​ការចាប់ផ្ដើម និង​ការ​បញ្ចប់ជីវិត​ជា​យោធា​

960
ចែករម្លែក
  • 46
    Shares

​ដោយៈ សួត វិចិត្រ បុគ្គលិក​ស្ម័គ្រចិត្ដ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សន្ដិភាព​អន្លង់វែង​
​ភ្នំពេញៈ​ខ្ញុំ​ឈ្មោះ ភេ​ម ញា​ញ់ អាយុ​៥៥​ឆ្នាំ កើត​នៅ​ឃុំ​ចា​ន់ស ស្រុក​សូត្រ​និគម ខេត្ដ​សៀមរាប​។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៧ ខ្មែរក្រហម​បាន​ចាត់តាំង​ខ្ញុំ​ឲ្យ​ទៅ​រស់នៅក្នុង​កងកុមារ និង​ធ្វើការ​ជាមួយ​កុមារ​ជាច្រើន​នាក់​ផ្សេងទៀត ដែលមាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​ភូមិ​ដែល​ខ្ញុំ​រស់នៅ​។ ប្រធាន​កងកុមារ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ខ្ញុំ និង​កុមារ​នៅក្នុង​កង​រៀនសូត្រ​នៅពេល​ព្រឹក ហើយ​ធ្វើ​ការងារ​បម្រើ​អង្គការ​ប​ដិ​វត្ដ​ន៍​នៅពេល​ថ្ងៃ​។ ប៉ុន្តែ​ការរៀនសូត្រ​នៅពេលនោះ គ្រូ​មិនបាន​កំណត់​ពេលវេលា និង​ដាក់​កាលវិភាគ​ឲ្យ​បានច្បាស់លាស់​ឡើយ គឺ​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​គ្រូបង្រៀន​តែមួយ​ម៉ោង ឬ​ពីរ​ម៉ោង​ប៉ុណ្ណោះ​។

ភេម ញាញ់ ឆ្នាំ២០១៦

​ខ្ញុំ​និង​កុមារ​នៅក្នុង​កង​មាន​ពេលវេលា​តិចតួច​ណាស់​ដើម្បី​រៀន​លេខ និង​អក្សរ ប៉ុន្តែ​យើង​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេលវេលា​យ៉ាងច្រើន​សម្រាប់ធ្វើ​ការបម្រើ​អង្គការ ដោយ​យើង​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើការ​ចាប់ពី​ពេល​ចេញពី​រៀន​រហូតដល់​ម៉ោង​ប្រាំ​ល្ងាច​។ ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ អង្គការ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​កុមារ​ទាំងអស់​ដើរ​ដេញ​សត្វ​ចាប​កុំ​ឲ្យ​ស៊ី​ស្រូវ​នៅក្នុង​ស្រែ រើស​គួរ​ស្រូវ កាប់​ដី​ដាំដំឡូង និង​កាប់​ដើម​ទន្ទ្រានខែត្រ​មក​ចិញ្ច្រាំ​ធ្វើ​ជី​ដើម្បី​ដាក់​ស្រែ​។ នៅក្នុង​កង ខ្ញុំ​និង​សមាជិក​កុមារ​ជាច្រើន​នាក់​បានទទួល​របប​អាហារ​ពីរ​ពេល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ (​គឺ​នៅ​ម៉ោង​ដប់​មួយ ឬ​ម៉ោង​ដប់​ពីរ និង​ម៉ោង​ប្រាំ​ល្ងាច​) ដោយ​ក្នុង​ម្នាក់​ទទួលបាន​បបរ​មួយ​កូនចាន​តូច​។ ខ្ញុំ​និង​កុមារ​ជាច្រើន​នាក់​នៅក្នុង​កង​បានរស់នៅ​ក្រោម​ភាពអត់ឃ្លាន ដូច្នេះហើយ​មានពេលខ្លះ​កុមារ​មួយចំនួន​ដែល​រស់នៅក្នុង​កង​ជាមួយ​ខ្ញុំ​បានសម្រេច​ចិ​ត្ដ​លួច​ដក​ដំឡូង និង​បេះបោច​ផលដំណាំ​ផ្សេងៗ​ដែល​អង្គការ​បាន​ហាមប្រាម មក​ធ្វើជា​អាហារ​ដើម្បី​ហូប​ចម្អែត​ក្រពះ​។ កុមារ​មួយចំនួន​ត្រូវបាន​អង្គការ​ចាប់ខ្លួនបាន រួច​យកមក​ឃុំឃាំង និង​វាយ​សួរចម្លើយ ហើយ​ខ្លះទៀត​ត្រូវ​សម្លាប់ចោល​នៅនឹងកន្លែង​។

​ក្រោយពី​កងទ័ព​រណសិរ្ស​សាមគ្គី​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា និង​កងទ័ព​ស្ម័គ្រចិត្ត​វៀតណាម រំដោះប្រជាជន​ចេញពី​របប​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ខ្ញុំ​និង​កុមារ​ជាច្រើន​នាក់​ផ្សេងទៀត មានឱកាស​បាន​វិលត្រឡប់​ទៅ​ជួបជុំ​ឪពុកម្តាយ​ក្រុមគ្រួសារ​នៅ​ភូមិកំណើត​វិញ​។ ប៉ុន្តែ​ផ្ទះសម្បែង ទ្រព្យសម្បត្ដិ និង​សត្វពាហនៈ​របស់ខ្ញុំ​គ្មាន​សេសសល់​ឡើយ​។ ខ្ញុំ​បានសម្រេច​ចិ​ត្ដ​ចាក​ចេញពី​ភូមិ ទៅ​រស់នៅ​ជាមួយ​អ៊ំ​ប្រុស​របស់ខ្ញុំ​នៅ​ភូមិ​ផ្សេង​វិញ​។ ខ្ញុំ​បានធ្វើ​ស្រែចម្ការ និង​រស់នៅ​ជាមួយ​អ៊ំ​ប្រុស​។

​មកដល់​ឆ្នាំ​១៩៨១ កងកម្លាំង​យោធា​ខ្មែរក្រហម​ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​នៅលើ​ភ្នំ​ដងរែក បាន​ចុះមក​វាយ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​កងទ័ព​រណសិរ្ស​សាមគ្គី​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា និង​កងទ័ព​ស្ម័គ្រចិត្ត​វៀតណាម​នៅ​សមរភូមិ​ភ្នំ​គូលែន​។ នៅពេលនោះ​កងទ័ព​ស្ម័គ្រចិត្ត​វៀតណាម​ក៏បាន​តាម​ចាប់​ប្រជាជន​មួយចំនួន​នៅក្នុង​ភូមិ រួមទាំង​ខ្ញុំ​ដែរ​ដោយ​សង្ស័យថា មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​យោធា​ខ្មែរក្រហម​។ ដោយសារ​ភ័យខ្លាច ខ្ញុំ​និង​ប្រជាជន​ប្រមាណ​ប្រាំ​នាក់​ទៀត​បាននាំគ្នា​រត់គេច​ខ្លួន និង​បាន​ទៅ​រស់នៅ​ក្នុងព្រៃ​ក្បែរ​ភ្នំ​គូលែន​។ មួយរយៈ​ក្រោយមក ខ្ញុំ​និង​សមាជិក​នៅក្នុង​ក្រុម​បាន​ជួបនឹង​យោធា​ខ្មែរក្រហម​ដែល​ឈរជើង​នៅ​សមរភូមិ​ភ្នំ​គូ​លេន​។
​បន្ទាប់ពី​បាន​ស្គាល់​កង​យោធា​ខ្មែរក្រហម​ទាំងនោះ ខ្ញុំ​និង​សមាជិក​ក្រុម​ក៏បាន​នាំគ្នា​រស់នៅ និង​ធ្វើ​កិច្ចការងារ​ផ្សេងៗ​ឲ្យ​យោធា​ខ្មែរក្រហម​។ ក្រោយមក យោធា​ខ្មែរក្រហម​ទាំង​នោះបាន​ឃោសនា​អូសទាញ​ក្រុម​របស់ខ្ញុំ​ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​ចលនា​តស៊ូ​របស់ខ្លួន ដោយបាន​និយាយថា យួន​នឹង​ចាប់​អា​រក​ប្រសិនបើ​ខ្ញុំ​នាំគ្នា​ត្រឡប់​ទៅ​ភូមិ​វិញ​។ ឮ​បែបនេះ ខ្ញុំ​និង​សមាជិក​ក្រុម​ភិតភ័យ និង​មិន​ហ៊ាន​ត្រឡប់ទៅផ្ទះ​ទេ​។ យើងទាំងអស់គ្នា​បាន​បន្ត​រស់នៅ​ជាមួយ​ខ្មែរក្រហម​ទៀត​។

​លុះដល់​ចុងឆ្នាំ​១៩៨១ ខ្មែរក្រហម​បាន​បញ្ចូល​ខ្ញុំ​និង​សមាជិក​ក្រុម​ឲ្យ​ចូល​ជា​យោធា​ពេញសិទ្ធិ ក្រោម​ការបញ្ជា​ផ្ទា​ល់ពី តានី ប្រធាន​វរ​សេនា​ធំ​លេខ​៣៣០ ក្រោម​ចំណុះ​ឲ្យ​កងពល​លេខ​៩៨០ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ តា​សា​រ៉ា​យ​។ នៅក្នុង​វរ​សេនា​ធំ​លេខ​៣៣០ មាន​កម្លាំង​សរុប​ជាង​មួយរយ​នាក់​។ នៅ​ទីនោះ ខ្ញុំ​រួមជាមួយ​កងកម្លាំង​ខ្មែរក្រហម បាន​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ជា​ញឹកញាប់​ជាមួយ​កងទ័ព​រណសិរ្ស​សាមគ្គី​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា និង​កងទ័ព​វៀតណាម​។ នៅពេល​វាយ​ប្រយុទ្ធ​នៅ​សមរភូមិ​ជីក្រែង វរ​សេនា​ធំ​លេខ​៣៣០ ទទួលបាន​ជំនួយ​ពី តា​ម៉ុក ដោយ​មេបញ្ជាការ​ក្រហម​ខ្មែរក្រហម​ដែល​គ្រប់គ្រង​កម្លាំង​ទាំងអស់ ត្រូវ​ទៅ​ទទួល​លុយ​ពី តា​ម៉ុក នៅ​តំបន់​អន្លង់វែង ដើម្បី​យកមក​ទិញ​សម្ភារ និង​ស្បៀងអាហារ​ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​ដល់​កងទ័ព​នៅ​សមរភូមិ​មុខ​។ ទោះជា​មានការ​ផ្គត់ផ្គង់​ស្បៀងអាហារ​ពី តា​ម៉ុក មួយផ្នែកធំ​ក៏ដោយ ក៏​ការហូបចុក​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់ខ្ញុំ​ហាក់​នៅ​មិនទាន់មាន​ភាព​គ្រប់គ្រាន់​នៅឡើយ​។ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ និង​សមាជិក​ក្រុម​ត្រូវ​ដើរ​ធ្វើ​ឃោសនា​ដល់​ប្រជាជន​ដើម្បី​សុំ​ជំនួយ​បន្ថែម ដូចជា ស្រូវ អង្ករ ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​កងកម្លាំង​ដែល​កំពុងតែ​ប្រយុទ្ធ​តទល់​ជាមួយ​កងទ័ព​វៀតណាម​។ នៅពេល​ដល់​រដូវ​ដាំ​ដុះ​និង​ប្រមូល​ផល​ម្ដងៗ ខ្ញុំ​និង​សមាជិក​ក្រុម​បាន​ជួយ​ប្រជាជន ដក​ស្ទូង ច្រូតកាត់ និង​ភ្ជួរ​រាស់ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជាជន​ស្រឡាញ់ និង​ស្រណោះ​អាណិត​យើង ជាពិសេស ផ្ដល់​ការរាយការណ៍​មកដល់​យើង​។

​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៨៦ ខ្ញុំ​ត្រូវរបួស​បាក់ដៃ ដោយសារ​ការបាញ់ប្រហា​រ​ពី​កងកម្លាំង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​។ កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ស៊ើប​ដឹង​ទីតាំង​ដែល​ខ្ញុំ និង​សមាជិក​ក្រុម​បោះទីតាំង​តាមរយៈ​ប្រជាជន​ដែល​កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល​ចាប់ខ្លួនបាន​។ ប្រជាជន​ទាំងនោះ​តែងតែ​មក​កាប់​ឈើ​ពី​ក្នុងព្រៃ​ក្បែរ​ទីតាំង​របស់ខ្ញុំ​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ​ដើម្បី​ទៅ​លក់​ឲ្យ​អ្នក​ទន្លេ ហើយ​ធ្លាប់​ហូបបាយ​នៅ​កន្លែង​ខ្ញុំ​ជា​ញឹកញាប់​ទៀតផង​។ ប្រជាជន​ទាំងនោះ​ត្រូវបាន​កងទ័ព​រដ្ឋាភិបាល​ចាប់ខ្លួន​នៅពេល​ដឹកឈើ​ចេញពី​ព្រៃ ហើយ​បញ្ជា​ឲ្យ​នាំ​ផ្លូវ​មកកាន់​ទីតាំង​ឈរជើង​របស់ខ្ញុំ​វិញ​។ ខ្ញុំ និង​កងកម្លាំង​ដែល​បាន​បោះតង់​ស្នាក់នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ពី​ផ្លូវ​រទេះ ពុំបាន​ដឹង​ពី​ហេតុការណ៍​នេះឡើយ រហូតដល់​មានការ​ផ្ទុះអាវុធ​ឡើង​។ បន្ទាប់ពី​ផ្ទុះអាវុធ​ភ្លាម ខ្ញុំ​បាន​រងរបួស​ត្រង់​ដៃ ចំណែក​កងកម្លាំង​រប​ស់​ខ្ញុំ​ក៏បាន​វាយ​រុញច្រាន​កងទ័ព​រដ្ឋាភិបាល​ឲ្យ​ដកថយ​វិញ​ដែរ​។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំ​ត្រូវបាន​កម្លាំង​នៅក្នុង​អង្គភាព​បញ្ជូនទៅ​សង្គ្រោះ​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​។ មួយរយៈ​ក្រោយមក ដៃ​របស់ខ្ញុំ​បានជា​សះស្បើយ ហើយក៏​ត្រូវបាន​ថ្នាក់លើ​របស់ខ្ញុំ​បញ្ជូន​ឲ្យ​ទៅ​ឈរជើង​នៅ​សមរភូមិ​ជីក្រែង​វិញ​។ នៅ​ទីនោះ មានការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ជា​ញឹកញាប់​ដោយ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ត្រៀមប្រយុទ្ធ​ជាប្រចាំ​។ រយៈពេល​បី​ខែ​ក្រោយមក ខ្ញុំ​ត្រូវរបួស​ត្រង់​ភ្លៅ​ម្ដងទៀត ដោយសារ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​កងទ័ព​វៀតណាម​។ នៅពេល​របួស​ភ្លៅ​របស់ខ្ញុំ​បាន​ធូរស្បើយ ខ្ញុំ​ក៏បាន​ធ្វើដំណើរ​មក​នៅ​ជំរំ​ជប់​ម្លូរ​នៅលើ​ភ្នំ​ដងរែក​វិញ ព្រោះ​ជា​កន្លែង​ដែលមាន​សុវត្ថិភាព​។

​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៨៧ ខ្ញុំ​និង​កងកម្លាំង​ខ្មែរក្រហម​ដែល​រស់នៅ​ជំរំ​ជប់​ម្លូរ ត្រូវបាន​ថ្នាក់លើ​បញ្ជូន​ឲ្យ​ត្រឡប់​មកក្រោម ហើយ​ខ្ញុំ​ធ្វើដំណើរ​ដោយ​ថ្មើរជើង​មក​សមរភូមិ​ជីក្រែង​វិញ​។
​ខ្ញុំ​បាន​វាយ​ប្រយុទ្ធ​តទល់​ជាមួយ​កងទ័ព​វៀតណាម​បន្តទៀត មុន​ពេលដែល​កងទ័ព​វៀតណាម ដក​ចេញពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៩​។ ទោះបី​មិនមាន​វត្ដ​មាន​កងទ័ព​វៀតណាម​នៅ​កម្ពុជា​ក៏ដោយ ក៏​ស្ថានការណ៍​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ហាក់​នៅ​មិនទាន់​ស្ងប់ស្ងាត់​ដែរ គឺ​កងកម្លាំង​ខ្មែរក្រហម និង​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​ភ្នំពេញ​នៅ​បន្ដ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ឥតឈប់ឈរ ជាពិសេស​គឺ​ក្នុង​សមរភូមិ​ជីក្រែង​ដែល​ខ្ញុំ​ឈរជើង​តែម្ដង​។

​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៩២ នៅ​មុនពេល​បោះឆ្នោត​មួយឆ្នាំ ខ្ញុំ​បានធ្វើ​ដំណើរ​ពី​សមរភូមិ​ជីក្រែង​មកកាន់​តំបន់​អន្លង់វែង​ម្ដងទៀត ដោយ​ខ្ញុំ​បានធ្វើ​ដំណើរ​ដោយ​ថ្មើរជើង​ជាមួយ តានី គឺជា​មេបញ្ជាការ​របស់ខ្ញុំ និង​កងកម្លាំង​ខ្មែរក្រហម​ប្រមាណ​៣០​នាក់​ផ្សេងទៀត ឆ្លងកាត់​តាម​ព្រៃ​ស្អា​ក ដោយ​ចំណាយពេល​ពីរ​ថ្ងៃ​។ នៅតាម​ផ្លូវ យើង​ពុំបាន​ជួបប្រទះ​នឹង​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ទេ ដោយសារតែ​សភាពការណ៍​នៅពេល​នោះបាន​ស្ងប់ស្ងាត់​មួយរយៈ​។ ក្រោយពេល​ទៅដល់​តំបន់​អន្លង់វែង យើង​ក៏បាន​បន្ដដំណើរ​ទៅកាន់​ជំរំ​អូរ​ត្រាវ ក្នុង​ទឹកដី​ថៃ ដើម្បី​ប្រមូលផ្ដុំ​កម្លាំង​ឡើងវិញ​។

​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩២​ដដែល ខ្ញុំ​ក៏​លាឈប់​ពី​យោធា ដោយបាន​ផ្លាស់​ឈ្មោះ​ពី​យោធា​ដែល​ត្រូវ​ឡើងទៅ​ប្រយុទ្ធ​នៅ​សមរភូមិ មកជា​យោធា​ពិការ​វិញ​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ក្រុមគ្រួសារ​កងទ័ព​នៅ​សមរភូមិ​ក្រោយ​។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំ​បាន​គិតថា នៅសល់តែ​កម្លាំង​ខ្មែរ និង​ខ្មែរ​ប៉ុណ្ណោះ ហេតុនេះ​ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ធ្វើសង្គ្រាម​ត​ទៀត​ទេ​។ ខ្ញុំ​មានគំនិត​ចង់​រត់​ចូលទៅ​សារភាព​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ជា​យូរណាស់​ហើយ ប៉ុន្ដែ​ខ្ញុំ​ខា្ល​ច​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ទទួលស្គាល់ ហើយ​សម្លាប់ចោល ដូច្នេះហើយ​ទើប​ខ្ញុំ​បន្ដ​រស់នៅ​ជាមួយ​ខ្មែរក្រហម​។ លុះដល់​ពេល​មាន​សមាហរណកម្ម​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ ខ្ញុំ​មានការ​សប្បាយ​ចិ​ត្ដ​យ៉ាងខ្លាំង ដោយបាន​រួចផុត​ពី​ការធ្វើ​សង្គ្រាម និង​ទុក្ខវេទនា​។ ខ្ញុំ​គ្មាន​បំណងប្រាថ្នា​អ្វី ក្រៅតែពី​ចង់បាន​សន្ដិភាព សម្រាប់​ឲ្យ​កូនចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ​របស់​យើង​រស់នៅ​ដោយ​ភាព​ស​ប្បូរ​សប្បាយ និង​បាន​រៀន​បាន​សូត្រ​ឡើយ​៕ ល​