​ក្រសួងមហាផ្ទៃ​មាន ៥.៤៤១ ។ គណបក្សនយោបាយ​ដែល​បាន​ចុះបញ្ជី​សរុប​មាន ៤២​គណបក្ស ។ ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ អាណត្តិ​ទី​៦ កាលពី​ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨ មាន ២០​គណបក្ស បាន​ចូលរួម ហើយ​នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុមប្រឹក្សា​រាជធានី​ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ អាណត្តិ​ទី​៣ មាន​គណបក្សនយោបាយ​ចំនួន ៧ បាន​ចូលរួម ប្រកួតប្រជែង​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​នេះ ។​

សូម​ទាញអារម្មណ៍​អស់លោក​ជា​សភាតំណាងរាស្ត្រ​អាម៉េរិក​ទាំងអស់នោះ ឲ្យ​បាន​ជ្រាបថា នៅក្នុង និយាម​នៃ​ការអនុវត្ត​ជាស​កល លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវតែដើរ​ទន្ទឹមនឹង​នីតិរដ្ឋ ។ ពួក​អស់លោក​ត្រូវ​យល់ទៀតថា ការអនុវត្ត​ប្រជាធិបតេយ្យ ដោយ​គ្មាន​នីតិរដ្ឋ នឹង​នាំ​ទៅជា​អនាធិបតេយ្យ ដូចដែល​ពពួក​កូនជឹង​របស់​អស់លោក​បានធ្វើ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៣ និង​២០១៤ ហើយ​កំពុង​បន្ត​ព្យាយាម​ធ្វើ​រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃ ។ នេះ​ជា​បរិបទ​នៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា ។ ប្រជាធិបតេយ្យ​មួយ​នេះ មានតម្លៃ​មិនអាច​កាត់ថ្លៃ​បានទេ ។ ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា គឺ​ការមិន​ឱនក្បាល​បម្រើ​ផលប្រយោជន៍​ឲ្យ​បរទេស​ណាមួយ​ឡើយ មិន​សាប​ព្រួស​នូវ​ការ​ស្អប់ខ្ពើម​រវាង​ពូជសាសន៍​នានា ក៏ដូចជា​រវាង​ជនជាតិខ្មែរ និង​ជនជាតិខ្មែរ ។

បើ​អាច​ធ្វើបាន​ សូមកុំ​បន្ត​រំខាន​កម្ពុជា ពីព្រោះ​កម្ពុជា​ត្រូវកា​រក្សា​ឲ្យ​បាន​នូវ​សុខសន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព​សង្គម​យូរអង្វែង​តរៀង​ទៅ ៕សរន/Ha