Home ព័ត៌មានជាតិ នយោបាយ យី ធា អតីត​ពេ...

យី ធា អតីត​ពេទ្យ​ខ្មែរក្រហម​

​ហ៊ាន ពិសី​៖ អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សន្តិភាព​អន្លង់វែង​/ភ្នំពេញៈយី ធា ភេទ​ស្រី អាយុ​៦៦​ឆ្នាំ មាន​ទីកន្លែង​កំណើត​នៅ​ភូមិ​ស្វាយ​ជុំ​ក្រោម ឃុំ​ឬ​ស្សី​កែវ ស្រុក​ព្រែក​ប្រសព្វ ខេត្តក្រចេះ​។ សព្វថ្ងៃ យី ធាន រស់នៅ​ឃុំ​ត្រពាំង​ប្រី​យ៍ ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ត​ឧ​ត្ត​រ​មានជ័យ បាន​រំឭក​រឿងរ៉ាវ​អតីតកាល​របស់គាត់​ដូចខាងក្រោម​៖
​នៅក្នុង​ជំនាន់ លន់ នល់ ខ្ញុំ​គឺជា​កូន​កសិករ ដែលមាន​ជីវភាព​ខ្វះខាត​។ ខ្ញុំ​បានសម្រេច​ចិត្ត​ឈប់រៀន ខណៈពេលដែល លន់ នល់ បានធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ថ្ងៃទី​១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ​១៩៧០​។​ខ្ញុំ​ចាំបាន​ថា​កាលណោះ​ឪពុក​របស់ខ្ញុំ​បាន​ចូលរួម ក្នុង​ចលនា​បះបោរ​ប្រឆាំងនឹង​រដ្ឋប្រហារ ហើយក៏​កើតមាន​ព្រឹត្តិការណ៍​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​ឥតឈប់ឈរ​ចាប់តាំងពី​ពេលនោះ​មក​។ ភូមិ​របស់ខ្ញុំ​ដែល​ស្ថិតនៅតាម​បណ្តោយ​មាត់ទន្លេ ក៏​ទទួលរង​ការទម្លាក់​គ្រាប់បែក​ដែរ​។

យី ធាន នៅផ្ទះ​របស់គាត់​ស្ថិតនៅ​ឃុំ​ត្រពាំង​ប្រី​យ៍ ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ត​ឧ​ត្ត​រ​មានជ័យ​(រូបថតៈ​ហ៊ាន ពិសី​/​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​)

​សំណាងល្អ​ប្រជាជន​នៅក្នុង​ភូមិភាគ​ច្រើន​បាន​រស់រានមានជីវិត​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​រន្ធត់​នោះ​។ ទោះបីជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ សង្គ្រាម​នៅតែ​បន្ត​រវាង​កងទ័ព លន់ នល់ និង​យោធា​ខ្មែរក្រហម​។ ខ្ញុំ​បានឃើញ​ខ្មែរក្រហម​ជីករណ្តៅ​ដែលមាន​ប្រវែង​វែងៗ នៅក្រោយ​ផ្ទះ​ប្រជាជន​និង​នៅតាម​វាលស្រែ​សម្រាប់​កប់​សាកសព​អ្នកស្លាប់​។​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៥​ខ្ញុំ​ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​បង្ខំ​ឲ្យ​ចូលធ្វើការ​នៅ​កងចល័ត​។ ខ្ញុំ​មិន​ត្រូវបាន​ប្រធាន​កង​បញ្ជូន​ឲ្យ​ទៅ​រែក​ដី និង​ជីក​ប្រឡាយ​ទេ គឺ​ខ្ញុំ​ត្រូវធ្វើ​ការ​នៅ​ផ្នែក​រោង​បាយ​។ ខ្ញុំ​និង​ប្រជាជន​ផ្សេងទៀត​បានរស់នៅ​ក្នុងស្ថានភាព​យ៉ាង​លំបាក​នៅក្នុង​សហករណ៍ ដោយសារ​ការហូបចុក​មិន​គ្រប់គ្រាន់​។​

ក្រោយមក​ខ្មែរក្រហម​បាន​បញ្ជូន​ខ្ញុំ​ទៅ​ខេត្តមណ្ឌលគិរី​ដើម្បី​រៀន​ពេទ្យ​យោធា​នៅ​ទីនោះ​។​ខ្ញុំ​បាន​រៀន​ខាង​ផ្នែក​វេជ្ជសាស្ត្រដោយ​ផ្ដើម ចេញពី​ការចេះ​អាន​អក្សរ​បន្តិចបន្តួច និង​ព្យាយាម​ស្វែងយល់​ប្រភេទ​ថ្នាំ​នីមួយៗ​ដែលមាន​បិទ​អក្សរ​នៅលើ​នោះ​។ មិនយូរប៉ុន្មាន ខ្មែរក្រហម​បាន​ផ្លាស់​ខ្ញុំ​ឲ្យ​ទៅធ្វើជា​ពេទ្យឆ្មប និង​ជា​ប្រធាន​ផ្នែក​ពេទ្យ​ទៀតផង​។​

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៧ ខ្ញុំ​ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​បង្ខំ​ឲ្យ​រៀបការ​។ ពេលនោះ​មាន​ប្រជាជន​រហូត​ទៅដល់​១២០​គូ​។​ការរៀប​ការ​ដោយ បង្ខំ​បែបនេះ​បានធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ផ្លូវចិត្ត​របស់​ប្រជាជន​ស្ទើរ​គ្រប់រូប​ដែល​អ្នកខ្លះ​បានធ្វើ​អត្តឃាត​ព្រោះ ខ្លួន​មិន​ពេញចិត្ត​។ ចំណែក​ខ្ញុំ​ក៏​មិន​ពេញចិត្ត​ការរៀប​ការ​រប​ស់​ខ្ញុំ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​គ្មាន​ជម្រើស​។​

​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៩​ពេលដែល​កងទ័ព​វៀតណាម​បាន​វាយ​ចូលមក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ខ្មែរក្រហម​បាន​បញ្ជូន​ប្តី​របស់ខ្ញុំ​ទៅ​សមរភូមិ​មុខ​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​។​ប្តី​របស់ខ្ញុំ​បាន​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិត​នៅ​អំឡុងពេល​សង្គ្រាម​នោះ​។​ខ្ញុំ​និង​ប្រជាជន​ជាច្រើន​នាក់​ផ្សេងទៀត​បាន​រត់​ចូល​ព្រៃ​ជាមួយ​ខ្មែរក្រហម​។ ជីវិត​របស់​យើង​មានការ​លំបាក​ខ្លាំងណាស់ ដោយសារ​យើង​ពុំមាន​បាយ​ហូប​។ ជារឿយៗ យើង​តែងតែ​ដើរ​ជីក​ក្ដួច និង​ដំឡូង​ព្រៃ​សម្រាប់​បរិភោគ​ជា​ក្រុម​។ យើង​បានធ្វើ​ដំណើរ​ប្រមាណ​ជិត​កន្លះ​ខែ​ឆ្ពោះទៅកាន់​ទន្លេរពៅ ដោយ​ឆ្លងកាត់​ឧបសគ្គ​ជាច្រើន​នៅតាម​ផ្លូវ​ធ្វើដំណើរ​។ ប្រជាជន​ជាច្រើន​បាន​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិត ដោ​សារ​លង់ទឹក​និង​មាន​ជំងឺ​គ្មាន ថ្នាំ​ព្យាបាល​ជំងឺ​។​

យី ធាន និង ហ៊ាន ពិសី អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សន្តិភាព​អន្លង់វែង​​(រូបថតៈ​ហ៊ាន ពិសី​/​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​)

នៅ​ទន្លេរពៅ យើង​បានរស់នៅ​លើ​ទីទួល​សុវត្ថិភាព និង​រួច​ផុតពី​ការបាញ់ប្រហារ​។​យើង​ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​ជ្រើសតាំង ឲ្យ​ចូលធ្វើការ​ក្នុង​កង​ដឹកជញ្ជូន​។​យើង​បាន​ដឹកជញ្ជូន​គ្រាប់​និង​គ្រឿង​សព្វាវុធ​ទៅកាន់​សមរភូមិ​ខាងក្នុង​ប្រទេស​ប្រមាណ​ពី​បួន​ទៅ​ប្រាំ​ដង​ក្នុង​មួយខែ​។ យើង​បានធ្វើ​ដំណើរ​ចុះ​ភ្នំ​ឡើង​ភ្នំ និង​ប្រើ​ពេលវេលា​ជាច្រើន​ថ្ងៃ​ទម្រាំ​ទៅដល់​គោលដៅ​។ ទោះបីជា​ការដឹកជញ្ជូន​មានការ​នឿយហត់ ប៉ុន្តែ​ការហូបចុក​របស់​យើង​ហាក់​មាន​ភាពប្រសើរឡើង​ទៅវិញ​។ ជា​រៀងរាល់​ដប់​ថ្ងៃ ឬមួយ​ខែម្ដង យើង​ទទួលបាន អង្ករ ត្រីខកំប៉ុង និង​សម្ភារ​ប្រើប្រាស់​ផ្សេងៗ​ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​ការរស់នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ​។
​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨០ ខ្ញុំ​បាន​រៀបការ​ជាថ្មី​ម្ដងទៀត​នៅ​តំបន់​១០០១​។

​ខ្ញុំ​បាន​បន្ត​រស់នៅ​តំបន់​១០០១​រហូតដល់​ដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៩០ ទើប​ខ្ញុំ​និង​ប្រជាជន​បានធ្វើ​ដំណើរ​មក​តំបន់​អន្លង់វែង​។ ខ្ញុំ​បានរស់នៅ​ភូមិ​អូរ​ថ្ម ដែល​បច្ចុប្បន្ន​ប្តូរ​ឈ្មោះ​ទៅ​ភូមិ​ឯកភាព នៃ​តំបន់​អន្លង់វែង​។ ដំបូង​ខ្ញុំ​មានការ​ភ័យខ្លាច​យ៉ាងខ្លាំង ដោយសារ​នៅទីនេះ​គឺជា​តំបន់​ព្រៃ​ក្រាស់​។ ខ្ញុំ​និង​គ្រួសារ ចាប់ផ្ដើម​កាប់ឆ្ការ​ព្រៃ​ដើម្បី​យក​ដី​សាង​សង់ផ្ទះ​។​ខ្ញុំ​និង​គ្រួ​សារបាន ទទួល​ការជួយ​ទំនុកបម្រុង​ពី​តា​ម៉ុក​ដូចជា​អង្ករ​ត្រីខ​និង​គ្រឿង​សម្ភារ​ប្រើប្រាស់​ផ្សេងៗ​ទៀត​និង​បាន​ខិតខំ​កាប់ឆ្ការ​ព្រៃដាំ​ដំណាំ​បន្ថែមទៀត​។

​ខ្ញុំ​នៅចាំ​បាន​ថា ក្រោយពី​ប្រមូល​ផល​ស្រូវ​រួច​មិន​បានយូរ​ប៉ុន្មាន យើង​ត្រូវ​រត់​ភៀសខ្លួន​ម្ដងទៀត​ទៅកាន់​ជំរំ​ភូ​ណ​យ ក្នុង​ទឹកដី​ថៃ ដោយសារ​កងទ័ព​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​វាយ​ចូលមក​តំបន់​អន្លង់វែង​។ ជីវិត​ទៅដល់​ទីនោះ​មាន​ភាពល្អប្រសើរ​ដោយសារ​កាកបាទ ក្រហម​អន្តរជាតិ​ជួយផ្តល់​ស្បៀងអាហារ សម្លៀកបំពាក់ និង​សម្ភារ​ជាច្រើន​មុខ​ទៀត​។ រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​នៅ​ទីនោះ ខ្ញុំ​និង​គ្រួ​សារបាន​បង្កើត​មុខរបរ​មួយ ដោយ​ខ្ញុំ​និង​ប្តី​បាន​ដើរ​ប្រមូល​ទិញ​ទូរទស្សន៍​ចាស់ៗ​ពី​ប្រជាជន​ថៃ​យកមក​ជួសជុល ហើយ​លក់​ឲ្យ​ប្រជាជន​ដែល​រស់នៅក្នុង​ជំរុំ​ជាមួយគ្នា​។ ខ្ញុំ​និង​គ្រួសារ អាច​ដោះស្រាយ​ជីវភាព​បាន​មួយកម្រិត​។
​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៨ គឺជា​ឆ្នាំ​ដែល​យោធា​ខ្មែរក្រហម​នៅ​តំបន់​អន្លង់វែង​បានធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ចុះចូល​ជាមួយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ខ្ញុំ​និង​គ្រួសារ​ត្រូវបាន​បញ្ជូន​ពី​ជំរំ​ភូ​ណ​យមក​កាន់​តំបន់​អន្លង់វែង​តាម​រថយន្ត​ខ្មែរក្រហម​។​ប្រជាជន​មួយចំនួនទៀត​ត្រូវធ្វើ​ដំណើរ​ដោយ​ថ្មើរជើង​មក​អន្លង់វែង​តាម​ក្រុម​នីមួយៗ​។ ចាប់ពីពេលនោះ យើង​បានចាប់ផ្ដើម​ប្រកប​របរ​និង​រស់នៅ​ជា ឯកជន ធ្វើស្រែ​ធ្វើ​ចម្ការ​ដោយ​ខ្លួនឯង​ព្រោះ​យើង​លែងមាន​របប​អាហារ​ដូច​ពីមុន​ទៀតហើយ​។​មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយពេល​ប្រទេស​ទទួលបាន​នូវ​សុខសន្តិភាព​ប្តី​របស់ខ្ញុំ​ដែល​ធ្លាប់​បម្រើការ​ជា​យោធា​ត្រូវបាន​រដ្ឋាភិបាល​កាត់​រំសាយ​និង​ផ្តល់​ថវិកា​មួយចំនួន​សម្រាប់​ផ្គត់ផ្គង់​ជីវភាព​ក្រុមគ្រួសារ​ថែមទៀត​។ ក្រោយមក ប្តី​របស់ខ្ញុំ​បាន​ចូល​ធ្វើជា​គ្រូបង្រៀន​នៅ​សាលា​ស្ថិតក្នុង​ភូមិ​ឯកភាព​។

​បច្ចុប្បន្ន​ខ្ញុំ​សង្កេតឃើញថា​ប្រជាជន​នៅក្នុង​ភូមិ ក៏ដូចជា​សហគមន៍​នៅ​អន្លង់វែង​មានការ​រីកចម្រើន​ដែល​ខុសពី​ពេលមុន ដូច​ជាមាន​ផ្លូវថ្នល់​,​សាលារៀន​និង​មន្ទី​ពេទ្យ​។​ជាពិសេស​ប្រជាជន​អាច​ប្រកបមុខរបរ​ផ្សេងៗ​និង​មាន​សិទ្ធិសេរីភាព​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុងការ​រស់នៅ​៕​សរន​

ផ្ទះ​របស់ យី ធាន ស្ថិតនៅ​ឃុំ​ត្រពាំង​ប្រី​យ៍ ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ត​ឧ​ត្ត​រ​មានជ័យ​។​
(​ហ៊ាន ពិសី​/​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​)

 

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

- Advertisment -

Most Popular