ខែតុលា ប្រែ​ថា​ជញ្ជីង

136
ចែករម្លែក

ភ្នំពេញៈ តុលា ជា​ភាសាបាលី និង សំស្ក្រឹត ប្រែជា​ខេមរភាសា​ថា “ ជញ្ជីង “ ឬ “ ត្រាជូ “ ។ វា​ជា​ឈ្មោះ​ខែ​ទី ៧ នៃ សុរិយា​គតិ ប៉ុន្តែ​ប​វា​ជា​ខែ​ទី ១០ នៃ ប្រតិទិន​សកល ។ តុលា គឺជា​ខែ មួយ​ក្នុងចំណោម​ខែ​ទាំង ៧ នៃ ប្រតិទិន​សកល ដែល​ក្នុង​មួយខែ​មាន​រយៈពេល​៣១ ថ្ងៃ ។ គេ​អាច​ហៅ​ខែតុលា ថា តុល​រាសី ក៏បាន ។​

​ខែតុលា ត្រូវបាន​ផ្តល់កំណើត​ឱ្យ​តាំងពី ៧៥៣ ឆ្នាំមុន​គ្រិស្តសករាជ ១៣០ ឆ្នាំមុន​ព្រះពុទ្ធ ប្រសូត ឬ ២១០ មុន​ពុទ្ធសករាជ តាមរយៈ​ប្រតិទិន រ៉ូ​មូ​លូ​ស (Romulus calendar) ដែល​ប្រតិទិន នេះ ក្នុង​មួយឆ្នាំ​មានតែ ១០ ខែ​ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​ចាប់ផ្តើម​ពី​ខែ មីនា ។ ដូច្នេះ​មកដល់​ឆ្នាំ ២០២០ នេះ ខែ តុលា មាន​អាយុកាល ២.៧៧៣ ឆ្នាំ​ហើយ ។ ខែ តុលា ដែលជា​ភាសា​អង់គ្លេស ថា October មកពី​ឈ្មោះ​ដើម​ជា​ភាសា ឡាតាំង នៅ ក្នុង​ប្រតិទិន រ៉ូ​មូ​លូ​ស ថា Octo ប្រែ​ថា “ ប្រាំបី ” ដ្បិត តុលា គឺជា​ខែ​ទី​ប្រាំបី ក្នុង​ប្រតិទិន រ៉ូ​មូ​លូ​ស នោះឯង ។

​ឆ្នាំ​ទី ៧១៣ មុន​គ្រិស្តសករាជ ព្រះ​ចៅ នូ​ម៉ា ប៉ុ​ម​ពី​លី​យើ​ស ( Numa Pompilius )​ជា​ក្សត្រ​ទី ២ ក្នុងចំណោម​ក្សត្រ​តាម​បវេណី​ទាំង ៧ អង្គ​របស់​ទីក្រុង រ៉ូម បាន​កែប្រែ​ប្រតិទិន រ៉ូ​មូ​លូ​ស ឱ្យទៅ ជា​ប្រតិទិន នូ​ម៉ា ( Calendar of Numa ) ដោយ​ការបញ្ចូល​ខែ​ចំនួន​២ នៅ​ខាងដើម គឺ​ខែ មករា និង ខែ កុម្ភៈ នាំឱ្យ ប្រតិទិន​នេះ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំមាន ១២ ខែ ។ ប្រតិទិន ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំមាន ១២ ខែ ក៏​ចាប់ផ្តើម​មាននៅ​ក្នុង​លោក​តាំងពី​ពេល​នោះឯង ហើយ​ខែ តុលា ក៏បាន​ក្លាយទៅជា​ខែ​ទី ១០ តាំងពី​ពេលនោះ​មក​ដែរ ។

​ប្រតិទិន នូ​ម៉ា នេះ ត្រូវបាន​កែប្រែ​ឱ្យទៅជា​ប្រតិទិន ជូ​លាន (Julian calendar) ដោយ ព្រះ​ចៅ​អ​ធិ​រាជ្យ ជូ​លី​យើ​ស សេ​ហ្សា (Julius Caesar) នៃ ចក្រភព រ៉ូ​ម៉ាំង នៅ​៤៦ ឆ្នាំមុន​គ្រិស្ត សករាជ ។ លុះដល់​ឆ្នាំ ១ ៥៨២ នៃ គ្រិស្តសករាជ ក៏ត្រូវ​បាន​សម្តេច ប៉ាប ហ្គ្រេ​ហ្កូ​រី ទី​១៣ (Pope Gregory XIII ) កែប្រែ​ប្រតិទិន ជូ​លាន នេះ​ឱ្យទៅជា ប្រតិទិន​ហ្ក្រេ​ហ្គោ​រាន (Gregorian calendar) ដែលជា​ប្រតិទិន​សកល​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ។​

​ឯកសារ​មួយចំនួន​បាន​អះអាងថា ខែ តុលា ជា​ខែ​ទី ១០ នៅក្នុង​ប្រតិទិន ជូ​លាន និង​ប្រតិទិន ហ្ក្រេ​ហ្គោ​រាន ដែល​បានសេចក្តីថា ខែ តុលា បានក្លាយ​ជា​ខែ​ទី ១០ ក្នុង​ប្រតិទិន​នៅត្រឹម​ចាប់ តាំងពី​មាន​ប្រតិទិន ជូ​លាន នៅ ៤៦ ឆ្នាំមុន​គ្រិស្តសករាជ ។ ប្រការនេះ​បានសេចក្តីថា អ្នកនិពន្ធ អត្ថបទ​ទាំងនោះ មើលរំលង ឬ ភ្លេច​គិតថា ខែ តុលា បានក្លាយ​ជា​ខែ​ទី ១០ ក្នុង​ប្រតិទិន តាំងពី​ប្រតិទិន នូ​ម៉ា ត្រូវបាន​ប្រសូត​ឡើង កាលពី​ឆ្នាំ​ទី ៧១៣ មុន​គ្រិស្តសករាជ​មកម្ល៉េះ ។​

​ខែ តុលា ជាទូទៅ គឺជា​សរទរដូវ នៅ​អឌ្ឍគោល​ខាងជើង ត្រូវ​ចំពេល​ជាមួយគ្នា​នឹង និ​ទាឃ​រដូវ ឬ រដូវ​ផ្កា​រីក នៅ អឌ្ឍគោល​ខាងត្បូង ហើយក៏​ជា​ពេលដែល​ពួក​បស្ចិម​លោក​កំពុង​ប្រា​ព្ធ​ពិធី បុណ្យ​ព្រលឹង Halloween ។​

​តាម​ក្បួន​ហោរា​បស្ចិម​លោក បុគ្គល​ដែល​ចាត់ទុកថា​ជា តុល​រាសី​ជន គឺ​ជនានុជន​ទាំងឡាយ ណា កើត​នៅក្នុង​ចន្លោះ​ថ្ងៃទី ២៣ កញ្ញា ដល់ ២២ តុលា ។ និមិត្តសញ្ញា របស់​អ្នក​កើត​ខែតុលា គឺ ជញ្ជីង ឬ ត្រាជូ ។ មនុស្ស​កើត​ខែ តុលា ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី ភព​ព្រះ​សុក្រ ដែល​ត្រូវបាន​គេ ស្គាល់​នៅក្នុង​ទេវ​កថា ក្រិ​ក ថា ភព​ព្រះ​នាង​កាម​ទេព ធាតុខ្យល់ ជា​ប្រភេទ​មនុស្ស​ចូលចិត្ត ប្រើ​ប្រាជ្ញា ពណ៌​ពេញនិយម គឺ​ពណ៌ ខៀវ ត្បូង​នាំ​សំណាង គឺ ត្បូង​កណ្តៀង ។ ពួក​អ្នក​កើត ក្នុង​ខែ តុលា ស្មើនឹង​អ្នក​កើត​ក្នុង ឆ្នាំ ច នៃ ក្បួន​ហោរា ចិន ហើយ​ឆុង​នឹង​អ្នក​កើត​ក្នុង​ខែ មេសា ។​

​បុគ្គល​កើត​ក្នុង​ខែ តុលា គឺជា​មនុស្ស​ស្រឡាញ់​សន្តិភាព និង យុត្តិធម៌ ខ្លាច​ភាព​ឯកា ស្អប់​បំផុត នូវ​ភាពអយុត្តិធម៌ និង អំពើហិង្សា ។ មិត្តភាព និង ភាពជា​ដៃគូ ឬ ការសហការ​គឺជា​រឿង​សំខាន់ ខ្លាំងណាស់​សម្រាប់​បុគ្គល​នេះ ជាពិសេស​ទំនាក់ទំនង​ដៃគូ​ជា​លក្ខណៈ​បុគ្គល​។​

​គេ​គឺជា​មនុស្ស​ចិត្ត​ទូលាយ ទន់ភ្លន់ រួសរាយ​រាក់ទាក់ ប៉ុន្តែ​មិនសូវ​និយាយ​ច្រើន ហើយក៏​មិនសូវ ចូលចិត្ត​អ្នក​និយាយ​ច្រើន​ដែរ គឺជា​មនុស្ស​ពោរពេញ​ដោយ​ការប្រកួតប្រជែង និង​យល់​ការ ខុសត្រូវ ។ ប៉ុន្តែ​គេ​ក៏​ជាម​នុស្ស​រួញរា គុំកួន ឫស្យា គេចវេះ​ពី​ការប្រឈមមុខគ្នា និង​ពូកែ​តូចចិត្ត ខ្លួនឯង​ណាស់ដែរ ។ ទោះយ៉ាងណា លក្ខណៈ​ពី​ធម្មជាតិ​របស់គេ គឺ​គេ​មាន​ភាព​ទាក់ទាញ និង សមសួន ។​

​បុគ្គល​កើត​ក្នុង​ខែ តុលា គឺជា​គូស្នេហ៍​ដ៏​ប្រសើរ​ល្អ​គាប់ ចេះ​យោគយល់ និង​អធ្យាស្រ័យ​បំផុត ចំពោះ​គូស្នេហ៍​របស់ខ្លួន ។ មនុស្ស​នេះ​តែងតែ​បង្ហាញ​នូវ​អារម្មណ៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​ឲ្យ​ដៃគូ​របស់ខ្លួន បានដឹង និង ពូកែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ដៃគូ​ស្នេហ៍​មាន​ភាពកក់ក្តៅ​ខ្លាំងណាស់​។​

​នៅពេល​មិត្តភក្តិ​ជួប​ការលំបាក ឬ ដោះស្រាយ​បញ្ហា​អ្វីមួយ​មិន​ចេញ បុគ្គល​កើត​ក្នុង​តុល​រាសី តែងតែ​នៅ​ទីនោះ​ចាំ​ជួយ​មិត្តភក្តិ​ជានិច្ច ។ មនុស្ស​នេះ​តែង​បង្កលក្ខណៈ​សប្បាយរីករាយ​ដល់ គ្រួសារ​ជានិច្ច​។​

​បុគ្គល​កើត​ក្នុង តុល​រាសី អាច​ក្លាយជា​មេដឹកនាំ​ដ៏​ល្អឥតខ្ចោះ និង​ស័ក្តិសម​នឹង​ទទួល​ឋានៈ​នេះ បំផុត​ដោយសារតែ​បុគ្គល​នេះ​ជា​មនុស្ស​ពូកែ​ប្រឹងប្រែង​តស៊ូ​ក្នុង​ការងារ ។ បុគ្គល​នេះ​ចូល ចិត្ត​ធ្វើការ​ជាមួយ​មនុស្ស និង ប្រឡូក​ក្នុងសង្គម ។ គេ​ជាម​នុស្ស​ដែល​ពូកែ​បំផុត​រឿង​ថ្លឹងថ្លែង ពី​ចំណូល និង ចំណាយ​។ លុយ​ដែល​បុគ្គល​នេះ​រកបាន​តែង​ចំណាយ​ទៅវិញ ចំ​ទិសដៅ​ជា ទីបំផុត ។

ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗ​ក្នុង ខែតុលា​
​ថ្ងៃទី១ ខែតុលា ទិវា​បង្កើត​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត ចិន , ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ នី​ហ្ស៊េ​រី​យ៉ា , ថ្ងៃទី ២ តុលា ចេញ​ព្រះវស្សា និង ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ ហ្គី​ណេ, ថ្ងៃទី ៣ តុលា ទិវា​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ អាល្លឺម៉ង់ ហើយក៏​ជា​ថ្ងៃ​ចាប់ផ្តើម កឋិន​កាល នៃ ឆ្នាំ ២០២០ នេះដែរ , ថ្ងៃទី ៥ ទិវា​សាធារណរដ្ឋ ព័រទុយហ្កាល់ , ថ្ងៃទី ៩ ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ អ៊ូ​ហ្ក​ង់​ដា , ថ្ងៃទី ១១ ទិវា​បដិវត្តន៍ ម៉ា​សេ​ដូ​នី, ថ្ងៃទី ១៨ ទិវា​ឯករាជ្យ​ជាតិ អា​ស៊ែ​បៃ​ហ្ស​ង់ , ថ្ងៃទី ២០ ទិវា​បដិវត្តន៍ ក្វា​តេ​ម៉ា​ឡា​, ថ្ងៃទី​២៣ កិច្ចព្រមព្រៀង សន្តិភាព​ទីក្រុង ប៉ារីស និង ទិវា​សេរីភាព លី​ប៊ី, ថ្ងៃទី ២៩ ខែតុលា គឺជា​ខួប នៃ​ការយាង​គ្រង រាជ្យ​របស់​ព្រះករុណា​ព្រះបាទ​សម្តេច​ព្រះបរមនាថ នរោត្តម​សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃ ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ៕ ដោយៈ មេសា​

ជញ្ជីង ដែលជា​និម្មិត​សញ្ញា នៃ ជន​កើត​ខែតុលា
ត្បូង​កណ្តៀង​ដែ​ជា​ត្បូង​នាំ​សំណាង​សម្រាប់​អ្នក​កើត​ខែតុលា

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម