ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ អេ​ស្តូ​នី​

ភ្នំពេញៈ រដ្ឋាភិបាល និង ប្រជាពលរដ្ឋ អេ​ស្តូ​នី ប្រារព្ធ​ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ របស់​ពួកគេ​នៅ​ថ្ងៃទី ២៤ ខែ កុម្ភៈ ដើម្បី រំឭក​ដល់​ថ្ងៃ​ដែល​ពួកគេ ប្រកាស​ឯករាជភាព ពី រុស្ស៊ី កាលពី ឆ្នាំ ១៩១៨ ។ ទោះយ៉ាងណា អេ​ស្តូ​នី តែងតែ​ត្រូវបាន​លេប​ត្របាក់​ជា​បន្តបន្ទាប់​ដោយ​មហាអំណាច រុស្ស៊ី ឬ សហភាព សូ​វៀត និង អាល្លឺម៉ង់ រហូតដល់​ឆ្នាំ ១៩៩១ ទើប​ស្គាល់​ភាព​សាន្តត្រាណ ។​
​ ​
ភូមិសាស្ត្រ​-​ប្រជាសាស្ត្រ​
សាធារណរដ្ឋ អេ​ស្តូ​នី មាន​ផ្ទៃដី ៤៥.៣៣៦ គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា​។ គឺជា​រដ្ឋ​នៅ​តំបន់ បាល់​ទិ​ក ស្ថិតនៅ​ភាគ​ខាងជើង នៃ ទ្វីបអឺរ៉ុប មាន​ព្រំដែន​ជាប់​ប្រទេស ហ្វាំ​ង​ឡង់ , សមុទ្រ​បាល់​ទិ​ក ឡេ​តូ​នី និង រុស្ស៊ី ។ ឆ្នាំ ២០២០ មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ ជិត ពីរលាន​នាក់​។ ភាគច្រើន​ជា​អ្នក​កាន់ សាសនា គ្រិស្ត ។​ភាសាផ្លូវការ​គឺ​ភាសា អេ​ស្តូ​នី រដ្ឋធានី​គឺ​ទីក្រុង តា​លិ​ន ។​

​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​
មហាសង្គ្រាម​ភាគ​ខាងជើង ( រវាង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​មហាអំណាច រុស្ស៊ី និង សម្ព័ន្ធមិត្ត​មហាអំណាច ស៊ុយអែត ) បាន​ឆាបឆេះ​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ ១៧០០ ( ដល់​ឆ្នាំ ១៧២១ ) ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ ១៧១០ ទឹកដី អេ​ស្តូ​នី ទាំងស្រុង​ត្រូវបាន​លុកលុយ​ដោយ​កងទ័ព​រុស្ស៊ី ។ សង្គ្រាម​នេះ បានធ្វើឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ អេ​ស្តូ​នី ស្លាប់​យ៉ាង​ពាយ គឺ​ស្លាប់​អស់​ប្រមាណ ១៥០.០០-១៧០.០០០ នាក់​នា​ឆ្នាំ ១៧១២ ។​

សិទ្ធិសេរីភាព​របស់​ប្រជាកសិករ អេ​ស្តូ​នី បាន​ធ្លាក់​ដល់​កម្រិត​ទាប​បំផុត ខណៈ​ម្ចាស់​ទាសករ បាន​គ្រប់គ្រង​វិស័យ​កសិកម្ម​ទាំងស្រុង​នៅ​អំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី ១៨ ។ ទាសភាព​ត្រូវបាន​លុប បំបាត់​ពី​ចន្លោះ​ឆ្នាំ ១៨១៦-១១៨១៩ ប៉ុន្តែ​ប្រការនេះ មាន​តិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ​នៅក្នុង​ការអនុវត្ត ជាក់ស្តែង រហូតដល់​ពាក់កណ្តាល​សតវត្សរ៍​ទី ១៩ ។
​ ​
ចលនា​ភ្ញាក់​រឭកជាតិ បាន​ចាប់​ផ្តើ​នៅ​អំឡុង​ទសវត្សរ៍ ១៨៥០ ខណៈ​ពួក​ឥស្សរជន​ដឹកនាំ​បាន ចាប់ផ្តើម​លើកកម្ពស់​អត្តសញ្ញាណ​ជាតិ ក្នុងចំណោម​ប្រជាពលរដ្ឋ ហើយ​មូលដ្ឋាន​សេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបាន​បង្កើត​តាមរយៈ​កសិករ​ទិញ​ដីធ្លី បង្កើតបានជា​ម្ចាស់​ដី​ជនជាតិ អេ​ស្តូ​នី ។

​ឆ្នាំ ១៨៥៧ លោក Johann Voldemar Jannsen បានចាប់ផ្តើម​ចេញផ្សាយ​កាសែត​ជា​ភាសា អេ​ស្តូ​នី លើកដំបូង ហើយក៏​បង្កើត​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ហៅ​ខ្លួនឯង​ថា អេ​ស្តូ​នី ។ នាយក​សាលា Carl Robert Jakobson និង បព្វជិត Jakob Hurt បាន​ក្លាយជា​ឥស្សរជន​ដឹកនាំ​ចលនា​ជាតិ ក្នុង​ការជំរុញឱ្យ​ពួកកសិករ អេ​ស្តូ​នី មាន​មោទនភាព​ក្នុង​អត្តសញ្ញាណ​ជាតិ​សាសន៍​របស់​ពួកគេ ។

​ចលនា​ទូទាំង​ជាតិ​ដំបូង​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង ដូចជា​យុទ្ធនា​ការបង្កើត​សាលា​ភាសា​អេ​ស្តូ​នី Alexander School , សមាគម​អក្សរសាស្ត្រ អេ​ស្តូ​នី និង ពិធីបុណ្យ​តន្ត្រី​ដែល​ត្រូវ​បានរៀបចំ​នៅ ឆ្នាំ ១៨៦៩ ជាដើម ។ ឆ្នាំ ១៨៧៨ មាន​ភាព​ប្រេះឆា​ដ៏​ធំ​មួយ កើតឡើង​នៅក្នុង​ចលនា​ជាតិ​នេះ ។ ពួក​ស្លាប​កណ្តាល​និយម ដឹកនាំ​ដោយ​បព្វជិត Hurt ផ្តោត​ការយកចិត្តទុកដាក់​លើ​ការ អភិវឌ្ឍ​វប្បធម៌ និង វិស័យ​អប់រំ អេ​ស្តូ​នី ខណៈ​ពួក​ស្លាប ឆ្វេង រ៉ាឌីកាល់​និយម ដឹកនាំ​ដោយ លោក Jacobson ចាប់ផ្តើម​ទាមទារ​នូវ​សិទ្ធិ​នយោបាយ និង សេដ្ឋកិច្ច ។

​អំ​ឡុងចុង​សតវត្សរ៍​ទី ១៩ គឺជា​អំឡុងពេល នៃ ការបង្ខំ​អនុវត្ត​ច្បាប់ រុស្ស៊ី ត្រូវបាន​ចាប់ផ្តើម ខណៈដែល​រដ្ឋាភិបាលកណ្តាល​រឹតបន្តឹង​រដ្ឋបាល និង វប្បធម៌ ចំពោះ​រដ្ឋ​នានា​នៅ បាល់​ទិ​ក ដើម្បី បង្កៀ​ក​ទៅនឹង​រុស្ស៊ី ។ ភាសា​រុស្ស៊ី ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​ទូទាំង​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​ចំណែក សកម្មភាព​សង្គម និង វប្បធម៌​ជាច្រើន ត្រូវបាន​រឹតបន្តឹង ។ រហូតដល់​ចុង​ទសវត្សរ៍ ១៨៩០ ទើប​មាន​ចលនា​ជាតិនិយម​រើបៗ​ឡើងវិញ ។

​អំឡុង​បដិវត្តន៍ ១៩០៥ នៅ​រុស្ស៊ី គឺជា​អំឡុង​ពេលដែល​គណបក្ស​នយោបាយ​នានា​នៅ អេ​ស្តូ​នី ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ស្របច្បាប់​ដំបូង ។ សមាជជាតិ​មួយ នៃ អេ​ស្តូ​នី បានទាមទារ​នូវ​ការ​រួប រួម​ទឹកដី អេ​ស្តូ​នី ទៅជា​ដែនដី​ស្វយ័ត និង បញ្ចប់​នូវ​ការអនុវត្ត​ច្បាប់​រុស្ស៊ី​ប​នីយកម្ម ។ អំឡុង ពេល​កើតឡើង​នូវ​ភាពចលាចល កសិករ និង កម្មករ នាំគ្នា​វាយប្រហារ​ទៅលើ​អាគារ​សំខាន់ៗ ។ រដ្ឋាភិបាល ត្សា​និយម រុស្ស៊ី បាន​ឆ្លើយតប​ដោយ​ការបង្ក្រាប​យ៉ាង​ឃោរឃៅ​បណ្តាលឱ្យ មនុស្ស​ប្រមាណ​ជា ៥០០ នាក់​ត្រូវបាន​កាត់ទោស​ប្រហារជីវិត​ហើយ​មនុស្ស​រាប់រយ​នាក់ ផ្សេងទៀត ត្រូវបាន​ដាក់គុក ឬ បញ្ជូនទៅ​តំបន់ ស៊ី​ប៊េ​រី ។

ឯករាជភាព អេ​ស្តូ​នី​
ឆ្នាំ ១៩១៧ បដិវត្តន៍​ខែកុម្ភៈ អភិបាល អេ​ស្តូ​នី ត្រូវបាន​ពង្រីក ដើម្បី រួមបញ្ចូល​តំបន់​នានា នៅ Livonia ដែល​និយាយ​ភាសា អេ​ស្តូ​នី និង ផ្តល់​ស្វ័យភាព ដើម្បី មានលទ្ធភាព​បង្កើត សភា អេ​ស្តូ​នី បណ្តោះអាសន្ន ។​

​បដិវត្តន៍​ខែ តុលា ១៩១៧ ពួក បុល​សេ​វិក បាន​ដណ្តើម​កាន់កាប់​អំណាច​នៅ រុស្ស៊ី​ហើយ​បាន បំបែកសំបុក សភា​បណ្តោះអាសន្ន អេ​ស្តូ​នី ។ ប៉ុន្តែ សភា​បណ្តោះអាសន្ន បាន​បង្កើត គណៈកម្មាធិការ​ស្រោចស្រង់ មួយ​នៅ​ថ្ងៃទី ១៩ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩១៧ នោះ ។ គប្បី​កត់ សម្គាល់ថា រយៈពេល​នោះ គឺជា​អំឡុងពេល​សង្គ្រាមលោកលើកទី ១ ( ២៨ កក្កដា ១៩១៤- ១១ វិច្ឆិកា ១៩១៨ ) ចំណែក រុស្ស៊ី គឺជា​ប្រមុខ​សង្គ្រាម ដ៏​សំខាន់​មួយ​ផងដែរ ។ ខណៈដែល រុស្ស៊ី កំពុង​វក់វី​នឹង​បដិវត្តន៍​ផ្ទៃក្នុង​យ៉ាង​ដូច្នោះ អាល្លឺម៉ង់ ដែលជា​គូ​បច្ចាមិត្ត​របស់ រុស្ស៊ី បាន​ឆ្លៀត ច្បាម​យក​ទឹកដី​នានា​នៅ​តំបន់ បាល់​ទិ​ក ដែល​ក្នុងនោះ ក៏មាន អេ​ស្តូ​នី មួយអន្លើ​ដោយ បេឡា​រូស និង អ៊ុយ​ក្រែ​ន ផង ។​

​ដោយមាន​ការគាំទ្រ​ពីអាល្លឺម៉ង់ផង គណៈកម្មាធិការ​ស្រោចស្រង់អេ​ស្តូ​នី បានប្រកាស ​ឯក រាជ​ភាព អេ​ស្តូ​នី នៅ​ថ្ងៃទី ២៤ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩១៨ ថា​ជា សាធារណរដ្ឋ ប្រជាធិបតេយ្យ អេ​ស្តូ​នី ហើយ​បាន​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល អេ​ស្តូ​នី បណ្តោះអាសន្ន ។

​រដ្ឋាភិបាល និង ប្រជាពលរដ្ឋ អេ​ស្តូ​នី ប្រារព្ធ​ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ​របស់​ពួកគេ ដើម្បី​រំលឹក​ព្រឹត្តិ ការណ៍​ថ្ងៃ​នេះឯង ។ ទោះយ៉ាងណា ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ប្រកាស​ឯករាជភាព​នោះមក ទឹកដី និង រដ្ឋាភិបាល អេ​ស្តូ​នី ត្រូវបាន​កាន់កាប់​ដោយ​កងទ័ព អាល្លឺម៉ង់ ។

​នៅ​អាល្លឺម៉ង់ ឯណោះ ក៏​មិន​ជានា​ដែរ គឺមាន​បដិវត្តន៍ ខែ វិច្ឆិកា ( ១៩១៨ ដល់​ខែ សីហា ១៩១៩ ) ឈានដល់​ការដួលរលំ​របប​សហ​ព័ន្ធ​រាជាធិបតេយ្យ អាស្រ័យ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ អាល្លឺម៉ង់ ជំនួស ដោយ​របប​សាធារណរដ្ឋ Weimar វិញ​ម្តង ។ អាល្លឺម៉ង់ បាន​ក្លាយជា​ភាគី​ចាញ់​សង្គ្រាមលោក លើក​ទី ១ ហើយ អាល្លឺម៉ង់ ត្រូវបាន​បង្ខំ​ឱ្យ​ប្រគល់​អំណាច​នៅ អេ​ស្តូ​នី ទៅឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល បណ្តោះអាសន្ន អេ​ស្តូ​នី នៅ​ថ្ងៃទី ១៩ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩១៨ ដដែល​នោះ ។​

​រុស្ស៊ី សូ​វៀត មិន​សុខចិត្ត​ទុកឱ្យ​ទឹកដី អេ​ស្តូ​នី មាន​ឯករាជភាព​បែប​នោះទេ ក៏បាន​ឈ្លានពាន អេ​ស្តូ​នី នៅ​ថ្ងៃទី ២៨ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩១៨ ដដែល​នោះ ។ កងទ័ព និង ប្រជាជន អេ​ស្តូ​នី មិន​សុខចិត្ត​ចុះ​ញ៉ម​អំណាច កងទ័ព​ក្រហម​ឡើយ ក៏​ក្រោក​តស៊ូ​បញ្ឆេះ​សង្គ្រាម​ឡើង ដែល​គេ​ហៅថា សង្គ្រាម​ឯករាជភាព អេ​ស្តូ​នី ។

​ពីដំបូង កងទ័ព​ក្រហម បាន​លុកលុយ​អេ​ស្តូ​នី ចូលទៅ​កៀក​ទីក្រុង តា​លិ​ន ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជា ៣០ គីឡូម៉ែត្រ ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩១៩ កងទ័ព អេ​ស្តូ​នី បាន​វាយ​បណ្តេញ​កងទ័ព ក្រហម ចេញពី​ទឹកដី អេ​ស្តូ​នី ត្រឹមតែ​រយៈពេល​ពីរ​បី​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ ។​

​សង្គ្រាម​នេះ មិនមែន​មានតែ​កងទ័ព អេ​ស្តូ​នី ម្នាក់ឯង​ឯកោ​ឡើយ គឺមាន​ការចូលរួម​ពី​សំណាក់ កងទ័ព រុស្ស៊ី ស ( ក្រុម​កងទ័ព​ប្រឆាំង នឹង កងទ័ព​ក្រហម ដែលជា​កងទ័ព​កុ​ម្មុយ​និ​ស្ត រុស្ស៊ី ឬ សូ​វៀត ) ឡេ​តូ​នី និង ចក្រភព​អង់គ្លេស ផងដែរ ហើយ​ទីបំផុត ជោគជ័យ​ធ្លាក់​ទៅខាង អេ​ស្តូ​នី តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​ទីក្រុង តា​ទូ នា​ថ្ងៃទី ២ ខែ កម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩២០ ។​

ធ្លាក់​ក្នុង​ដៃ សហភាពសូវៀត ដោយ​មិនដឹង​ខ្លួន​
សូ​វៀត និង អា​ល្លី​ម៉​ង់ ( ក្រោយមក​ទើប​គេ​ដឹង ) បាន​ឃប់ឃិត​លួច​ចុះហត្ថលេខា​ជាមួយគ្នា ដោយ​ស្ងាត់ៗ នៅ​ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៣៩ និង ខែ កុម្ភៈ ១៩៤០ គឺជា​សន្ធិសញ្ញា​មិន​បៀតបៀន​គ្នា នៃ ប្រទេស​ទាំង ២ ។ តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ អេ​ស្តូ​នី ត្រូវបាន​ប្រគល់​ទៅឱ្យ សូ​វៀត ។ ដោយហេតុនេះ គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃទី ១៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤០ អេ​ស្តូ​នី បាន​ធ្លាក់​ទៅក្នុង​ការ​កាន់ កាប់​របស់ សូ​វៀត ហើយ​ត្រូវបាន​រំលាយ​ជា អេ​ស្តូ​នី សហភាព សូ​វៀត ។ អ្នកដឹកនាំ នយោបាយ និង អ្នកប្រាជ្ញ ជាច្រើន ត្រូវបាន​សូ​វៀត កាប់សម្លាប់ ឬ​ជម្លៀស​ទៅ​តំបន់​ដាច់ ស្រយាល ។ ការបង្ក្រាប​យ៉ាង​ឃោរឃៅ​ក៏ត្រូវ​បានធ្វើ​ឡើង​ប្រឆាំងនឹង​ជន​ស៊ីវិល​រាប់ពាន់ នាក់​ផងដែរ ។

ធ្លាក់​ក្នុង​ដៃ អាល្លឺម៉ង់​
ទោះ​ជាមាន​សន្ធិសញ្ញា​សម្ងាត់​នឹង​គ្នា​ក្តី ក៏​ទីបំផុត អាល្លឺម៉ង់ និង សូ​វៀតបាន​ផ្ទុះ​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង គ្នា ហើយ​នៅ​ថ្ងៃទី ២២ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤១ កងទ័ព​អាល្លឺម៉ង់ បាន​ចូល​កាន់កាប់ អេ​ស្តូ​នី បន្ត​ពី សូ​វៀត ។ ពីដំបូង អាល្លឺម៉ង់ ត្រូវបាន​ជនជាតិ អេ​ស្តូ​នី ស្វាគមន៍​ថា ជា​អ្នក​រំដោះ អេ​ស្តូ​នី ពី សហភាពសូវៀត ហើយ​ជនជាតិ អេ​ស្តូ​នី រំពឹងថា នឹង​បាន​ស្តារ​ឯករាជភាព​របស់​ពួកគេ ឡើងវិញ ។ ប៉ុន្តែ​មិនយូរប៉ុន្មាន ត្រូវបាន​ជនជាតិ អេ​ស្តូ​នី មើលឃើញថា កងទ័ព ណា​ស៊ី​ស អាល្លឺម៉ង់ ក៏​ជា​អ្នក​មក​ក្តោប​ក្តាប់​អេ​ស្តូ​នី គឺ​មិន​ខុស​អ្វី​ពី សូ​វៀត ឡើយ ។

​អាល្លឺម៉ង់ បាន​ប្រើប្រាស់​ធនធាន អេ​ស្តូ​នី ដើម្បី បម្រើ​ការងារ​សង្គ្រាមរ​បស់​ខ្លួន​ហើយ​បានដាក់ បញ្ចូល អេ​ស្តូ​នី ថា​ជា​ខេត្ត Ostland របស់ខ្លួន (​អាល្លឺម៉ង់ ) ទៀតផង ។ អាល្លឺម៉ង់​បាន​ប្រើប្រាស់ ទឹកដី អេ​ស្តូ​នី ធ្វើជា​ជំរុំ​កាប់សម្លាប់​ជនជាតិ អេ​ស្តូ​នី , ជ្វី​ស​-​អេ​ស្តូ​នី , ជនជាតិ​ជ្វី​ស មិនមែន អេ​ស្តូ​នី និង ជនជាតិ​សូ​វៀត​ដែលជា​អ្នកទោស​សង្គ្រាម​រាប់ពាន់នាក់ ។​

​ទោះ​ឈឺចាប់​យ៉ាងណា ក៏ អេ​ស្តូ​នី នៅតែ​រក្សា​សម្ព័ន្ធភាព និង ភក្តីភាព ចំពោះ​អាល្លឺម៉ង់ ថែមទាំង​ជួយ​អាល្លឺម៉ង់​យ៉ាងច្រើន​ក្នុង​កិច្ចការ​សង្គ្រាម ដោយ​រំពឹងថា​នឹង​អាច​ទាក់ទាញ​បាន នូវ​ការគាំទ្រ​ចំពោះ​ឯករាជភាព​របស់​ពួកគេ ពី​លោកខាងលិច ដែលជា​និច្ចកាល​តែងតែ​ត្រូវ បាន រុស្ស៊ី ឬ សហភាពសូវៀត លេប​ត្របាក់ ។ ទីបំផុត អេ​ស្តូ​នី​ត្រូវបាន​កងទ័ព​ក្រហម​លេប ត្របាក់​ម្តងទៀត​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៤ ។ ហេតុការណ៍​ទុក្ខសោក​វេទនា​ដ៏​ច្រើន​អនេក​ក៏បាន​កើត ឡើង​ម្តងទៀត​លើ​ជនជាតិ អេ​ស្តូ​នី អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ ។​

​ឯករាជ្យ​ឡើងវិញ​
តាំងពី សហភាពសូវៀត ចូល​ឈ្លានពាន និង រំលាយ អេ​ស្តូ​នី ជា​ទឹកដី​របស់ សូ​វៀត កាលពី ថ្ងៃទី ១៤ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤០ រហូតដល់ អេ​ស្តូ​នី ត្រូវបាន​កាន់កាប់​ដោយ​អាល្លឺម៉ង់ ហើយ​ត្រូវ ធ្លាក់ចូល​ក្នុង​ដៃ សូ​វៀត ម្តងទៀត​នេះ ថ្នាក់ដឹកនាំ និង មន្ត្រី​ដែល​នៅ​សេសសល់​បាននាំគ្នា បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​និរទេស ១ នាទី​ក្រុង អូ​ស្លូ ប្រទេស ន័​រ​វ៉េ​យ៍ ។

​សហរដ្ឋ អាមេរិក , ចក្រភព​អង់គ្លេស , បារាំង , អ៊ីតាលី និង បណ្តា​ប្រទេស​ធំៗ​ជាច្រើន ( គឺជា​ពួកក្រុម​ប្រ​ភ​ទេស​ដែល​ប្រជែង​នឹង សូ​វៀត )​ផ្សេងទៀត​នៅ​លោកខាងលិច​បាន​ចាត់ ទុក​ថា ការរំលាយ អេ​ស្តូ​នី ដោយ សហភាពសូវៀត គឺជា​ការបំពានច្បាប់ ។ ដូច្នេះ​ពួកគេ ក៏​ចាប់ផ្តើម​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​និរទេស​របស់ អេ​ស្តូ​នី ។ ចលនា​ជាតិនិយម ដើម្បី ឯករាជភាព អេ​ស្តូ​នី តាម​រូបភាព​ជាច្រើន បានកើត​ឡើង​ទាំង​ក្នុងប្រទេស និង​ក្រៅ ប្រទេស គឺ​ចាប់​ផ្តើមឡើង​នៅ​អំឡុង​ទសវត្សរ៍ ១៩៨០ ខណៈដែល សហភាព សូ​វៀត ចាប់​ខ្សោះ​ខ្សោយ និង ត្រដរខ្យល់ បន្ទាប់ពី​បាន​រត់​ប្រជែង​ជាមួយ​អាមេរិក​ក្នុង​សង្គ្រាមត្រជាក់ រាប់​សឹ​ប​ឆ្នាំ​មក ។​
​ ​
​ថ្ងៃទី ២៣ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៨៩ នា​អំឡុង​បដិវត្តន៍​ច្រៀង ( ១៩៨៧-១៩៩១) មាន​មនុស្ស ប្រមាណ​ជា ២ លាន​នាក់​ឈរ​បណ្តាក់​គ្នា​បង្កើតជា​ជួរ​មនុស្ស​ដ៏​វែង​កាត់​ប្រទេស ឡេ​តូ​នី , ឡេ​ទុយ​អា​នី និង អេ​ស្តូ​នី ដែល​ត្រូវបាន​គេ​ហៅថា ” វិថី បាល់​ទិ​ក ” ។ ជាតិ​សាសន៍​ទាំង ៣ នេះ មានបទពិសោធន៍ នៃ ការកាន់កាប់​ផ្នែក​នយោបាយ និង កងទ័ព​ស្រដៀង​គ្នា​ហើយក៏​មាន ចេតនា​ស្រេកឃ្លាន​ឯករាជ​ភាពស្រដៀងគ្នា​ដែរ ។

​អំឡុង​បដិវត្តន៍​ច្រៀង​នេះ អធិបតេយ្យភាព នៃ ទឹកដី អេ​ស្តូ​នី ត្រូវបាន​ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃទី ១៦ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៨៨ ។ ប្រជាមតិ​ស្តីពី​ការស្តារ​ឯករាជ​ភាពជា​តិ​ឡើងវិញ​ត្រូវបានធ្វើ​ទូទាំងប្រទេស នៅ​ថ្ងៃទី ៣ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩៩១ ដោយ​ទទួលបាន​ការយល់ព្រម ៧៨,៤ ភាគរយ ។ ថ្ងៃទី ២០ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៩១ អេ​ស្តូ​នី ប្រកាស​ឯករាជ​ភាពជា​ប្រក​ក្រ​តី ខណៈ​នៅ​ទីក្រុង មូ​ស្គូ​កំពុង​ប៉ុន ប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ ។ ថ្ងៃទី ២២ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៩១ ប្រទេស​ដែល​ទទួលស្គាល់​ការប្រកាស ឯករាជ្យ​របស់ អេ​ស្តូ​នី គឺ​ប្រទេស អ៊ី​សឡង់​ដ៍ ។ សហភាព សូ​វៀត ដែល​នៅសល់តែ​ដង្ហើម ចុងក្រោយ ក៏​ទទួលស្គាល់​ឯករាជភាព អេ​ស្តូ​នី នៅ​ថ្ងៃទី ៦ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩១ ។ អង្គការ សហប្រជាជាតិ ទទួលស្គាល់​សមាជិកភាព អេ​ស្តូ​នី នៅ​ថ្ងៃទី ១៧ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩១ ។ កងទ័ព​រុស្ស៊ី ចុងក្រោយ​ដកចេញ​ពី អេ​ស្តូ​នី នៅ​ថ្ងៃទី ៣១ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៩៤ ៕ ស្រាវជ្រាវ​ប្រែ​សម្រួលៈ មេសា​

រដ្ឋាភិបាល និង ប្រជាពលរដ្ឋ អេ​ស្តូ​នី ប្រារព្ធ​ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ​របស់​ពួកគេ កាលពី​ឆ្នាំ ១៩១៨ (​ឯករាជ្យ អេ​ស្តូ​នី )
​ទីក្រុង តា​លិ​ន នៃ ប្រទេស អេ​ស្តូ​នី

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

- Advertisment -

Most Popular

ឃាត់ខ្លួន​បុរស​ម្នាក់​ឆបោ...

​ដោយៈ​ស​រិ​ទ្ធ​/​កណ្តាលៈ​...

ក្រសួងបរិស្ថាន​ស្នើសុំ​ទី...

ដោយ​: ដេប៉ូ / ភ្នំពេញ​: ក...

ប្រកួត​និយាយ​រឿងនិទាន​ជា​...

​ដោយ​: ដេប៉ូ / សៀមរាប​: ក...

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​ត្រៀម​ជ...

ដោយ​: ពៅ​និមល / ភ្នំពេញ​:...