ឆ្នាំ ២០២០ ខែ មករា មាន​អាយុកាល ២.៧៣៣ ឆ្នាំ​

​ភ្នំពេញៈ ខែ មករា ជា​ភាសាបាលី ឬ សំស្ក្រឹត​ថា មករៈ មានន័យថា ត្រី​ថ្ករ ដែល គេ​ច្រើន​ហៅថា ឆ្លាម​មករ ។ គេ​អាច​ហៅ​ខែ មករា ថា មករៈរាសី ក៏បាន ខែ​នេះ មាន រយៈ ពេល​៣១​ថ្ងៃ ជា​ខែ​ទី ១០ នៃ សុរិយគតិ ស្ថិតក្នុង​ហេមន្តរដូវ គឺ​រដូវ​មាន​ទឹកសន្សើម ឬ រដូវរងា ត្រូវ​នឹង​ខែបុស្ស​-​មាឃ ហើយ​គឺជា​ខែ​ទី ០១ នៃ ប្រតិទិន ហ្គ្រេ​ហ្កូ​រាន ដែលជា​ប្រតិទិន​សកល​នា​។​

​ថ្ងៃទី​១ នៃ ខែមករា ត្រូវបាន​កំណត់ថា​ជា​ថ្ងៃ​ចូលឆ្នាំថ្មី​សកល តាំងពី​១៥៣ ឆ្នាំ មុន គ​.​ស ប៉ុន្តែ​មិនទាន់​ត្រូវបាន​គេ​ទទួលយក និង អនុវត្ត​ជាទូទៅ​ឡើយ រហូតដល់​ឆ្នាំ​ទី​៤៦ មុន​គ​.​ស ទើប​គេ​អនុវត្ត​រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃ ។ តាម​ធម្មតា ខែ មករា ជា​អំឡុងពេល​ដែលមាន​អាកាសធាតុ ត្រជាក់​បំផុត នៅ​អឌ្ឍគោល​ខាងជើង និង ជា​ខែ​ទី​២ នៃ សិសិររដូវ នៅ​ទីនោះ ។ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​អំឡុង ពេល​ដែលមាន​អាកាសធាតុ​កក់ក្តៅ​បំផុត​ប្រចាំឆ្នាំ​នៅ​តំបន់​ភាគច្រើនបំផុត​នៃ​អឌ្ឍគោល​ខាងត្បូង ហើយ​នៅ​ទីនោះ មករា ជា​ខែ​ទី​២ នៃ រដូវក្តៅ ។

​ដំបូង​ឡើយ ប្រតិទិន​រ៉ូ​ម៉ាំង​មាន​ឈ្មោះថា ប្រតិទិន រ៉ូ​មូ​លូ​ស ដែល​រៀបចំឡើង​ដោយ សហ​ស្ថាបនិក​ទីក្រុង​រ៉ូម​ឈ្មោះ រ៉ូ​មូ​លូ​ស នៅ ៧៥៣ ឆ្នាំមុន​គ​.​ស ។ ប្រតិទិន​នេះ ក្នុង​មួយឆ្នាំ មានតែ​១០ ខែ ត្រូវជា​៣០៤​ថ្ងៃ ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​យ​នៅសល់​៦១​ថ្ងៃ នៃ សិសិររដូវ ពុំ​ត្រូវបាន កំណត់ ឬ ចាត់​ចូលក្នុង​ខែ​ណាមួយ​ឡើយ ។ ខែ​ទី​០១ នៃ ប្រតិទិន រ៉ូ​មូ​លូ​ស គឺ ខែមីនា ។​

៤០ ឆ្នាំ​ក្រោយមក ពោលគឺ​នៅ​ឆ្នាំ​ទី ៧១៣ មុន​គ​.​ស អ​ធិ​រាជ្យ​រ៉ូ​ម៉ាំង ព្រះនាម នូ​ម៉ា ប៉ុ​ម​ពី​លី​យឺ​ស បាន​កែប្រែ​ប្រតិទិន រ៉ូ​មូ​លូ​ស ដោយ​ការបញ្ចូល​ខែ​ចំនួន ២ នៅ​ខាងដើម គឺ​ខែ មករា (Ianuarius or Januarius = January) និង ខែ កុម្ភៈ (Februarius or Februarius=February) ហើយ​គេ​បានឱ្យ ឈ្មោះ​ប្រតិទិន​ថ្មី​នេះ​ថា “ ប្រតិទិន នូ​ម៉ា ” ។ ខែមករា (​និង ខែកុម្ភៈ​) ក៏​ចាប់ផ្តើម​បង្ហាញ​វត្តមាន ក្នុង​លោក​តាំងពី​ពេលនោះ​មក ។ ដូច្នេះ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២០ ខែ មករា មាន​វ័យ​ចំណាស់​២.៧៣៣ ឆ្នាំ​គត់ ។​

មូលហេតុ​នៃ​ឈ្មោះ​ខែ មករា​
ប្រភព​ឈ្មោះ ខែមករា ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា January មកពី​ឈ្មោះ​របស់​ទេវតា មួយអង្គ​ឈ្មោះ ជេ​នូ​ស (Janus) ដែល​ត្រូវគេ​ស្គាល់​ផងដែរ​ថា​ឈ្មោះ ឡា​នួ​រី​យើ​ស (Ianuarius) ។ ជេ​នូ​ស ឬ ឡា​នួ​រី​យើ​ស គឺជា​ទេវតា​រក្សា​ទ្វារ (​ទ្វារបាល​ទេព​) នៅក្នុង​ទេវ​កថា​រ៉ូ​ម៉ាំង និង ជា​ទេវតា​មុខ ២ ដែល មើលទៅ​ក្រោយ (​អតីតកាល ឬ ឆ្នាំ​ចាស់​) និង មើលទៅ​មុខ (​អនាគតកាល ឬ ឆ្នាំ​ថ្មី​) ផង ។ Janus ឬ Ianuarius ដែល ជា​ប្រភពដើម នៃ ខែមករា (January) នេះ មកពី​ភាសាឡាតាំង​ថា ianua មានន័យ​ស្មើ នឹង​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា door ឬ doorway ឬ gate ដែលមាន​ន័យ​ជា​ភាសា ខ្មែរ​ថា “​ទ្វារ​” ឬ “​ផ្លូវ​ចូល​” ។

​ខែមករា ឬ January នេះ គឺ​ព្រះ​ចៅ​អ​ធិ​រាជ្យ​រ៉ូ​ម៉ាំង ព្រះនាម នូ​ម៉ា ប៉ុ​ម​ពី​លី​យឺ​ស ជា​អ្នក​ដាក់ឱ្យ ដោយ​ទ្រង់​យល់ថា ខែ មករា នេះ ជា​ទ្វារ ឬ ជា​ច្រកចូល​ទៅក្នុង​ឆ្នាំ​នីមួយៗ អាច​ប្រដូច​ទៅនឹង ទេវតា ជេ​នូ​ស ជា​អ្នកយាម​ទ្វារ ជាទី​ដែល​គេ​ត្រូវ​ឆ្លងកាត់ ដើម្បី​បាន​ចូលទៅក្នុង​ទី ឬ​វិមាន ណាមួយ ។

​ក៏​ស្របគ្នា​ជាមួយ​អត្ថន័យ​ខាងលើ​នេះដែរ បើ​គេ​បកស្រាយ​ទៅលើ​រូប​ទេវតា ជេ​នូ​ស ជា​ទេវតា រក្សា​ទ្វារ ដែលមាន​មុខ ២ នោះ គឺ​មានន័យថា​ជា​ខែ​ដែល​គេ​ត្រូវ គិតពិចារណា​អំពី​បទពិសោធន៍ កាល ពី​ឆ្នាំ​ចាស់ ដើម្បី​រៀបចំ​ជីវិត​សម្រាប់​ឆ្នាំ​ថ្មី ។​

ឈ្មោះ​ខែ មករា នៅក្នុង​វប្បធម៌​ជាតិ​សាសន៍​ផ្សេងៗ​
ឈ្មោះ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃ ខែមករា រួមទាំង​ការកំណត់​ដំបូង​របស់​រ៉ូ​ម៉ាំង​ថា Ianuarius ដែល​ក្នុង ន័យ​របស់​សាកសុង​ថា Wulf-monath ដែល​មានន័យ​ស្មើនឹង​ភាសា​អង់គ្លេស​បច្ចុប្បន្ន​ថា wolf month ប្រែ​ថា ខែ នៃ សត្វ​ចចក ។ ដោយហេតុនេះ ទើប វប្បធម៌​បណ្តា​ប្រទេសមួយ​ចំនួន​នៅ​អឺរ៉ុប បាន​ហៅ បូណ៌មី​តិថី ឬ ថ្ងៃ​ដែលមាន​ព្រះ​ចន្ទ​ពេញវង់ នៃ ខែមករា ឈ្មោះ “ ព្រះ​ចន្ទ​ចចក​” ឬ “​ព្រះ​ចន្ទ​ត្រជាក់​” ។​

​ចំពោះ​អត្ថន័យ នៅក្នុង​វប្បធម៌ ហ្វាំ​ង​ឡង់​ដ៍ ហៅ ខែមករា ថា “​ខែ​ដើម​សែន​” (tammikuu= month of the oak) ប៉ុន្តែ​ន័យ​ដើម ពាក្យ​ថា tammi (​ដែល​បាន​ក្លាយទៅជា​ពាក្យ​ថា tammikuu) ដើមឡើយ​មានន័យ​ស្មើនឹង​ពាក្យ​ថា axis ឬ core ដែល មានន័យ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ ថា “​បេះដូង​” ឬ “​បណ្តូល​” ។ ដោយហេតុនេះ ទើប​អ្នកខ្លះ ហៅ​ខែមករា តាម​វប្បធម៌​ហ្វាំ​ង​ឡង់​ដ៍​ថា “​ខែ​ដែលជា បេះដូង ឬ បណ្តូល នៃ សិសិររដូវ​” ដោយ​សេចក្តី​ថា ខែមករា ស្ថិតនៅ​ចំ​កណ្តាល នៃ សិសិររដូវ ហើយ​គេ​ក៏បាន​ប្រៀបប្រដូច​វា​ឱ្យ​ស្មើនឹង​បេះដូង ឬ បណ្តូល នៃ រដូវ​ត្រជាក់​នេះឯង ។

​វប្បធម៌ ប្រជាជន​ឆែក ហៅ​ខែម​ករានេះ​ថា “​ខែ​ទឹកកក​” (ice month) ដ្បិត​ខែ​នេះ ជា​ពេលដែល ធ្លាក់​ទឹកកក ឬ ជា​ពេលដែល​ទឹក​នៅក្នុង​ត្រពាំង​បឹងបួរ កក ដោយសារ​អាកា​ធាតុ​ត្រជាក់​ក្រោម សូន្យ​អង្សា ។ នៅ​តួ​គី​ហៅ ខែមករា នេះ​ថា “​ចង្ក្រាន​កម្ដៅ​” (fireplace) ព្រោះ​ជា​ពេលដែល​គេ ត្រូវការ​ចង្ក្រាន​កម្ដៅ​នៅក្នុង​ផ្ទះ ដោយសារ​រយៈពេល នៃ ខែមករា នេះ​អាកាសធាតុ​ត្រជាក់​ខ្លាំង​។​

ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្សេងៗ​
ថ្ងៃទី ០១ ជា​ទិវា​ប្រកាស​ឯករាជភាព ព្រុយ​ណេ និង ជា​ទិវា សេរីភាព នៃ ប្រទេស គុយបា , ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ មី​យ៉ាន់​ម៉ា ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃទី ០៤ និង ទិវា​កាន់ទុក្ខ នៃ ការបង្ក្រាប​របស់​អាណា​និគម នៃ ប្រទេស អង់​ហ្គោ​ឡា ។ ទី ០៧ ខែ មករា ជា​ទិវា​ជ័យជម្នះ នៃ រណ​សិ​រ្យ​សាមគ្គី​សង្គ្រោះ​ជាតិ កម្ពុជា និង ជា​ថ្ងៃបុណ្យ ណូអែល នៅ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី និង​បណ្តា​ប្រទេស​ដែល​កាន់​គ្រិស្តសាសនា និកាយ អ័​រ​ធូ​ដុ​ក្ស (​ដែល​ត្រូវគេ​ធ្វើជា​ទូទៅ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែធ្នូ​) ។​

​បុណ្យ​ទិវា ការមកដល់ នៃ អាយុ នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន ប្រារព្ធ​នៅ​ថ្ងៃទី​ចន្ទ សប្តាហ៍ ទី​២ នៃ ខែមករា ។ ទិវា​ជាតិ នៃ ការយល់ដឹង ពី​ការជួញដូរ​មនុស្ស នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង ទិវា​ប្រកាស​ឯករាជ្យ នៃ​ប្រទេស ម៉ា​រ៉ុ​ក ប្រារព្ធ​នៅ​ថ្ងៃទី​១១​ខែមករា ។ ទិវា​ម៉ា​ទីន​លូ​ធ័​រ​ឃី​ង​ជូ​នៀ គឺជា​ថ្ងៃ​ឈប់សម្រាក មួយ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដែល​រំឭក​ដល់​លោក បណ្ឌិត​ម៉ា​ទីន លូ​ធ័​រ​ឃី​ង​ជា​មេដឹកនាំ​បដិវត្តន៍ ការប្រកាន់​រើសអើង​ចំពោះ​សម្បុរស្បែក (​ស ខ្មៅ )​។ ទិវា​ឈប់សម្រាក​នេះ​ប្រារ​ព្ឋ​ធ្វើឡើង ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ នៃ​សប្តាហ៍​ទី​៣ ខែមករា ។ ថ្ងៃទី ២៦ ជា​ទិវា​ជាតិ អូស្ត្រាលី ។ ខែមករា ជា​រដូវ​កាល​ដ៏​ពេញទំហឹង នៃ អាពាហ៍ពិពាហ៍​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។​

​ជំនឿ​ហោរា​បស្ចិម​លោក​
ហោរាសាស្ដ្រ​លោកខាងលិច បុគ្គល​ដែល​ចាត់ទុកថា​ជា​មនុស្ស​មកររាសី គឺ​ជនានុជន​ទាំងឡាយ ណា​កើត​នៅ​អំឡុង​ថ្ងៃទី​២២ ខែ ធ្នូ ដល់​ថ្ងៃទី ១៩ មករា ។ និម្មិត​សញ្ញា​នៃ​បុគ្គល​កើត​ខែមករា គឺ​សត្វ​ពពែ ធាតុដី ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ភព​សៅរ៍ (Saturn) ជា​ប្រភេទ​មនុស្ស​ពូកែ​ខាង​ទ្រិ​ស្តី ឬ ទ្រិ​ស្តី​និយម ។ បុគ្គល​កើត​ខែមករា ស្មើនឹង​មនុស្ស​កើត​ឆ្នាំ​គោ ឬ ឆ្នាំឆ្លូវ នៃ ប្រតិទិន​ចិន ឆុង​នឹង​មនុស្ស​កើត​ខែកក្កដា (២១​មិថុនា​-២២​កក្កដា​) ។ ពណ៌​ដែល​សក្តិសម​គឺ​ពណ៌​ត្នោត ឯត្បូង​នាំ​សំណាង​គឹ​ត្បូង ដៃរគៀម (Onyx) ។​

​បុគ្គល​កើត​ក្នុង​មកររាសី គឺជា​មនុស្ស​ពូកែ​តស៊ូ​ពុះពារ​ព្យាយាម​ក្នុង​ឆាកជីវិត​ណាស់ ជាម​នុស្ស ឯករាជ្យ​ជា​លក្ខណៈពិសេស​មួយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បុគ្គល​ជំពូក​នេះ​អាច​បោះជំហាន​ទៅមុខ ជានិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​ផ្ទាល់ខ្លួន និង​ការងារ ។ មានការ​ទទួលខុសត្រូវ​មាន​វិន័យ​គ្រប់គ្រង ខ្លួនឯង បុគ្គល​នេះ​តែងតែ​ប្រាថ្នា​សម្រេច​ដល់ទី​ដៅ​ខ្ពស់​ក្នុង​ការងារ​ដោយ​ចាប់ផ្តើម​ពី​ឋានៈ​តូច តាច មិន​ចង់​ឲ្យ​នរណាម្នាក់​លើក​បន្តុប​ឲ្យ​មាន​ឋានៈ​ខ្ពស់​ដោយ​មិនបាន​បញ្ចេញ​សមត្ថភាព​ឡើយ ។ គេ​ក៏​ជា​មនុស្ស​ពូកែ​កំប្លែង​គ្រាន់បើ​ដែរ ។​

​ប៉ុន្តែ​ជួនកាល​គេ​មាន​ចំណុចខ្សោយ​ដោយសារ​ដឹង​រឿងរ៉ាវ​ច្រើនពេក មិន​ងាយ​អត់ឱន​ឲ្យ​អ្នក ដទៃ​។ គេ​ពុំ​សូវ​ជា​ចូលចិត្ត​មាន​មិត្តភក្តិ​ក្នុងសង្គម​ច្រើន​ទេ ពោលគឺ​ចង់​បានតែ​មិត្តភក្តិ​ដែល​ខ្លួន យល់ថា​ជាម​នុស្ស​ស្មោះស្ម័គ្រ និង ចិត្តល្អ​តែប៉ុណ្ណោះ ។​គេ​ជា​មនុស្ស​ចាប់ផ្តើម​បង្កើត​ទំនាក់ទំនង ស្នេហា​ដោយ​សន្សឹមៗ ក៏​មិន​ចេញមុខ​មុនគេ​ឡើ ។ បុគ្គល​នេះ​ផ្តល់​តម្លៃ​ទៅលើ​តម្រូវការ​របស់ ដៃគូ​ខ្លាំងណាស់​។​

​និយាយ​ពី​រឿង​លុយកាក់ បុគ្គល​នេះ​ពូកែ​ខាង​ចាត់ចែង​ណាស់​។​បុគ្គល​នេះ​ប្រហែលជា​ចំណាយ ធំ​បន្តិច ប៉ុន្តែ​របស់របរ​ដែល​បុគ្គល​នេះ​ទិញ​តែងតែ​ជា​ទំនិញ​ដែលមាន​គុណភាព​ខ្ពស់ និង​មាន ប្រយោជន៍​ប្រើ​បាន​ច្រើន​ឆ្នាំ​៕ ដោយៈ មេសា​

គំនូរ​រូប​ទេវតា ជេ​នូ​ស ជា​ទេវតា​មុខ​ពីរ​នៅក្នុង​ទេវ​កថា​រ៉ូ​ម៉ាំង ជា​ប្រភព នៃ ឈ្មោះ​ខែ មករា (janus)
គំនូរ​រូប​សត្វ​ពពែ​ជា​និម្មិត​សញ្ញា នៃ ខែមករា (jan-goat)
ត្បូង​ដៃរគាម ដែលជា​ត្បូង​នាំ​សំណាង​សម្រាប់ មនុស្ស កើត​ខែមករា (onyx)

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

- Advertisment -

Most Popular

អភិបាលរងខេត្តកំពង់ឆ្នាំងដ...

ដោយ:ទេពកង្រី/កំពង់ឆ្នាំងៈ...

អាវុធហត្ថឃាត់ខ្លួនបុរសម្ន...

ដោយ:ទេពកង្រី/កំពង់ឆ្នាំងៈ...

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងសុខាភិ...

ដោយ: មុនីរ័ត្ន / ភ្នំពេញ:...

នាយកដ្ឋាន​ព័ត៌មានវិទ្យា រ...

​ដោយៈ មុនី​រ័ត្ន / ភ្នំពេ...