ប្រវត្តិ​នៃ​ការរៀបចំ​ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ​ចិន នៅក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​

488
ចែករម្លែក

ភ្នំពេញៈ បច្ចុប្បន្ន ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណី​ជនជាតិ​ចិន ត្រូវបានធ្វើ យ៉ាង​ផុលផុស នៅក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ ( បើទោះជា​មិនបាន​ត្រឹមត្រូវ​គត់មត់​តាម​ក្បួន ប្រពៃណី​ទំនៀមទម្លាប់​របស់ ជនជាតិ​ចិន ក៏ដោយ ) ជាពិសេស​នៅ​ទីប្រជុំជន ដូចជា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជាដើម ហើយ​លោក ថៃ នរៈ​សត្យា រដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួង វប្បធម៌ និង​វិចិត្រសិល្បៈ ធ្លាប់បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​រដ្ឋ ចិន ស៊ីន​ហួ ថា ប្រជាជន​កម្ពុជា ប្រមាណ​ជា ៦០ ភាគរយ​ប្រារព្ធ​ពិធី​ចូលឆ្នាំ ចិន ។​

​ការលើកឡើង​របស់លោក ថៃ នរៈ​សត្យា បែបនេះ ថ្វីដ្បិតតែ​គ្មាន​ការសិក្សា​ឱ្យបាន​ជាក់លាក់ ពោលគឺ​ធ្វើឡើង តាមរយៈ​ការប៉ាន់ប្រមាណ​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់លោក​ក្តី ក៏ត្រូវ​បានទទួល​ស្គាល់​ថា តួលេខ​នោះ មិន​ឃ្លាតឆ្ងាយ​ពី​ភាពជាក់ស្តែង​ប៉ុន្មាន​ទេ ដែល​ទិដ្ឋភាព​បែបនេះ ធ្វើឱ្យ​អ្នកខ្លះ លើក​ជា​សំ​ណូ​រ​ជា​ហូរហែ​ថា តើ​ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ​ចិន ត្រូវបានធ្វើ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​តាំងពី​ពេលណា ? ជំនាន់​មុនៗ ធ្លាប់មាន​ការរៀបចំ​ចូលឆ្នាំ​ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​បែបនេះ​ទេ ជាដើម ។

​អត្ថបទ​នេះ មាន​គោលបំណង ឆ្លើយ​ទៅនឹង​សំណួរ​ទាំងនោះ ហើយ​ដើម្បី​អាច​ឆ្លើយ​ទៅនឹង សំណួរ​ទាំង​នោះបាន ចាំបាច់ ត្រូវ​សិក្សា​ទៅក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ឱ្យបាន​វែងឆ្ងាយ​តាមតែ​អាច ព្រោះ​ការប្រតិបត្តិ​ប្រពៃណី វប្បធម៌​របស់​ជនជាតិ​មួយ នៅលើ​ទឹកដី​ប្រទេស​ផ្សេង គឺ​ពិតជា មិន​ងាយ​ទៅរួច​ទេ ហើយ​ប្រហែលជា​ត្រូវការ​ពេលវេលា​យ៉ាងយូរ និង​ការព្យាយាម​យ៉ាងខ្លាំង ទៀតផង​។ ម្យ៉ាង​ដោយសារ​ខ្មែរ និង​ចិន មាន​ទំនាក់ទំនង​នឹង​គ្នា រាប់ពាន់​ឆ្នាំ​មកហើយ​ផង ដូច្នេះ យើង​ចាំបាច់​ត្រូវ​សិក្សា ទៅក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ អំពី​ទំនាក់ទំនង នៃ ជាតិ​សាសន៍​ទាំង ២ នេះ ទើប​អាច​អះអាង​ចម្លើយ ចំពោះ​សំណួរ​ទាំង​នោះបាន ។

​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​-​ទំនាក់ទំនង​ខ្មែរ និង ចិន​
​បើតាម​ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ និង ចិន មាន​ទំនាក់ទំនង​នឹង​គ្នា​ទាំង​ផ្នែក​ការទូត និង ពាណិជ្ជកម្ម តាំងពី​សតវត្សរ៍​ទី​១ នៃ​គ្រិស្តសករាជ មកម្ល៉េះ ។ ទោះយ៉ាងណា ពុំមាន​ជនជាតិ ចិន តាំង​លំនៅ​អចិន្ត្រៃយ៍ នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទេ ដែល​ប្រការនេះ បានសេចក្តីថា​ក៏​ពុំមាន ការរៀប ចំ​ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ​ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ទេ ។​

​គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​៧០៦ នៃ គ​.​ស នគរ​ចេនឡា (​អតីត​នគរ​ភ្នំ ឬ វ្នំ ឬ ហ្វ៊ូ​ណន ) បែកបាក់​ទៅជា ២ នគរ គឺ នគរ​ចេនឡា​គោក និង​នគរ​ចេនឡា​ទឹក ហើយ​ក្រោយមក នគរ​ចេនឡា ទាំង ២​មាន​សង្គ្រាម ប្រឆាំង​គ្នា​យ៉ាង​អូសបន្លាយ ។ លុះដល់​ឆ្នាំ​៧៥៤ នៃ គ​.​ស ព្រះ​បុត្រា ព្រះនាម វេន​កាន នៃ​នគរ​ចេនឡា​គោក បាន​ទៅ​ពឹង​អ​ធិ​រាជ្យ​ចិន ដើម្បី​ស្នើសុំ​កងទ័ព​មកជួយ​ធ្វើសង្គ្រាម​បង្ក្រាប ចេនឡា​ទឹក ហើយ​អ​ធិ​រាជ្យ​ចិន ក៏បាន​បញ្ជូន​កងទ័ព តាម​ការស្នើសុំ​របស់ ចេនឡា​គោក ។​

​កងទ័ព​ចិន​ទាំងនោះ មិនបាន​ជួយ​ធ្វើសង្គ្រាម រហូតដល់​ចប់​ចុង​ចប់​ដើម ក៏​ត្រឡប់​ទៅវិញ ហើយ​ទីបំផុត នគរ​ចេនឡា ត្រូវបាន​បង្រួបបង្រួម នៅ​ឆ្នាំ​៨០២ នៃ គ​.​ស​នៅក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះ បាទ​ជ័យ​វរ្ម័នទី​២ គឺ​បន្ទាប់ពី​បែកបាក់​គ្នា អស់​រយៈពេល ៩៦ ឆ្នាំ ។ ប្រការនេះ បានសេចក្តីថា រហូតដល់​ឆ្នាំ​៨០២ នោះ ក៏​មិនទាន់មាន​ជនជាតិ​ចិន តាំង​លំនៅ​អចិន្ត្រៃយ៍ នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ទេ ហើយក៏​ប្រាកដជា​គ្មាន​ការចូល​ឆ្នាំ​ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ ដែរ ។​

​ការលេចឡើង​ចក្រភព​អង្គរ​
សង្គ្រាម​រវាង​ចេនឡា ទាំង ២ ធ្វើឱ្យ​កំពង់ផែ អូ​កែវ (​កម្ពុជា​ក្រោម​) ដែល​ធ្លាប់តែ​មមាញឹក​ទៅ ដោយ​សកម្មភាព​ពាណិជ្ជ​កម្ម ជាពិសេស​ពាណិជ្ជករ​ចិន និង ឥណ្ឌា ក៏​ប្រែជា​ស្ងាត់ជ្រងុំ ដ្បិត​ពួកពាណិជ្ជករ​ទាំងនោះ ប្តូរ​ទិសដៅ​ទៅ​ដោះដូរ​ជំនួញ​របស់​ពួកគេ នៅ​កំពង់ផែ​លើ​កោះ​ជ្វា នៃ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី ។

​ដូច្នេះ​បន្ទាប់ពី​បង្រួម​បង្រួម​ខ្មែរ នៅ​ឆ្នាំ​៨០២ រួចមក ក្នុង​គោលបំណង​បង្កើត​វិបុលភាព​ឡើងវិញ ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​២ បាន​ប្តូរ​រាជធានី​ពី វ្យា​ធ​បុ​រៈ ដែល​ស្ថិតនៅ​ស្រុក​អង្គរបុរី ខេត្ត តាកែវ បច្ចុប្បន្នេះ ទៅ​តាំង​នៅលើ​កំពូលភ្នំ​គូលែន ខេត្តសៀមរាប ហើយ​នោះ​គឺជា​ការចាប់ផ្តើម នៃ​ចក្រភព​អង្គរ​ដ៏​រុងរឿង ។ ចាប់ពីពេលនោះ ក៏មាន​សកម្មភាព​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ឡើងវិញ រវាង​ខ្មែរ និង បរទេស ដោយ​រួមទាំង​ពាណិជ្ជករ​ចិន ផង ។

​កំណត់ហេតុ​របស់លោក ជីវ តាក្វាន់ បេស​ក​ទូត​ចិន ដែល​បានមក​ស្នាក់នៅ​ចក្រភព អង្គរ ពី​ឆ្នាំ​១២៩២ ដល់​ឆ្នាំ​១២៩៧ ( កាលបរិច្ឆេទ នៃ​ការមកដល់​របស់លោក ជីវ តាក្វាន់ នេះ មិន​ចុះសម្រុង​គ្នា​ទេ ដោយ​ឯកសារ​ខ្លះ​ថា គាត់​មកដល់​ស្រុក​ខ្មែរ នៅ​ឆ្នាំ​១៣២៦ នៃ គ​.​ស គឺជា​ឆ្នាំ​ដែល នាយ​ចាយ ឬ នាយ ត្រសក់ផ្អែម ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ទាប់ពី​បាន​ជ្រែករាជ្យ​នៅ​ឆ្នាំ ១៣២៣ ) បាន​រៀបរាប់​អំពី​ឥរិយាបថ របស់​ប្រជាជន​ខ្មែរ ចំពោះ​ជនជាតិ​ចិន​ដែល​រស់នៅ ក្នុងសង្គម​ខ្មែរ ដោយ​ប្រការ​ផ្សេងៗ ដែល​ប្រការនេះ បានសេចក្តីថា មាន​ជនជាតិ​ចិន រស់នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ តាំងពី​ក្នុងសម័យ​មហានគរ មុន​ការមកដល់​របស់លោក ជីវ តាក្វាន់ ។ ទោះយ៉ាងណា កំណត់ហេតុ​របស់លោក ជីវ តាក្វាន់ មិនមាន​សរសេរថា មាន​ចូលឆ្នាំ​ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ឡើយ ។​

​បន្ទាប់ពី នាយ​ចាយ ឬ ត្រសក់ផ្អែម ដណ្តើម​រាជ្យ នៅ​ឆ្នាំ ១៣២៣​នាំឱ្យ​ធ្លាក់ចុះ​ឥទ្ធិពល​ចក្រភព អង្គរ ហើយ​ទីបំផុត ត្រូវ​កងទ័ព​សៀម វាយ​បែក​ក្រុង​អង្គរ នៅ​ឆ្នាំ​១៣៥៣ មក សង្គ្រាម​កើត ឡើងជា​បន្តបន្ទាប់ នៅលើ​ទឹកដី​ខ្មែរ វាសនា​របស់​ជនជាតិ​ចិន រស់​នៅលើ​ទឹកដី​ខ្មែរ​ទៅជា យ៉ាងណា គ្មាន​អ្នកណា​ដឹង​ឡើយ ។

​បន្ទាប់ពីនោះ ប៉ុន្មាន​រយ​ឆ្នាំ​មកទៀត ឯកសារ​មហា​បុរស​ខ្មែរ កត់ត្រា​ថា​នៅក្នុង​រជ្ជកាល​របស់ ព្រះរាជ​សម្ភារ គឺ​អំឡុង​ទសវត្សរ៍ ឆ្នាំ​១៦៣០ បន្ទាប់ពី​ទទួលស្គាល់ថា កាលពី​ជាតិ​មុន​ទ្រង់​ធ្លាប់ កើតជា សុនខ ឈ្មោះ អា​ម៉ៅ របស់​សម្តេច​សង្ឃ​ខ្មែរ​មក ស្តេច​សាមន្ត រដ្ឋ​ចិន​មួយអង្គ​បាន បញ្ជូន​ពល ១០០ នាក់ ឱ្យមក​នៅចាំ​ធ្វើបុណ្យ ដុត​ក្រដាស អុជ​ទៀន ធូប រក្សា​ផ្នូរ​សព​អា​ម៉ៅ នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ ។ ទោះយ៉ាងណា នោះ​ក៏​នៅតែ​មិនមែន​ជាការ​ចូលឆ្នាំ​ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ដែរ គឺ​គ្រាន់តែ​ជាការ​សែនព្រេន ផ្នូរ​សព​តាម​កាល​ប៉ុណ្ណោះ ។​

​ឯកសារ បារាំង អះអាងថា គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​១៩៣៦ ទីក្រុង​ភ្នំពេញ មាន​មនុស្ស​រស់នៅ ១០ ម៉ឺន​នាក់ ក្នុងនោះ ជនជាតិ​ចិន ២១.៣០០ នាក់ ។ ប៉ុន្តែ​ឯកសារ​ទាំងនោះ មិនមាន​សរសេរថា​មាន ចូលឆ្នាំ​ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ទេ ។ ក្នុងន័យនេះ បានសេចក្តីថា គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​១៩៣៦ នោះ​មិនទាន់ មាន​ចូលឆ្នាំ​ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ឡើយ ។

​វត្តមាន​ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​
​រហូតដល់​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រនិយម ពោលគឺ​មុន​រដ្ឋប្រហារ ១៩៧០ ទើប​មាន​ចូលឆ្នាំ ចិន នៅលើ​ទឹកដី​ខ្មែរ​ខ្លះៗ គឺ​តាមរយៈ​ការកត់សម្គាល់ ទៅលើ​ឯកសារ​នានា និង​ការរៀបរាប់​របស់ មនុស្ស ដែល​នៅរស់​ពី​សម័យ​នោះ គេ​អាច​សន្និដ្ឋានបានថា ពិធី​ចូលឆ្នាំ​ចិន​ត្រូវបាន​ធ្វើជា លក្ខណៈ​តិចតួច នៅ​ក្នុងសម័យ​សង្គមរាស្ត្រនិយម គឺមាន​ជនជាតិ​ចិន​ខ្លះ​ធ្វើ​ពិធីសែនព្រេន ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​របស់​ពួកគេ​តែប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏​មិនមែន​គ្រួសារ​ជនជាតិ​ចិន​ទាំងអស់ រៀបចំ​ពិធី​ចូលឆ្នាំថ្មី​របស់​ពួកគេ នៅក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​ដែរ ។​

​រហូតដល់​សម័យ​រាជាណាចក្រ​ទី​២ គឺ​ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ជាពិសេស ប្រមាណ​ជា ១០ ឆ្នាំ​មុននេះ ទើប​គេ​ឃើញ​មាន​ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ​ចិន ត្រូវបានធ្វើ​ច្រើន​គួរឱ្យកត់សម្គាល់ ហើយ ៥ ទៅ ៦ ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ ពិធី​ចូលឆ្នាំ​ចិន​ត្រូវបានធ្វើ​នៅក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​យ៉ាង​ទូលំ ទូលាយ ជាពិសេស​នៅតាម​ទីប្រជុំជន ដូចជា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជាដើម​។​

​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ សំបូរ ម៉ាន់​ណា​រ៉ា បណ្ឌិត​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ មាន​ទស្សនៈ​ថា ភាព​ស្គុះស្គាយ នៃ​ប្រពៃណី វប្បធម៌​ចិន នៅក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​នេះ មិន​នាំមក​នូវ​ផល​អវិជ្ជមាន ដល់​ប្រពៃណី វប្បធម៌​ខ្មែរ​ទេ​។ មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រពៃណី វប្បធម៌​ខ្មែរ ដោយហេតុថា ប្រពៃណី​វប្បធម៌​ទាំង ២ មិនមាន​ចំណុច​បដិបក្ខ​នឹង​គ្នា គួរឱ្យកត់សម្គាល់​ឡើយ ហើយ​បើទោះបី​ជាមាន​ភាពស្រដៀងគ្នា ក្នុង​អត្ថន័យ​ក្តី ក៏​រូបភាព នៃ​ប្រពៃណី វប្បធម៌​ទាំង ២ នេះ មិន​ច្រឡំ​គ្នា​ដែរ​ពោលគឺ​គេ​អាច​មើល ស្គាល់ និង​បែងចែក​ដាច់ពីគ្នា បាន​ដោយ​ងាយ ។​

​មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក​បណ្ឌិត​សាស្ត្រាចារ្យ សំបូរ ម៉ាន់​ណា​រ៉ា ពន្យល់ថា ភាពស្រដៀង គ្នា នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ និង ចិន នេះ បង្កើតបានជា​គុណ​តម្លៃ​ដួងព្រលឹង និង​ភាព​សុខដុម​នីយកម្មនឹង​គ្នា​បាន​យ៉ាង​ល្អ ហើយក៏​ថែមទាំង​អាចជួយ​លម្អពង្រឹង​ខ្លឹមសារ និង​អត្ថន័យ​ដល់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ទៀតផង ៕ ដោយៈ មេសា​

ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ ត្រូវបានធ្វើ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ នៅ​ទីប្រជុំជន ដូចជា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជាដើម
ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ ត្រូវបានធ្វើ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ នៅ​ទីប្រជុំជន ដូចជា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជាដើម
ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំ ចិន នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ ត្រូវបានធ្វើ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ នៅ​ទីប្រជុំជន ដូចជា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជាដើម

អាជ្ញាប័ណ្ណចែកចាយផ្តាច់មុខ