អាមេរិក​មិនគួរ​លូកដៃ​ក្នុង​វិបត្តិ​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​ទេ​

594
ចែករម្លែក

​ពិភពលោក​បែកបាក់​ជាថ្មី ពេលនេះ​អំពី​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​។​

​ពិធី​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​របស់​ប្រធានាធិបតី នី​កូ​ឡាស ម៉ា​ឌូ​រ៉ូ ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​កាលពី​ថ្ងៃ​១០​មករា ឆ្នាំ​២០១៩​នេះ តែ​ក្រោយមក​មិន​ដល់ក​ន្លះ​ខែ​ផង​នៅ​ថ្ងៃ​២៣​មករា​​មេដឹកនាំ​ប្រឆាំង ហ្ស័​ន ក្វា​យ​ដូ អតីត​វិស្វករ​វ័យ​ទើប​៣៥​ឆ្នាំ បានប្រកាស​ខ្លួនឯង​ជា​ប្រធានាធិបតី​បណ្តោះអាសន្ន​របស់​ប្រទេស​សំបូរ​ប្រេង​មួយ​នេះ​។​

​មេដឹកនាំ​ប្រឆាំង ហ្ស័​ន ក្វា​យ​ដូ និយាយ​ក្នុងអំឡុង​ការជួបជុំ​មួយ​នៅ​ក្រុង​កា​រ៉ា​កាស កាលពី​ថ្ងៃ​២៦​មករា​

​ប្រជាជនមាន​ការភ្ញាក់ផ្អើល​ដែល​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​មាន​ប្រធានាធិបតី​ដល់​ទៅ​២ តែ​វា​គ្មាន​តំលៃនឹង​អបអរសាទរ​ទេ​។​ជាការ​ពិត វា​តំណាងអោយ​ការចាប់ផ្តើម​នៃ​វិបត្តិ​ថ្មី​​មួយ​សំរាប់​ប្រជាជាតិ​សំបូរ​ប្រេង​តែ​ក្រីក្រ​នៅ​អាមេរិក​ឡាទីន​មួយ​នេះ​។​

​មើលទៅ​អាមេរិក​ទំនងជា​បាន​ត្រៀមខ្លួន​ជាមុន​បានល្អ​ណាស់​សម្រាប់​វិបត្តិ​កាន់តែ​អាក្រក់​ទៅ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ក្រោម​ដែន​ឥទ្ធិពល​របស់ខ្លួន​។​នៅ​មួយថ្ងៃ មុន​មេបក្ស​ប្រឆាំង​​ហ៊ាន​ប្រកាស​ខ្លួនឯង​ជា​ប្រធានាធិបតី គឺ​ថ្ងៃ​២២​មករា អនុ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក​ម៉ៃ ផេ​នស៍ បាន​ប្រើ​សុន្ទរកថា​តាម​វីដេអូ​ដើម្បី​អំពាវនាវ​ទៅកាន់​ប្រជាជន​វេ​ណេ​ស៊ុយ​​អេ​ឡា​ដោយផ្ទាល់​អោយ​នាំគ្នា​ចេញមក​តាម​ដងផ្លូវ​ដើម្បី​គាំទ្រ​ប្រធានាធិបតី​ប្រកាស​ដោយ​ខ្លួនឯង​នេះ​។​

​ផេ​នស៍ បាន​និយាយថា​«​យើង​នៅ​ជាមួយ​អ្នក​និង​យើង​នឹង​នៅ​ជាមួយ​អ្នក​រហូត​ទាល់តែ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវបាន​ស្តារ​ឡើងមក​វិញ​និង​ដណ្តើមបាន​មកវិញ​សិទ្ធិ​ពី​​កំណើត​គឺ​សេរីភាព​»​។​

​ភ្លាមៗ​បន្ទាប់ពី​ការវាយប្រហារ​ភេរវកម្ម​ថ្ងៃ​១១​កញ្ញា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​គ្រានោះ លោក​ច​ច ដាប់​ប៊ឹ​ល​យូ ប៊ូ​ស បាន​និយាយថា​«​គ្រប់​ប្រជាជាតិ នៅ​គ្រប់​តំបន់ ឥឡូវ​មាន​​ការសំរេចចិត្ត​មួយ​ត្រូវធ្វើ​។​មិន​ថា​អ្នក​នៅ​ជាមួយ​អាមេរិក ឬ​នៅ​ជាមួយ​ពួក​ភេរ​វករ​»​។​

​ឥឡូវ​អាមេរិក​មានបំណង​បំបែក​ពិភពលោក​ជាថ្មី​។​ក្នុងការ​ថ្លែង​របស់លោក​នៅ​កិច្ចប្រជុំ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​កាលពី​ថ្ងៃ​២៦​មករា លោក​ម៉ៃ ផ​ម​ផេ​វ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អាមេរិក​បាន​និយាយ​ង​ថា​« អាមេរិក​ឈរ​ខាង​ប្រជាជន​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​។​តាំង​ពីមុនមក ប្រជាជាតិ​ជាច្រើន​បានជ្រើសរើស​​ធ្វើ​ដូចគ្នា និង​ពួកគេ​ក៏បាន​ទទួលស្គាល់​រដ្ឋាភិបាល​ស្របច្បាប់​របស់​ប្រធានាធិបតី​បណ្តោះអាសន្ន ក្វា​យ​ដូ​…​ឥឡូវ​វា​ដល់ពេល​ប្រជាជាតិ​ផ្សេងទៀត​ជ្រើសរើស​ភាគី​ដើម្បី​​គាំទ្រ​។​គ្មាន​ត្រូវ​ពន្យារពេល​តទៅទៀត គ្មាន​ការលេង​ហ្គេម​បន្ថែម ។​បើ​មិន​ឈរ​ខាង​កម្លាំង​សេរីភាព អ្នក​មុខជា​នៅ​ខាង​ម៉ា​ឌូ​រ៉ូ និង​សង្គម​ច្រ​បូល​ច្របល់​របស់គាត់​»​។​

​ទាំង​លោក​ផេ​នស៍​និង​ផ​ម​ផេ​វ អះអាងថា​អាមេរិក​គាំទ្រ​ប្រជាជន​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​។​ទោះជា​យ៉ាងណា ជាការ​ពិត​ពួកគេ​ភ្លេច​គិតថា នី​កូ​ឡាស ម៉ា​ឌូ​រ៉ូ​ត្រូវបាន​ប្រជាជន​​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា ជ្រើសរើស​ជា​ប្រធានាធិបតី​។​

​នៅក្នុង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​លោកខាងលិច ហិប​ឆ្នោត​ជា​កន្លែង​ល្អ​បំផុត​ដើម្បី​សម្តែង​បំណង​និង​ក្តីសង្ឃឹម​របស់​ប្រជាជន​។​ក្រុមប្រឆាំង​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​ឈ្នះ​នៅ​សភា​​កាលពី​ថ្ងៃ​៦​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៥ តែ​ពួកគេ​បាន​ពហិការ​មិន​ចូលរួម​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​កាលពី​ថ្ងៃ​២០​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៨​។​តើន​រណា​គួរ​បន្ទោស​ចំពោះ​ពហិការ​នេះ​?

​បើ​ក្រឡេក​ទៅក្រោយ ប្រជាជន​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​អាចសន្និដ្ឋាន​ដោយ​ងាយ​ថា អាមេរិក​និង​ក្រុមប្រឆាំង​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា ជា​អ្នកដឹកនាំ​រឿងល្ខោន​នេះ​ទាំងមូល តាមចិត្ត​​គេច​ង់ ដើម្បី​ទុកជា​មោ​ឃៈ​ជោគជ័យ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​របស់លោក​ម៉ា​ឌូ​រ៉ូ និង​បើកផ្លូវ​អោយ​លោក​ក្វា​យ​ដូ ចូល​ជំនួស​។​

​មួយ​ក្នុងចំណោម​គោលការណ៍​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ធម្មនុញ្ញ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ គឺ​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​ក្នុង​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេស​ដទៃ​។​ក្នុង​យុគ​​សក​លូ​ប​នីយកម្ម​នេះ ខណៈ​ពិភពលោក​ក្លាយជា​ភូមិ​សកល​មួយ ការមិន​ជ្រៀតជ្រែក​ក្លាយជា​ទូទៅ​និង​កាន់តែ​សំខាន់​ឡើង​។​

​ចង់​និយាយថា កិច្ចការ​របស់​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា ត្រូវតែ​និង​អាច​ដោះស្រាយបាន​ដោយ​ប្រជាជន​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​ខ្លួនឯង​ប៉ុណ្ណោះ​។​ដូច អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​​ចិន​បានកត់សំគាល់​នៅ​សន្និសីទកាសែត​កាលពី​ថ្ងៃ​២៥​មករា ថា «​ចិន​នៅតែ​រក្សា​ជំហរ​ថា រាល់​ប្រទេស​គួរ​គោរព​គោលបំណង​និង​គោលការណ៍​នៃ​ធម្មនុញ្ញ​អង្គការ​សហ​​ប្រជាជាតិ ជាពិសេស​បទដ្ឋាន​គ្រប់គ្រង​ទំនាក់ទំនង​អន្តរជាតិ​និង​គោលការណ៍​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ដូចជា​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​ផង​គ្នា គោរព​អធិបតេយ្យភាព​និង​​បូរណភាព​ទឹកដី​ផង​គ្នា និង​មិន​គំរាម​ប្រើ​កម្លាំង​»​។​

​ពេលនេះ​មិន​ថា​អាមេរិក​នឹង​អន្តរាគមន៍​ផ្តួលរំលំ​រដ្ឋាភិបាល​វេ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​ដោយ​ប្រើ​កម្លាំងយោធា​ឬ​យ៉ាងណាទេ តែ​ប្រជាជន​នៅ​អាមេរិក​ឡាទីន​មិនបាន​ភ្លេច​ទេ​ថា​​យោធា​អាមេរិក​ចូល​អន្តរាគមន៍​ក្នុង​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​សាធារណរដ្ឋ​ដូ​មី​និក​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៥ ហ្គ្រេ​ណា​ដា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៣ និង​ប៉ា​ណា​ម៉ា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៩​។​

​សំណាង​ហើយ​ពេលនេះ ប្រទេស​នៅ​អាមេរិក​ឡាទីន​ទាំងអស់​ប្រឆាំងនឹង​ការចូល​ឈ្លានពាន​របស់​អាមេរិក ទោះជា​ការពិត​គឺថា ពួកគេ​ខ្លះ​គាំទ្រ​លោក​ក្វា​យ​ដូ និង​ខ្លះទៀត​​ប្រឆាំង​។​

​ពិត​ហើយ នៅ​២​ទសវត្សរ៍​មកនេះ អតីត​ប្រធានាធិបតី​សា​វ៉េ​ហ្ស៍ និង​រដ្ឋការ​លោក​ម៉ា​ឌូ​រ៉ូ បានធ្វើ​កំហុស​ខ្លះ​នៅក្នុង​វិស័យសេដ្ឋកិច្ច​និង​នយោបាយ តែ​វា​មិនគួរ​ប្រើ​ជា​លេស​​សំរាប់​អាមេរិក​និង​អ្នក​ផ្សេងទៀត​ចូល​ជ្រៀតជ្រែក​ក្នុង​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេសមួយ​នេះ​ទេ​។​

​យោងតាម​តក្កវិជ្ជា​អនុត្តរភាព​និយម​និង​អ្វី​បាននិងកំពុង​កើត​នៅក្នុង​ពិភពលោក វា​ហាក់ដូចជា​ថា ភាពត្រឹមត្រូវ​មិនមែន​តែងតែ​ជា​អំណាច​ទេ តែ​សិទ្ធិអំណាច​ទេ​​ដែលជា​ភាពត្រឹមត្រូវ​៕​ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​៖​វាសនា ពី​CGTN​