​អត្ថ​ន័​យៈ សម្លឹង​ការពិត​ដោយ​ផ្តោតអារម្មណ៍ និង​ការចងចាំ​

369
ចែករម្លែក
សំរិត សឿន កំពុង​រំឭក​រឿងរ៉ាវ​ដែល​គាត់​ចងចាំ​នៅក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​ប្រាប់​ដល់​លោក ផេង ពង្ស​រ៉ាស៊ី នាយក​កម្មវិធី​អប់រំ​ពី​អំពើ​ប្រល័យពូជសាសន៍​នៅ​កម្ពុជា នៅផ្ទះ​របស់គាត់​ស្ថិតនៅក្នុង​ស្រុក​រំដួល ខេត្តស្វាយរៀង នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២០​។​
(​ផេង ពង្ស​រ៉ាស៊ី /​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​)

ដោយៈ​ផេង ពង្ស​រ៉ាស៊ី មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​/ភ្នំពេញៈ​«​សម្លឹង​» មានន័យ​ក្នុង​វចនានុក្រម​សម្តេច​សង្ឃ ជួន ណាត ថា «​មើល​ស្លឹង ឬ​មើល​ដោយ​ធ្វើ​ភ្នែក​ស្លឹង​ឆ្ពោះ​ត្រង់​មិន​ងាក​»​។ «​សម្លឹង​» គឺជា​កិរិយាសព្ទ​ដែល​អាច​ប្រើ​បានជា​មួយ «​នាម​» និង «​កិរិយាសព្ទ​»​ដូចគ្នា​។ ឧទាហរណ៍ សម្លឹងមុខ​, សម្លឹងអារម្មណ៍ និង​សម្លឹងមើល​ផ្កាយ​។​ល​។ ការប្រើ​ភ្នែក​សម្លឹងមើល​នរណាម្នាក់ ឬអ្វី​មួយ អាចមាន​អត្ថន័យ​ច្រើនយ៉ាង ទាំង​អត្ថន័យ​វិជ្ជមាន​និង​អវិជ្ជមាន អាស្រ័យទៅលើ​អ្នក​សម្លឹង និង​អ្នក​ដែល​ត្រូវបាន​សម្លឹង​។ ការ​សម្លឹង​ដោយ​យកចិត្តទុកដាក់​ទៅលើ​ហេតុការណ៍​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ ឬ ហេតុការណ៍​ដ៏​ភ័យរន្ធត់​មួយ ដោយ​ប្រើ​អារម្មណ៍​ដើម្បី​ផ្តិត​យក​ហេតុការណ៍​ទាំងនោះ គឺជា​កំណត់ត្រា​ក្នុង​អារម្មណ៍​ដែល​បង្កើតបានជា​ការចង​ចាំ​មិនអាច​បំភ្លេចបាន ឬ​មិនអាច​រលត់​ទៅ​យ៉ាង​ងាយ​ឡើយ​។​


​អ្នក​រស់រានមានជីវិត​ក្រោយ​របប​ខ្មែរក្រហម​រាប់លាន​នាក់​ដែល​កំពុង​រស់រានមានជីវិត​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន បាននិងកំពុង​រក្សារ​ការចងចាំ​ពី​ទិដ្ឋភាព​ដែល​បាន​មើល ឬ​សម្លឹង​ឃើញ​ផ្ទាល់​ភ្នែក​នូវ​ហេតុការណ៍​ជាច្រើន​ដែល​បាន​កើតមានឡើង​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម ទាំង​ហេតុការណ៍​ភ័យរន្ធត់ តក់ស្លុត ហួសចិត្ត និង​មិនដែល​ជួបប្រទះ ហើយ​ការចងចាំ​ទាំងនេះ នៅ​មិនទាន់បាន​បញ្ចេញ​ឲ្យ​ដឹង​ដើម្បី​ជាការ​ចែករំលែក​បទពិសោធ​ន៍ និង​ការស្វែងយល់​បន្ថែម​ពី​សំណាក់​ក្មេងៗ​ជំនាន់​ក្រោយ​ឲ្យ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​នៅឡើយ​ទេ​។ ផ្ទុយទៅវិញ ការចងចាំ​ទាំងនេះ​បាន​បាត់បង់​ទៅវិញ​បន្តិច​ម្តងៗ​ជាមួយនឹង​ការបាត់​បង់ជីវិត​នៃ​អ្នក​រស់រានមានជីវិត​ពី​របប​ខ្មែរក្រហម​ពីមួយថ្ងៃ​ទៅមួយថ្ងៃ​។​


ការចងចាំ មាន​សារសំខាន់​ណាស់​សម្រាប់​ជីវិត​រស់នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ ហើយក៏​ជា​តម្រូវ​ការចាំបាច់​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេសជាតិ​ដោយ​ជៀស​ឆ្ងាយ​ពី​អំពើ​ប្រល័យពូជសាសន៍​, អំពើហិង្សា និង​ការសម្លាប់​រង្គាល​។ ការប្រមែប្រមូល​ការចងចាំ តាមរយៈ «​បទពិសោធន៍​» និង «​ការ​សម្លឹង​ឃើញ​ការពិត​»​គឺជា​ការប្រមែប្រមូល​មេរៀន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សម្រាប់​បង្រៀន​កូនចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ ឲ្យ​ជៀស​ផុតពី​អំពើ​ប្រល័យ ពូជសាសន៍ ហិង្សា​ក្នុងសង្គម និង​អំពើ​អមនុស្សធម៌​ដទៃទៀត​នាពេល​អនាគត​។​


​ឧទាហរណ៍ «​ការ​សម្លឹង​ឃើញ​ហេតុការណ៍​ពិត​» មួយ ត្រូវបាន​ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹង​ពី​អ៊ុំ​ប្រុស សំរិត សឿន ជា​អតីត​ជំនួយការ​រដ្ឋបាល​ឃុំ​ពងទឹក នៅផ្ទះ​របស់គាត់​ដែលមាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​ជាប់​នឹង​របង​វត្ត ទួល​តាកែវ ក្នុង​ឃុំ​ពងទឹក ស្រុក​រំដួល ខេត្តស្វាយរៀង តាមរយៈ​ក្រសែភ្នែក​របស់គាត់​ដែល​បាន​សម្លឹង​មើលឃើញ​ពី​ការសម្លាប់​មនុស្ស​ចំនួន​បួន​ករណី​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៨ ក្នុង​ឃុំ​គណៈ​រុន ស្រុក​ស្វាយដូនកែវ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ក្នុងពេលដែល​គាត់​កំពុង​បេះ​ស្លឹក​អំពិល ក្នុងពេល​ស្នាក់នៅ​ក្នុង​រោង​ក្រោយពេល​សម្រាក​ពី​ការងារ និង​ក្នុងពេល​ធ្វើការ​ក្នុង​ជំរំ​ពលកម្ម​។​គឺ ១. ហេតុការណ៍​សម្លាប់​មនុ​ស្សទាំង​ហ្វូង​, ២. ហេតុការណ៍​សម្លាប់​បង​ប្រុស​បង្កើត ,៣. ហេតុការណ៍​សម្លាប់​មនុ​ស្ស​ច្រើន​នាក់​ដោយ​កាត់​ក្បាល និង​តម្រៀប​សាកសព​នៅក្រោម​ដើម​ពុទ្រា​និង​៤.​ហេតុការណ៍​ចាក់​សាំង​ដុត​អ្នកនេសាទ​ត្រី​ទាំង​រស់នៅ​ក្បែរ​បឹង​ទន្លេសាប​។ ការពិត​ទាំងនេះ ទោះបីជា​បានអូសបន្លាយ​ពេលវេលា​អស់​ជាង​៤០​ឆ្នាំ​ហើយក៏​ដោយ ក៏​មិន​ត្រូវបាន​លុបបំបាត់​ឲ្យ​អស់​ស្នាម​ពី​អារម្មណ៍​របស់​អ៊ុំ​ប្រុស សឿន បានដែរ​។ ការចងចាំ​នេះ ជាការ​ចងចាំ​អស់​មួយជីវិត ហើយ​ជាការ​ចងចាំ​ដែល​សង្គមជាតិ​ទទួលយក​ធ្វើជា​មេរៀន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សម្រាប់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយៗ​រាប់​តំណ​ទៀត​។


​តាមរយៈ​ការលើកឡើង​ខាងលើ មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា ជាពិសេស​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​ខេត្តព្រៃវែង (​ការិយាល័យ​ស្រាវជ្រាវ និង បណ្ណាល័យ​ឯកសារ​ខ្មែរក្រហម ខេត្តព្រៃវែង​) មានបំណង​ប្រមែប្រមូល​បទពិសោធន៍ និង​ការពិត​ដែល​អ្នក​រស់រានមានជីវិត​ពី​របប​ខ្មែរក្រហម​បាន​សម្លឹង​មើលឃើញ​នូវ​ហេតុការណ៍​នានា​ដែល​បាន​កើតឡើង ដើម្បី​រក្សា​ទុកជា​ឯកសារ​មេរៀន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សម្រាប់​ចែករំលែក​ដល់​ក្មេងៗ​ជំនាន់​ក្រោយ​ដែលជា​សិស្សានុសិស្ស​នៅតាម​សាលារៀន​ទូទៅ អ្នកអាន អ្នកស្រាវជ្រាវ និង​គ្រូបង្រៀន​ក្នុង​គោលបំណង​ដ៏​ចម្បង​មួយ​គឺ​ការកសាង និង​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​គ្មាន​អំពើហិង្សា អំពើ​ប្រល័យពូជសាសន៍ និង​ការសម្លាប់​រង្គាល​៕SRN

អាជ្ញាប័ណ្ណចែកចាយផ្តាច់មុខ