​ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​

1839
ចែករម្លែក

​ដោយៈ សុខ វណ្ណៈ បុគ្គលិក​មជ្ឈមណ្ឌល​ផ្សះផ្សា​វាលវែង​
​ភ្នំពេញៈ
ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​ជា​ភូមិ​ចាស់​កើត​តាំងពី​សម័យ​អាណានិគម​បារាំង​។ ភូមិ​នេះ​មិនសូវមាន​ប្រជាជន​មក​រស់នៅ​ច្រើន​ទេ​ដោយសារ​តែមាន​ព្រៃឈើ​ក្រាស់ និង​មាន​សត្វព្រៃ​ជាច្រើន​ប្រភេទ​ជាពិសេស​ហ្វូង​សត្វ​ដំរី​។ ប្រជាជន​រស់នៅ​ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​កាលពីមុន​សម័យ​ស​ង្គ្រា​ម​ពិបាកទៅ​ផ្សា​រទិញ​ប្រហុក​អំបិល​ដោយសារតែ​ផ្លូវ​លំបាក​។

​បើតាម​ការនិយាយ​តៗ​របស់​អ្នកភូមិ ការដាក់​ឈ្មោះ ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ ដោយសារ​កាលដើមឡើយ​មាន​អ្នកភូមិ​ជាច្រើន​ធ្លាប់​បានឃើញ​ក្រពើ​ពីរ​ក្បាលមាន​ញី​មាន​ឈ្មោល រស់នៅក្នុង​ជ្រោះ​ភ្នំ​ពីរ​ដែលមាន​សណ្ឋាន​ដូចជា​រូប​ក្រពើ​។​ក្រពើ​ទាំងពីរ​ក្បាល​បាន​ហែល​ចេញពី​ជ្រោះ​ភ្នំ​មក​ចាប់​ត្រី​ស៊ីក្នុង​ស្ទឹង​ជា​អាហារ ហើយ​ឡើង​ដេក​លើគោក​។ សត្វ​ក្រពើ​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​នេះ​នៅមាន​រហូតមកដល់​ស​ព្វ​ថ្ងៃនេះ​។ ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ ស្ថិតនៅក្នុង​ឃុំ​ក្រពើ​ពីរ ស្រុក​វាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់​។ បើ​យើង​ធ្វើដំណើរ​ចេញពីរ​ង្វ​ល់​មូល​ប្រមោយ តាម​ផ្លូវលំ​ក្រាល​គ្រួស​ក្រហម​លាយ​ជាមួយ​ដុំថ្ម​តូចៗ និង​ឆ្លងកាត់​អូរ កាត់​ព្រៃ​ដ៏​ស្រស់ស្អាត និង​កាត់​ភ្នំ​ជាច្រើន ក្នុង​ចម្ងាយ​ប្រហែលជា​៤០​គីឡូម៉ែត្រ ទើប​ទៅដល់​ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​។

​នៅក្នុង​រដូវ​ធ្លាក់ភ្លៀង នៅ​ដើមខែ​ឧសភា ការធ្វើដំណើរ​ដោយ​ជិះ​រថយន្ត​គឺ​ត្រូវ​ចំណាយពេល​រហូតដល់​ជិត​ពីរ​ម៉ោង​ទើបបាន​ទៅដល់​ភូមិ​នេះ​។ ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​សព្វថ្ងៃ​ត្រូវបាន​ដំឡើង​ទៅជា​ឃុំ​ក្រពើ​ពីរ និង​មាន​ភូមិ​ចំនួន​១០​ចំណុះ​ឲ្យ​ឃុំ​នេះ ក្នុងនោះ​មាន​ភូមិ​ចំនួន​បី​ជា​ភូមិ​ដែលមាន​អនុ​ក្រិ​ត្យ​ជា​ផ្លូវ​ការដែល​ចេញពី​ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដូចជា​ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​លើ ភូមិ​ក្រពើរ​ពីក្រោម និង​ភូមិ​សំឡាញ ចំណែក​ភូមិ​ចំនួន​៧​ផ្សេងទៀត​មិនទាន់មាន​អនុ​ក្រិ​ត្យ​ជា​ផ្លូវការ​ទេ ដូចជា ភូមិ​ក្រសាំង​ព្នៅ ភូមិ​អូរ​តា​ទិន ភូមិ​កុំ​ប៉ង ភូមិ​អូរ​រំចេក ភូមិ​អូរ​ធំ ភូមិ​ស្មែ​ត និង​ភូមិ​បឹង​រំលេច​។ ភូមិ​ទាំងនេះ​សព្វថ្ងៃ​ភាគច្រើន​មាន​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​ចូលមក​រស់នៅ​ប្រមាណ​៧០​ភាគរយ ចំណែក​ប្រជាជន​ចំណូល​ថ្មី​មាន​ប្រហែលជា​២៥​ទៅ​៣០​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ប្រជាជន​ចាស់​ដែល​ធ្លាប់​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​តាំងពី​សង្គមចាស់ បាន​ផ្លាស់​ទី​លំនៅដ្ឋាន​របស់គាត់​ទៅ​កន្លែង​ផ្សេង​ដោយសារតែ​សង្គ្រាមស៊ីវិល​នៅក្នុង​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​៧០ ហើយ​អ្នក​ទាំងនោះ​មិនបាន​ត្រឡប់មក​រស់នៅ​តាម​ភូមិ​វិញ​ទេ​។ អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​ដែល​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​នេះ​ភាគច្រើន​មកពី​ខេត្តកំពង់ស្ពឺ និង​ខេត្តតាកែវ​។​

​ទូច ឡេង អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម អាយុ​៦៥​ឆ្នាំ មកពី​នៅ​ភូមិ​ដើម​ចាន់ ឃុំ​រមិញ ស្រុក​កោះអណ្តែត ខេត្តតាកែវ បាន​រៀបរាប់ថា ខ្ញុំ​បានមក​រស់នៅ​ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ​ក្រោម ដើម្បី​ប្រក​បរបរ​ធ្វើស្រែ និង​ចម្ការ​។

​ខ្ញុំ​រៀន​បាន​ត្រឹម​ថ្នាក់​ទី​៧​ចាស់​ប៉ុណ្ណោះ នៅ​សាលា​អនុវិទ្យាល័យ​កោះអណ្តែត កាល​នៅ​ស្រុកកំណើត ដោយសារ​កើតមាន​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​សម្តេច​សីហនុ​។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំ​មាន​អាយុ​១៦​ឆ្នាំ ខ្ញុំ​បានឮ​សម្លេង​សម្តេច សីហនុ ប្រកាស​តាម​វិទ្យុ​ពី​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ប្រទេស​ចិន ឲ្យ​កូនចៅ​ចូល​ព្រៃម៉ាគី​ដើម្បី​រំដោះ​ប្រទេសជាតិ​ឲ្យ​រួច​ផុតពី​ការត្រួតត្រា​របស់​បរទេស ជាពិសេស​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ ការប្រកាស​នេះ ត្រូវបាន​ផ្សព្វផ្សាយ​បន្ត និង​ឮ​សុះសាយ​ពាសពេញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​។ ខ្ញុំ​គឺជា​យុវជន​វ័យក្មេង​ដែល​ងាយ​ជឿទុកចិត្ត និង​ចាញ់បោក​ការឃោសនា​របស់​អ្នកនយោបាយ​ដោយ​មិនដឹង​ខ្លួន​។ ការឃោសនា​អំពី​ការតស៊ូ​ដើម្បី​ប្រទេសជាតិ​ពេលនោះ បានធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ និង​យុវជន​នៅក្នុង​ភូមិ​នាំគ្នា​ស្ម័គ្រ​ចូល​បម្រើ​ចលនា​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ខែ​៩ ឆ្នាំ​១៩៧០ ដោយ​មិន​ស្ទាក់ស្ទើរ​ឡើយ​។ ការឃោសនា​របស់​ខ្មែរក្រហម​ឲ្យ​ប្រជាជន​ចូលរួម​ជាមួយ​ចលនា​របស់ខ្លួន ស្របពេល​ដែលមាន​យន្តហោះ​ខាង​រដ្ឋាភិបាល លន់ នល់ បាន​ហោះ​មក​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​នៅក្នុង​ភូមិ​រប​ស់​ខ្ញុំ ទាំងយប់​ទាំង​ថ្ងៃ​។ ទោះបី​ការទម្លាក់​នោះ មិន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​ប្រជាជន​នៅតាម​ស្រុកចម្ការ​ក៏ដោយ ក៏​ប្រជាជនមាន​ការបារម្ភ ភ័យខ្លាច និង​ជួប​ការលំបាក​ក្នុងការ​ប្រកបមុខរប​រ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​ដែរ​។ ខ្ញុំ​បានឃើញ​សកម្មភាព​ទម្លាក់​គ្រាប់​នេះ​ជាក់ស្តែង​នៅក្នុង​ភូមិ​ទើប​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មានការ​ឈឺចាប់​កាន់តែខ្លាំង​ឡើង រហូត​ហ៊ាន​លះបង់​ជីវិត​ដោយ​មិន​ស្តាយស្រណោះ​ឡើយ​។​

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧១ ខ្ញុំ​បាន​ឡើងមក​ធ្វើជា​នីរសា​នៅ​ស្រុក​កោះអណ្តែត ដែល​កាលនោះ​មាន តា​អ៊​ន តា​ភន តា​ខឹម ជា​គណៈ​ស្រុក​។ ការងារ​នីរសារ​ខ្ញុំ​គឺ​នាំយក​សំបុត្រ​ពី​ស្រុក ទៅ​ឲ្យ​ថ្នាក់មូលដ្ឋាន និង​ឃុំ​ជាសម្ងាត់ ព្រោះ​កន្លែង​ខ្លះ​ខាង​រដ្ឋការ លន់ នល់ នៅ​គ្រប់គ្រង​នៅឡើយ​។ មធ្យោបាយ​រត់​សំបុត្រ​របស់ខ្ញុំ​ពេលនេះ គឺ​ដើរ​ថ្មើរជើង ហើយ​នៅពេល ប្រញាប់​ខ្លាំង​ខ្ញុំ​បាន​ជិះ​កង់​។​

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៣ ខ្ញុំ​បានមក​ធ្វើជា​នីរសា​តំបន់​១៣ ដោយមាន​តា​សោម គឺជា​គណៈ​តំបន់​។ នីរសារ​តំបន់ គឺមាន​តួនាទី​យក​សំបុត្រ​ពី​តំបន់​ទៅ​ប្រគល់ជូន​កងពល​នៅ​សមរភូមិ​ផ្ទាល់​។ បន្ទាប់មកទៀត ខ្ញុំ​បាន​ចូលធ្វើ​យោធា​នៅ​កងពល​ទី​២ ដែលមាន តា​ប៊ិ​ត តា​គិ​ន តា​រិ​ន ជា​ប្រធាន​។ ពេលនោះ ខ្ញុំ​នៅក្នុង​វរ​សេនា​ធំ​១៤ ដែលមាន តា​សឿន ប្រធាន ចំណុះ​ឲ្យ​អនុ​សេនា​តូច​៣៦០ ដែលមាន តា​បឿន ជា​អ្នកដឹកនាំ​។ នៅ​ពាក់កណ្តាល​ឆ្នាំ​១៩៧៤ ខ្ញុំ​បាន​ចូល​សមរភូមិ​វាយ​ជាមួយ​កង លន់ នល់ នៅតាម​បណ្តោយ​ផ្លូវ​លេខ​២ រហូតដល់​ម្តុំ​ព្រៃ​ស​។ ពេលនោះ ខ្ញុំ​ត្រូវរបួស​ជើង និង​ត្រូវ​សម្រាក​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​កងពល​។​

​នៅពេល​ខ្ញុំ​បានជា​ពី​ស្នាមរបួស នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៥ អង្គការ​បាន​បញ្ជូន​ខ្ញុំ​ឲ្យ​ទៅ​ការពារ​ព្រំដែន នៅ​ខាង​ស្រុក​គិរីវង្ស​។ ខ្ញុំ​នៅចាំ​ថា មុនដំបូង​យោធា​ខ្មែរក្រហម​និង​កងទ័ព​វៀតណាម​មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អ ហើយ​អង្គភាព​យោធា​ក៏បាន​ចាត់តាំង​យោធា​ខ្មែរក្រហម​ទាំងអស់​ឲ្យ​ធ្វើស្រែ​។ ចាប់ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៧ សង្គ្រាម​បាន​ផ្ទុះឡើង​ជាមួយ​ប្រទេស​វៀតណាម ដោយ​ខ្មែរក្រហម​បាន​ជំនួយ​អាវុធ​ពី​ប្រទេស​ចិន​។ ខ្ញុំ​បាន​ចូល​ប្រយុទ្ធ​តទល់​នឹង​កងទ័ព​វៀតណាម​បាន​មួយរយៈ​ខ្លី មុខរបួស​របស់ខ្ញុំ​ក៏​ចាប់ផ្តើម​រើប​ឡើងវិញ​។ អង្គការ​បាន​បញ្ជូន​ខ្ញុំ​មក​សម្រាក​ព្យាបាល​នៅ​ភ្នំពេញ​។​

​ខ្ញុំ​បាន​ស្នាក់នៅ​ពេទ្យ​រហូតដល់​មាន​កងទ័ព​វៀតណាម​វាយ​ចូលដល់ ក្រុងភ្នំពេញ ឆ្នាំ​១៩៧៩ ទើប​ខ្ញុំ​បាន​ប្រជ្រៀត​ឡើង​ជិះ​រថភ្លើង​ជាមួយ​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម រាប់រយ​នាក់​ទៀត​ទៅ​ខេត្តបាត់ដំបង​។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំ​បាន​ចុះ​ពី​រថភ្លើង រួចហើយ​ធ្វើដំណើរ​ចូលទៅក្នុង​ព្រៃ​ជាមួយ​មិត្តភក្តិ​ស្គាល់ៗ​គ្នា​រហូតដល់​ព្រំដែន​ខ្មែរ​ថៃ និង​បាន​ចេញចូល​ទឹកដី​ថៃ​ជា​ញឹកញាប់​។ ក្រោយមក ខ្ញុំ​បាន​ចូលធ្វើ​យោធា​ខ្មែរក្រហម​នៅតាម​បណ្តោយ​ព្រំដែន​កោះកុង និង​ថ្មដា ម្តងទៀត​។ ខ្ញុំ​នៅក្នុង​កងពល​ទី​២ ដែលមាន តា​រ៉ែ​ន និង​តា​សេង គឺជា​ប្រធាន​កងពល​។​

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៩ យោធា​ខ្មែរ​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំគ្នា​ជាច្រើន​កងពល​វាយ​ប្រយុទ្ធ​តទល់​នឹង​វត្តមាន​កងទ័ព​វៀតណាម ព្រោះ​ខ្មែរក្រហម​ចោទថា កងទ័ព​វៀតណាម​បាន​ឈ្លានពាន រំលោភ​ទឹកដី​កម្ពុជា​។ យោធា​ខ្មែរក្រហម​ក៏មាន​ជំនួយ​ពី​ប្រទេស​ចិន​ដែរ​។ ខ្មែរក្រហម​បាន​វាយ​ប្រយុទ្ធ​តទល់​នឹង​កងទ័ព​វៀតណាម​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៨៩ ទើប​កងទ័ព​វៀតណាម​ដកចេញ​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ទោះបី​ប្រទេស​កម្ពុជា​លែងមាន​វត្តមាន​កងទ័ព​វៀតណាម តែ​សង្គ្រាម​រវាង​កងទ័ព​ខ្មែរ​គ្នាឯង​នៅតែ​បន្ត​។​

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩០ ការចរចា​រវាង​ខ្មែរ និង​ខ្មែរ​ដើម្បី​បញ្ចប់សង្គ្រាម និង​ស្វែង សន្តិភាព​ជូន​ប្រជាជន ត្រូវបាន​ផ្តួចផ្តើមឡើង រហូត​ឈានទៅដល់​ការបោះឆ្នោត​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​អាជ្ញាធរ​បណ្តោះអាសន្ន​រប​ស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ឬ​ហៅ​កាត់​ថា (​អ៊ុនតាក់​) នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៣​។ ពេលនោះ​គ្រប់ភាគី​នយោបាយ​ទាំងអស់​បាន​ចូលរួម​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត លើកលែងតែ​ក្រុមខ្មែរក្រហម​បានធ្វើ​ពហិការ​។

​នៅ​អំឡុង​ពេលនោះ ខ្ញុំ​បាន​ផ្លាស់​មក​រស់នៅ​ភូមិ​ក្រពើ​ពីរ ហើយក៏​បានឃើញ​កងក​ម្លាំ​ងរ​បស់ អ៊ុនតាក់ ចូលមក​តំបន់​របស់ខ្ញុំ​រស់នៅ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​មិន​ស្គាល់​ថា​អ្នក​ទាំងនោះ​មាន​ជាតិ​សាសន៍​អ្វីខ្លះ​ទេ​។ បន្ទាប់មក​សង្គ្រាម​ក៏​ចាប់ផ្តើម​ផ្ទុះឡើង​ម្តងទៀត ហើយ​ខ្មែរក្រហម​ក៏​ប្រកាស​ឲ្យ​យោធា​ចេញទៅ​កាន់​កងពល​រៀងៗ​ខ្លួន​វិញ​។ នៅពេលនោះ ប្រទេស​ចិន​ឈប់​ផ្តល់ជំនួយ​ឲ្យ​ខ្មែរក្រហម​ហើយ ដូច្នេះ​ខ្មែរក្រហម​ក៏បាន​ចាប់​កាប់​ឈើ​ហ៊ុ​ប​ធំៗ​លក់​ទៅ​ឲ្យ​ឈ្មួញ​ថៃ​ដើម្បី​យកលុយ​ធ្វើសង្គ្រាម​បន្តទៀត​។​

​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៩៦ មេ​កងពល​របស់​ខ្មែរក្រហម​ជាច្រើន​បានធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ចុះចូល​ជាមួយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ហើយ​តំបន់​វាលវែង​ក៏មាន​សន្តិភាព​ចាប់តាំងពី ពេល​នោះមក​៕ ល​