​ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​ពិភពលោក ឬ ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​អន្តរជាតិ​

ដោយៈ មេសា​/​ភ្នំពេញៈ ដើមឡើយ​មនុស្ស​ជឿ​តា​មក​ម្ពី​រ​គ្រិស្តសាសនា ថា ផែនដី​មាន​រាង​សំប៉ែត មូល ដូចជា​ផែន នៃ ស្ករត្នោត ប៉ុន្តែ​ទស្សនវិទូ មាន​លោក Pythagoras of Samos (​ក្រិ​ក​) ជាអាទិ៍ បានប្រកាសថា ពិភពលោក មាន​រាង​មូល ដូច​ផ្លែក្រូច ដែល​ទីបំផុត​ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស​ភ្លឺភ្នែក​ចែស ។ ហេតុការណ៍​នេះ​ជាដើម គឺជា​សមិទ្ធផល នៃ ទស្សនវិជ្ជា ហើយ​បច្ចុប្បន្ន គេ​បាន​បង្កើត ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​ពិភពលោក ឬ ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​អន្តរជាតិ ប្រកាស​ធ្វើឡើង​ដោយ​អង្គការ UNESCO ដំបូង​ឡើយ នៅ​ថ្ងៃទី ២១ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០០២ ប៉ុន្តែ​ក្រោយមក គេ​ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃទី ៣ ខែ វិច្ឆិកា វិញ ប៉ុន្តែ​វា​ពុំមែន​ជា​ថ្ងៃ​សម្រាក​សាធារណៈ​ឡើយ ។​
​ទស្សនវិជ្ជា បានសេចក្តីថា វិជ្ជា ឬ ចំណេះដឹង​ដែលជា​គំហើញ បែប​ទស្សនៈ ឬ បែប​ទ្រិ​ស្តី​ដែលមាន​លក្ខណៈ​ប្រាកដប្រជា ពាក់ព័ន្ធ​នឹង ឬ អំពី​មនុស្ស សត្វ ធម្មជាតិ និង គោលការណ៍​នានា​ដែល​ជាម​គ្គុ​ទ្ទេស​សម្រាប់ ឬ ដែលជា​របត់​ក្នុង​លោក និង ឆ្លង​លោក ។

និម្មិត​សញ្ញា​មួយ នៃ សញ្ញា​នានា របស់​ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​ពិភពលោក ( ទស្សនវិជ្ជា​)
រូបៈ អ៊ី​ន​ធឺ​ណេ​ត​


​គេ​យល់ថា មុនពេល​គេ​ពុំទាន់​ស្គាល់​ទស្សនវិជ្ជា​សុះសាយ ពិភពលោក​ហាក់ដូច ជា​ងងឹតងងល់ វង្វេងវង្វាន់ មិនដឹងថា នឹង ត្រូវ​នាំគ្នា​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ទីណា ដោយ​របៀប​ណា និង ដោយសារ​អ្វី ឱ្យបាន​ជាក់លាក់​ឡើយ មាន​ឧបមេយ្យ​ដូចជា​នាវា​នៅ​នា​កណ្តាល​មហា​សគរ​ដ៏​ធំ​ល្វឹងល្វើយ ពុំមាន​ត្រីវិស័យ ឬ ផែនទី​នាំ​ផ្លូវ ឯ​នាវិក​ទៀតសោត​ក៏​ពុំ​ស្គាល់ផ្លូវ ឬ ដែន​សមុទ្ទ​។ ទស្សនវិទូ​ទាំងឡាយ​ដូចជា ព្រះពុទ្ធ សូ​ក្រា​ត និង ផ្លា​តូ ជាដើម សុទ្ធតែជា​អ្នក​បានផ្តល់​កំណើត​ឱ្យ​គំនិត​បែប​ទំនើបនិយម​មកឱ្យ​ពិភពលោក ។​
ទស្សនវិជ្ជា ( Philosophy ) បាន​បើកទ្វារ​សម្រាប់​គំនិត​ថ្មីៗ និង ទស្សនៈ​នវានុវត្តន៍ (​ការអនុវត្តន៍​បែប​ថ្មី ) ដោយ​ការដាក់​មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៃ គំនិត​សំខាន់ៗ ឯករាជភាព និង គំនិត​ច្នៃ​ប្រតិដ្ឋ ពាសពេញ វប្បធម៌​របស់​មនុស្ស​ជាតិ​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​សតវត្ស៍​មកហើយ ។
​ភាពទំនើប​ដែលមាន​នៅក្នុង​សម័យកាល នៃ ពិភពលោក​ជឿនលឿន ស្ទើរ​គ្មាន​ហ្វ្រាំង និង​ជ​ន្ទ​ល់ទ​ប់​នេះ គឺជា​សមិទ្ធផល​ដែល​គេ​ដាំ​តាម​ទស្សនវិជ្ជា​នេះឯង ប៉ុន្តែ​ទស្សនវិជ្ជា​បែរជា​ហាក់​ពុំ​សូវ​ត្រូវបាន​គេ​យកចិត្តទុកដាក់ ជាហេតុ​នាំឱ្យមាន​ការប្រកួត​ប្រជែង​យ៉ាង​ជ្រុល​ជ្រប់ ទប់​ពុំ​ជាប់ ហើយ​វា​អាច​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៀតផង ។
​គេ​យល់ថា ពិភពលោក​មិនអាច បណ្តែតបណ្តោយ​បែបនេះ​ទៀត​ទេ ដ្បិត​ពីមួយថ្ងៃ​ទៅមួយថ្ងៃ ការប្រណាំង​ប្រជែង​ក្នុង​លោក ទាំង​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ សព្វាវុធ និង អំណាច ជាដើម បាន​នាំមក​នូវ​ភាព​រោលរាល​ខ្លាំង​ឡើងៗ​ឥត​គណនា ។ ដ្បិត​ភាព​រីកចម្រើន​ទាំងនេះ មានកំណើត​ចេញមក​ពី​ទស្សនវិជ្ជា ហេតុនេះ ក៏មាន​តែ ទស្សនវិជ្ជា ដែរ ទើប​មាន​វិធី​ព្យាបាល​ជំងឺ​ពិភពលោក​បាន ។
​គេ​ក៏មាន​ទិដ្ឋិ​ផង​ទៀត​ដែរ​ថា ទស្សនវិជ្ជា ដែល​បន្សល់ទុក​ដោយ​បុព្វ​ទស្សនវិទូ ទាំងឡាយ​នេះ មាន​ភាពទូលំទូលាយ​មែនហើយ ប៉ុន្តែ​ពិភពលោក​នៅមាន​អាថ៌កំបាំង​ច្រើន​អនេក​ទៀត ដែល​ទាំងនេះ​សុទ្ធតែ​ត្រូវតែ​ស្រាយ​បំភ្លឺ​ដោយ​ទស្សនវិទូ​បច្ចុប្បន្ន និង អនាគត ។ ទាំងនេះ​ជា​មូលហេតុ​ដែល​គេ​គិតថា​មិនអាច​ទុក​ទស្សនវិជ្ជា​ឱ្យនៅ​រាយប៉ាយ ឬ ត្រូវបាន​មិន​យកចិត្តទុកដាក់​ឡើយ ។​
​អង្គការ​អប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ និង វប្បធម៌ របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ហៅ​កាត់​ថា UNESCO បាន​ណែនាំ​នូវ ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​ពិភពលោក នៅ​ឆ្នាំ ២០០២ ដើម្បី ផ្តល់​កិត្តិយស​ដល់​គំនិត​ឆ្លុះបញ្ចាំង​បែប​ទស្សនវិជ្ជា ដោយ​ការបើក​ទី​លំហ​ឱកាស និង ការជំរុញ​មនុស្ស​ឱ្យ​ចែករំលែក​មរតក​ទស្ស​ន​វិជ្ជា​របស់ខ្លួន ការបើក​គំនិត​របស់​ពួកគេ​ទៅនឹង​គំនិត​ថ្មីៗ និង ជំរុញ​ការពិភាក្សា​សាធារណៈ​ស្តីពី​ការប្រកួតប្រជែង នៃ សង្គម​។​
​ទិវា​នេះ​ត្រូវបាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើឡើង​មុនដំបូង​បំផុត​នៅ​ថ្ងៃទី ២១ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០០២ ដោយ ស្ងប់ស្ងាត់​នៅឯ​ការិយាល័យ​កណ្តាលរ​បស់ UNESCO នៅ​ទីក្រុង ប៉ារីស ។ ៣ ឆ្នាំ​ក្រោយមក ពោលគឺ​ចាប់ពី​ឆ្នាំ ២០០៦ ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​ក្លាយជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏​សំខាន់​សមល្មម​មួយ ហើយ​ក៏បាន​លើកយក​ទៅធ្វើ​នៅ​ទី​ផ្សេង​ពី​ការិយាល័យ​របស់ UNESCO ដែល​មុនដំបូង​ធ្វើ នៅ​ប្រទេស ឈី​លី ម៉ា​រ៉ុ​ក តួ​ក​គី អ៊ីតាលី និង រុស្ស៊ី បន្ទាប់មក​ត្រូវបាន​គេ​ធ្វើ​នៅ​ទី​ផ្សេងៗ ទូទាំង​ពិភពលោក ហើយ​ប្រទេស​ខ្លះ​បាន​ហៅ​ទិវា​នេះ​ថា ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​អន្តរជាតិ ។ ប៉ុន្តែ​ហាក់ដូចជា​ពុំទាន់​ឮថា​ទិវា​នេះ​ត្រូវបានធ្វើ​នៅ​កម្ពុជា​នៅឡើយ សូម្បីតែ​ការលើកឡើង ដើម្បី ពិភាក្សា​ជា​សាធារណៈ ។
​ឆ្នាំ ២០០៤ អគ្គនាយក UNESCO កូ​អ៊ី​ជូ​រ៉ូ ម៉ា​តស៊ូ​អ៊ូ​រ៉ា (Koïchiro Matsuura)​បាន​ផ្ញើ​សារ​សាធារណៈ​ស្តីអំពី​ទស្សនវិជ្ជា​ភិ​ព​លោក ដើម្បី ទ្រោល​បំភ្លឺ​នូវ​អត្ថន័យ និង សារសំខាន់ នៃ ទិវា​នេះ ។ គាត់​បាន​និយាយថា “ ទស្សនវិជ្ជា បាន​ផ្តល់ឱ្យ​ពិភពលោក​នូវ​មូលដ្ឋាន ផ្នែក​គំនិត និង គុណ​តម្លៃ ដែល​បានធ្វើ​ឱ្យមាន​រូបរាង​នូវ​លទ្ធភាព នៃ សន្តិភាព​ពិភពលោក គឺ​លទ្ធិ ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស យុត្តិធម៌ និង សមភាព ។ ការឆ្លុះបញ្ចាំង​ទៅលើ​បញ្ហា សង្គម សហ​កាលដែល​មិនទាន់​ត្រូវបាន​ដោះស្រាយ និង សំណួរ​ទាំងឡាយ ដែល​មិនទាន់​ត្រូវបាន​ផ្តល់​ចម្លើយ នោះ ជានិច្ចកាល​ស្ថិតនៅក្នុង​បេះដូង នៃ ការវិភាគ និង ការគិត​បែប​ទស្សនវិជ្ជា ” ។​

ព្រះពុទ្ធ​សមណ​គោត្ត​ម ត្រូវបាន​ពិភពលោក​ទទួលស្គាល់ថា​ជា​អ​ធិ​រាជ្យ​ទស្សនវិទូ​ក្នុង​លោក និង ឆ្លង​លោក (buddha)
រូបៈ ឯកសារ​


​បច្ចុប្បន្ននេះ ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​ពិភពលោក ត្រូវបាន​ប្រារព្ធ ធ្វើ​ប្រចាំឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃទី ៣ ខែ វិច្ឆិកា ដើម្បី ផ្តល់​កិត្តិយស​ដល់​គំនិត​គិត​បែប​ទស្សនវិជ្ជា ទូទាំង​ពិភពលោក ។ វា​ជា​ទិវា​សម្រាប់​មនុស្ស​ចែករំលែក​គំនិត ឈ្វេងយល់ និង ពិភាក្សា​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នូវ​ទស្សនៈ​ថ្មីៗ និង ជំរុញ​ការពិគ្រោះ ពិភាក្សា​អំពី​ការប្រណាំង​ប្រជែង​របស់​សង្គម ។​
​គោលបំណង នៃ ការផ្តើមគំនិត​របស់​អង្គការ UNESCO ក្នុងការ​ការបង្កើតឱ្យមាន​ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​ពិភពលោក នេះ គឺ​ដើម្បី​ស្រូប​ទាញ ឬ ប្រមូលផ្តុំ​មនុស្ស​មកពី​ជុំវិញ​ពិភពលោក ដើម្បី ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​គ្នា​ក្នុងការ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​រួម​ស្តីពី​បញ្ហា​នានា នៃ សហ​សម័យ ។ ព្រឹត្តិការណ៍ និង សកម្មភាព​ដែល​គេ​ធ្វើ​ក្នុង​បរិបទ​នេះ​រួមមាន​៖
• ជជែក​ពិភាក្សា​ដេញដោល ធ្វើ​បាឋកថា ក្នុង​បរិបទ ទស្សនវិជ្ជា និង ការជួបប្រជុំ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទស្សនវិទូ​ដែល​ល្បីល្បាញ​ទាំងឡាយ ។​
• សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ស្តីពី​ប្រធានបទ​ទស្សនវិជ្ជា ការផ្សារភ្ជាប់​រវាង​ទស្សនវិជ្ជា ទៅនឹង​ការអប់រំ និង វប្បធម៌ ។​
• ការតាំង​ពិ​ព័រ​ណ៌ និង ការរៀបចំ​សៀវភៅ​ទស្សនវិជ្ជា ។​
• តៀម​អាហារ​ទស្សនវិជ្ជា ។​
​នៅក្នុង​កំណត់ត្រា នៃ ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​ពិភពលោក គេ​បាន​ឃើញថា ក្រុម​អង្គការ សហគមន៍ និង ភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​នានា ជាពិសេស​ស្ថាប័ន​ចេញមក​ពី ឈី​លី បារាំង ម៉ា​រ៉ុ​ក ហ្វីលីពីន និង តួ​ក​គី ជាដើម សុទ្ធតែ​បាន​ចូលរួមចំណែក​យ៉ាងសកម្ម​ក្នុងការ​ផ្សព្វផ្សាយ​នូវ ទិវា​ទស្សនវិជ្ជា​ពិភពលោក នេះ ជាហេតុ​នាំឱ្យ​ទិវា​នេះ​ត្រូវបាន​ប្រារព្ធ​នៅតាម​ទីក្រុង នៃ បណ្តា​ប្រទេស​ជាច្រើន​ទូទាំង​ពិភពលោក​ផងដែរ ៕srn

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

- Advertisment -

Most Popular

ក្រសួងសុខាភិបាល​ចុះ​ស្រាវ...

ដោយៈ​មុនី​រ័ត្ន​/​ភ្នំពេញ...

យប់​នេះ​ខ្យល់មូសុង​ឦសាន​ថ...

ដោយៈ​ប​.​ខុន​/​ភ្នំពេញៈ​ខ...

ក្រសួងបង្ហា​ញ​មុខ​បុគ្គល​...

ដោយៈ មុនី​រ័ត្ន​/​ភ្ន...

គិត​មកដល់​ថ្ងៃទី​៥ ខែធ្នូ...

​ដោយៈ​ញ៉ែម សុផល​/​ភ្នំពេញ...