ហេតុអ្វី​បានជា​ខែមីនា ត្រូវ​អាន​ថា មីណា ?

490
ចែករម្លែក

ភ្នំពេញៈ នៅពេល​សាកល្បង​សួរ​ទៅ​សិស្ស​វិទ្យាល័យ និស្សិត​មហាវិទ្យាល័យ គ្រូបង្រៀន មន្ត្រីរាជការ បុគ្គលិក​បម្រើការ តាម​ស្ថាប័នឯកជន ជាពិសេស​ពិធីករ ពិធី​ការិនី តាម​ទូរទស្សន៍ និង​កម្មវិធី​ផ្សេងៗ​ជាដើម អំពី​ការអាន​ខែ មីនា ដែលជា​ខែ​ទី​៣ នៃ​ប្រតិទិន​សកល នាពេល ប​ច្ចុ​ប្បប​ន្នេះ យើង​នឹង​បាន​ចម្លើយ​ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា គឺ​ពួកគេ​ភាគច្រើនបំផុត​អាន​ថា មិនា ឬ មិណា ។​

​វចនានុក្រម​ខ្មែរ របស់​សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បាន​បរិយាយ​ថា ដើមឡើយ​គេ​ហៅថា ខែ “ មីន “ លុះ​ក្រោយមក​ទើប​ហៅថា​ខែ ” មីនា​” ។​

​វចនានុក្រម​ដដែល​នេះ បាន​ពន្យល់ថា តាម​សំឡេង​អក្សរ​ខ្មែរ ត្រូវ​អាន​ថា “ មីនា “ គឺ​មី – នា​។ ប៉ុន្តែ​ទម្លាប់​ទាញ​ឲ្យ​អាន​ថា “ មីណា ” ពាក្យ​នេះ ក៏បាន​ក្លាយទៅជា​អញ្ញត្រសព្ទ គឺ​ពាក្យ​ដែល មាន​លក្ខណៈ​ដោយឡែក​។ ដូច្នេះ​បើតាម​ត្រឹមត្រូវ គឺ​ត្រូវ​អាន​ថា មីណា ដូច្នេះ​ទៅវិញ​។​

​ពាក្យ​ថា មីនា គឺជា​ភាសាបាលី មកពី​ពាក្យ​ថា “ មីន “ (​ប្រែជា​ភាសា​ខ្មែរ​ថា ត្រី ឬ មច្ឆា​) ដែល​តាម​សូរសៀង​ភាសាបាលី​ថា “ មីណៈ “ មិនមែន “ មីនៈ​”​ទេ ព្រោះ​ក្នុង​ភាសាបាលី គ្មាន​សំឡេង អ៊ៈ​ទេ មានតែ​សំឡេង អៈ ។​

​ប៉ុន្តែ​ដើមឡើយ ខ្មែរ​មិនទាន់មាន​អក្សរ “ ណ “ នៅឡើយ ទើប​បុរាណ​ខ្មែរ​ប្រើ​ប្រ​អក្សរ “ ន “ ដែលមាន​សូរសំឡេង​ជ្រលិះៗ​នឹង​សំឡេង “ ណ “ ជា​ជំនួស​វិញ ទើប​ពាក្យ​នេះ​ត្រូវបាន​សរសេរ មាន​រូបរាង​ជា “ មីន “​។​

​ទោះជា​ពាក្យ​នេះ ត្រូវបាន​សរសេរថា មីន​ក្តី ក៏​នៅតែ​ត្រូវ​អាន​ថា មីណៈ ដដែល​គឺ​ដើម្បីឱ្យ ត្រូវ​តាម​សូរសៀង​ដើម នៃ​ភាសាបាលី ។ រីឯ​មូលហេតុ ដែល​ត្រូវ​សរសេរថា មីន​នោះមក ពី​កាលណោះ​ខ្មែរ​យើង មិនទាន់មាន​អក្សរ “ ណ “​។ ពាក្យ​ជាច្រើន ក៏ត្រូវ​បាន​ប្រើ​អក្សរ ” ន ” ជា​ជំនួស​ដូចគ្នានេះដែរ ។​

​ពេលវេលា​បាន​កន្លងផុត ទៅជា​ច្រើន​រយ​ឆ្នាំ ខ្មែរ​បង្កើតបាន​អក្សរ “ ណ “ មួយទៀត​សម្រាប់ ប្រើប្រាស់ ហើយ​ពាក្យពេចន៍​មួយចំនួន ដែល​ធ្លាប់​សរសេរ​ជា​អក្សរ “ ន “ ក៏ត្រូវ​បានកែតម្រូវ ទៅ​សរសេរ​ជា​អក្សរ “ ណ “ តាម​ខ្លឹមសារ​ជាក់ស្តែង នៃ​ពាក្យ​នោះៗ​។ ប៉ុន្តែ​ការកែប្រែ​នេះ មិនមែន​ធ្វើឡើង បាន​ចប់សព្វគ្រប់ ត្រឹមតែ​រយៈពេល​ខ្លី​ឡើយ គឺ​ត្រូវការ​ពេលវេលា​យូរ​ឆ្នាំ សម្រាប់​កែតម្រូវ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដែល​ប្រការនេះ​បានសេចក្តីថា នៅមាន​ពាក្យ​មួយចំនួន ដែល​ត្រូវ​សរសេរ​ជា​អក្សរ “ ណ “ នោះ នៅ​មិនទាន់​បានកែតម្រូវ​រួចរាល់​ចប់សព្វគ្រប់​នៅឡើយ គឺ​នៅ​សរសេរ​ជា​អក្សរ “ ន “ នៅឡើយ ដូចជា​ពាក្យ​ថា មីន​នេះ​ជាដើម​។

​នៅក្នុង​ភាសាបាលី នាមសព្ទ​មួយចំនួន ដែល​បញ្ចប់​ដោយ​សំឡេង អៈ នៅពេល​ត្រូវ​ការធ្វើ អោយទៅជា​ពហុវចនៈ​នោះ ត្រូវ​ប្តូរ​សំឡឹង អៈ​អោយទៅជា អា​។ ដូច្នេះ​ពាក្យ​ថា មីន (​មីណៈ = ត្រី​១) ទៅជា​មីនា (​មីណា​= ត្រី​ចាប់ពី​២​ឡើងទៅ ) ៕ ដោយៈ មេសា​

តាម​វចនានុក្រម​សម្តេច​ជួន​ណាត​ខែមីនា​ត្រូវ​បញ្ចេញ​សំឡេង​អាន​ថា​មីណា

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម