ប្រវត្តិ និង គោលបំណង នៃ ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ

268
ចែករម្លែក

​ភ្នំពេញ​: ទិវា​បុណ្យ​បុរស​អន្តរជាតិ ( International Men’s Day ) ដែលមាន​អក្សរ​កាត់​ជា​ភាសា អង់គ្លេស​ថា IMD ជា​បុណ្យ​អន្តរជាតិ ដែល​ប្រារព្ធ​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែវិច្ឆិកា ចាប់​ផ្តើមឡើង ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៩ នៅ​ប្រទេស​ទ្រី​នី​ដា​ដ និង តូ​បា​ហ្គោ ដោយមាន​ការគាំទ្រ​ពី​ប្រទេស​នៅ អាមេរិក​ខាងជើង អាស៊ី អឺរ៉ុប អាហ្វ្រិក និង​អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុង​បំណង​ឱ្យ​បុរស​ពង្រឹង តួនាទី​វិជ្ជមាន​របស់ខ្លួន​សម្រាប់​គ្រួសារ សហគមន៍ សង្គម និង ដើម្បី​លើកកម្ពស់​សុខភាព​បុរស និង​កុមារា ហើយ​កាលនោះ កាលបរិច្ឆេទ​នៃ​ការ​ប្រា​ព្ធ​ទិវា​នេះ​ពុំទាន់​ចុះសម្រុង​គ្នា​នៅឡើយ ។​

​ខណៈ​បុរស​ខ្លះ​ប្រើប្រាស់​ពេលវេលា​និង​ធនធាន​ធ្វើ​នូវ​រឿង​ភ្លើតភ្លើន​នានា​នាំមក​នូវ​ផល​អវិជ្ជមាន ផ្សេងៗ​ដល់​សុវត្ថិភាព សុខភាព និង ភាព​សាន្តត្រាណ​ខ្លួនឯង គ្រួសារ សហគមន៍ និង​សង្គម នៅ​ផ្នែក​ផ្សេងទៀត នៃ ពិភពលោក​បុរស​ក៏​រង​ការប្រកាន់​រើសអើង និង ត្រូវគេ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ដែរ ។​

​ម្យ៉ាងទៀត​បុរស​ខ្លះ​នៅតែ​ប្រកាន់​មាំ​ថា ការមើល​ថែទាំ​កូនៗ និង ការងារ​ផ្ទះ​ដូចជា​ចម្អិន​អាហារ សម្អាតផ្ទះ និង បោក អ៊ុត​សម្លៀកបំពាក់​ជាដើម មិនមែនជា​កាតព្វកិច្ច​របស់​ពួកគាត់​ឡើយ សូម្បី តែ​ក្នុងពេល​ភរិយា​មិន​នៅផ្ទះ ពេល​ភរិយា​មាន​ផ្ទៃពោះ ឬ​ពេល​ទើប​សម្រាលកូន ។ ពិភពលោក ប្រែប្រួល ញ៉ាំងឱ្យ​ទិដ្ឋភាព​ទាំងនេះ​ក្លាយជា​រឿង​ដែល​ពិភពលោក​លែង​ទទួលយកបាន​ទៀត ។ គេ​ចង់ឱ្យ​បុរស​ងាក​មក​ពង្រឹង​នូវ​តួនាទី​វិជ្ជមាន​របស់ខ្លួន​នៅក្នុង សង្គម គ្រួសារ និង​សហគមន៍​វិញ ។​

​គោលបំណង​សំខាន់​នៃ​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ គឺ​ផ្តោតទៅលើ​សុខភាព​បុរស និង​កុមារា លើកកម្ពស់ យេន​ឌើ (gender) ឬ លើកកម្ពស់​សមភាព​ភេទ ផ្សព្វផ្សាយ​ពី​តួនាទី​វិជ្ជមាន​របស់​បុរស និង​ផ្តល់ ឱកាស​ឱ្យ​បុរស​ទ្រោល​បំភ្លឺ​នូវ​ការប្រកាន់​រើសអើង​ចំពោះ​ពួកគេ ។​

​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ ដើមឡើយ​គេ​ធ្វើ​នៅ​ខែកុម្ភៈ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ននេះ​គេ​សម្រេចយក​ថ្ងៃទី​១៩ ខែវិច្ឆិកា វិញ ។ ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩​ខែវិច្ឆិកា នេះ ប្រជាពលរដ្ឋ​នៃ​ប្រទេស​ទ្រី​នី​ដា​ដ និង តូ​បា​ហ្គោ ធ្វើឡើង​មុនគេ គឺ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៩៩ ។ ទោះយ៉ាងណា​គេ​បានកំណត់ ឆ្នាំ​២០០៩ ថា​ជា​ឆ្នាំ​នៃ​ការចាប់ផ្តើម​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ​ជា​លើកដំបូង ។ ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ សព្វថ្ងៃនេះ​ត្រូវបានធ្វើ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ជាង​៥០ មាន​ទាំង​ប្រទេស​នៅ​អាមេរិក​ខាងជើង អាស៊ី អឺរ៉ុប អាហ្វ្រិក និង ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពី​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ផងដែរ ។​
​ ​
​ការអំពាវនាវ​ឱ្យមាន​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ​នេះ ត្រូវបាន​កត់ចំណាំ​ថា មាន​តាំងពី​អំឡុង​ទសវត្សរ៍ ឆ្នាំ​១៩៦០​មកម្ល៉េះ ។ កាលណោះ​គឺ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៨ អ្នកសារព័ត៌មាន​អាមេរិក​ម្នាក់​ឈ្មោះ ច​ន ផ​. ហារី​ស យល់ឃើញថា តាំងពី​មាន​ទិវា​សិទ្ធិនារី​អន្តរជាតិ (International Women’s Day) មក បុរស​ជាច្រើន​មិន​ទទួលបាន​សមភាព​ទៅនឹង​នារី​ឡើយ ទើប​គាត់​តែងតែ​អំពាវនាវ​ឱ្យមាន ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ ។ ទោះយ៉ាងណា ការអំពាវនាវ​នេះ​ពុំ​ទទួលបាន​ការឆ្លើយតប​ឡើយ​។​

​ព្រឹត្តិការណ៍​សម្រាប់​បុរស​អន្តរជាតិ បានចាប់ផ្តើម​មាន​ពន្លឺ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៤ ដោយមាន​អង្គការ​មួយ ចំនួន​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី និង ម៉ា​ល់ត៍ បាន​ប្រារព្ធ​ពិធី​តូចៗ​នៅ​ខែកុម្ភៈ តាម​ការ អញ្ជើញ​របស់​សាស្ត្រាចារ្យ Thomas Oaster ដែល​បាន​ដឹកនាំ​មជ្ឈមណ្ឌល Missouri Center សម្រាប់​ការសិក្សា​របស់​បុរស​នៅ​ឯ​សកលវិទ្យា​ល័យ Missouri–Kansas City ។​

​ឆ្នាំ​១៩៩៤​នោះ លោក អូ​អា​ស្ទ័​រ បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​ដោយ​ជោគជ័យ ប៉ុន្តែ​ចាប់ពី ឆ្នាំ​១៩៩៥ មក ការដឹកនាំ​របស់គាត់​ទទួលបាន​ការចូលរួម​យ៉ាង​ខ្សោះ​ខ្សោយ ទើប​គាត់​បាន បោះបង់​គម្រោង​នោះ​ចោល​ទៅវិញ ។ ពេលនោះ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ក៏បាន​បោះបង់ចោល គម្រោង​នៃ​ការបង្កើតឱ្យមាន​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ​នេះដែរ ។ មានតែ​សមាគម​សិទ្ធិ​បុរស នៃ ប្រទេស​ម៉ា​ល់ត៍ (AMR) មួយគត់ ដែល​នៅ​បន្ត​ប្រារព្ធ ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ ហើយ​ប្រារព្ធ​នៅ​ខែកុម្ភៈ រៀងរាល់ឆ្នាំ ។​

​បណ្ឌិត ចេ​រ៉ូម ទី​លុក​ស៊ី​ង មកពី​សកល​វិទ្យាល័យ​មួយ​នៅ​ភាគ​ខាងលិច​នៃ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ជា​អ្នក ដឹកនាំ​ការ​ប្រារព្ធ​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ នៅ​ប្រទេស ទ្រី​នី​ដា​ដ និង តូ​បា​ហ្គោ បាន​ថ្លែងថា “​ក្នុង​លោក នេះ ពុំទាន់​មាន​ថ្ងៃ​សម្រាប់​បុរស​នៅឡើយ ។ អ្នកខ្លះ​និយាយថា ថ្ងៃបុណ្យ​ឪពុក​( Father’s Day ) ជា​ទិវា​សម្រាប់​បុរស ប៉ុន្តែ​ចុះ​ចំពោះ​កុមារា បុរស​ជំទង់ និង​ពួក​បុរស​ទាំងឡាយ​ដែល​ពុំទាន់ មានកូន តើ​ទៅជា​យ៉ាងណា ? “ ។​

​ដោយហេតុនេះ ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ ឬ IMD ត្រូវបានធ្វើ​នៅ​ទីនោះ ចាប់ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៩ ប៉ុន្តែ​មិន មែន​ធ្វើ​នៅ​ខែកុម្ភៈ ទៀតឡើយ គឺ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែវិច្ឆិកា​វិញ ។ ប្រទេស​ដទៃទៀត​ក៏បាន​ចាប់ផ្តើម ប្រារព្ធ IMD ជា​បន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែ​កាលបរិច្ឆេទ​នៃ​ការ​ប្រារព្ធ​នៅ​ពុំទាន់​ស្របគ្នា​នៅឡើយ​បណ្តាល មកពី​កត្តា​កាលទេសៈ​នៃ​ប្រទេស​នីមួយៗ ។ ទោះយ៉ាងណា គេ​បានកំណត់​យក​ថ្ងៃទី​១៩ ខែវិច្ឆិកា ថា​ជា​កាលបរិច្ឆេទ​សក​លស​ម្រា​ប់​ធ្វើ​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ ។​

​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី បានចាប់ផ្តើម​ប្រារព្ធ​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ​ឡើងវិញ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០០ ដោយបាន​ធ្វើ ឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩​ខែវិច្ឆិកា ។ ឥណ្ឌា ចាប់ផ្តើម​ប្រារព្ធ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែវិច្ឆិកា ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០០៧ ។ ប្រទេស​ចិន ទស្សនា​វ​ដ្តី​សុខភាព​បុរស បាន​ប្រារព្ធ​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ នៅ​ខែធ្នូ ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០០៣ ។ នៅ​ហុងកុង ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ បាន​ត្រូវធ្វើឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩​ខែវិច្ឆិកា ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០១០ ។ នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក ទិវា​នេះ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែវិច្ឆិកា ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០០៨ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋ​ខ្លះ មិនបាន​ធ្វើ​ឡើយ ។ បច្ចុប្បន្ន មាន​រដ្ឋ​កាន់តែ​ច្រើនឡើងៗ​ប្រារព្ធ​ទិវា​នេះ ។ ប្រទេស​អង់គ្លេស អ្នក​ដែល​បាន​ប្រារព្ធ​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ​មុនគេ គឺ​ពួក​និស្សិត នៃ​សកល​វិទ្យាល័យ​University of Kent នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០០៨ ។ ប្រទេស​ស្កុ​តឡែ​ន បាន​ប្រារព្ធ​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ​នៅ ឆ្នាំ​២០១០ ។ ចំណែក​នៅ​សឹង្ហ​បុរី ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ ត្រូវបានធ្វើ​ដំបូង​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩-២១ ខែវិច្ឆិកា ២០០៨ ។​
​ ​
នៅ​ឆ្នាំ​២០០៩ គណៈកម្មការ AMR ម៉ា​ល់ត៍ បាន​បោះឆ្នោត​ផ្លាស់ប្តូរ​មក​ធ្វើ​ពិធី ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ នៅ​ថ្ងៃទី​១៩​ខែវិច្ឆិកា​វិញ ដើម្បី​ឱ្យស្រប​នឹង​បណ្តា​ប្រទេស​ដទៃទៀត​ក្នុង​លោក ។

​ពួក​អ្នកត្រួសត្រាយ​នៃ​ទិវា IMD តែងតែបាន​រំឭកថា ទិវា​នេះ​ពុំមែន​ជាការ​ប្រឆាំង ឬ​ប្រកួតប្រជែង ជាមួយ ទិវា​សិទ្ធិនារី​អន្តរជាតិ ឡើយ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​បំណង​ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវ​បទពិសោធ​របស់​បុរស ។ ខាងក្រោម​នេះ​ជា គោលបំណង​នៃ​ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ ឬ ទិវា​បុរស​អន្តរជាតិ ៖
•​ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ​នូវ​គំរូ​តួនាទី​វិជ្ជមាន​របស់​បុរស មិនមែន​គ្រាន់តែ​សម្រាប់​ពួក​តារាភាពយន្ត និង​កីឡាករ​ឡើយ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​បុរស​ទូទៅ​នៅក្នុង​សកម្មភាព ជីវភាព និង​ការងារ​ប្រចាំថ្ងៃ ។​
•​ដើម្បី​ប្រារព្ធ​នូវ​ការចូលរួមចំណែក​ជា​វិជ្ជមាន​របស់​បុរស​នៅក្នុង គ្រួសារ អាពាហ៍ពិពាហ៍ ការថែទាំ​កូនៗ សង្គម សហគមន៍ និង​បរិស្ថាន ។​
•​ដើម្បី​យកចិត្តទុកដាក់​ទៅលើ​សុខភាព និង សុខុមាល​ភាពបុរស​ដែល​ក្នុងនោះ​មាន​ផ្នែក​សង្គម ការលើកទឹកចិត្ត ផ្នែក​កាយសម្បទា និង​ផ្នែក​ស្មារតី ។​
•​ដើម្បី​ទ្រោល​បំភ្លឺ​នូវ​ការប្រកាន់​រើសអើង​ចំពោះ​បុរស​នៅក្នុង​វិ​ស្ស័​យ សេវា​សង្គម ឥរិយាបថ សង្គម និង​ក្តី​រំពឹង​និង​ច្បាប់​។​
•​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​ទំនាក់ទំនង​ផ្នែក​ភេទ និង​លើកកម្ពស់​សមភាព​ភេទ ។​
•​ដើម្បី​បង្កើត​នូវ​ពិភពលោក​មួយ​ដែលមាន​សុវត្ថិភាព​និង​ប្រសើរ​ជាង​មុន ជាទី​ដែល​មនុស្ស​អាច ទទួលបាន​នូវ​សុវត្ថិភាព​និង បានសម្រេច​ដល់​ចំណុច​សក្តានុពល​របស់​ពួកគេ​៕ ដោយ: មេសា

ទិវា​នារី ដើម្បី លើកតម្កើង​នារី និង ធ្វើឱ្យ​នារី​បាន​ធូរស្រាល​ជាង​មុន ចំណែក​ផ្នែក​ដ៏​សំខាន់​មួយ នៃ ទិវា​បុរស គឺ​ដើម្បី ឱ្យ​បុរស​បន្ថែម​ការងារ និង ទំនួល​ខុសត្រូវ
និមិត្តសញ្ញា នៃ ទិវា​បុណ្យ​សិទ្ធិ​បុរស​អន្តរជាតិ
ទិវា​នារី ដើម្បី លើកតម្កើង​នារី និង ធ្វើឱ្យ​នារី​បាន​ធូរស្រាល​ជាង​មុន ចំណែក​ផ្នែក​ដ៏​សំខាន់​មួយ នៃ ទិវា​បុរស គឺ​ដើម្បី ឱ្យ​បុរស​បន្ថែម​ការងារ និង ទំនួល​ខុសត្រូវ