រន្ទា , រំលៀក , លូន , អូស . ឧដ្ឋាន​

​ដោយៈ ដកស្រង់​ពី​វចនានុក្រម សម្តេច​សង្ឃរាជ ជួន ណាត​

​រន្ទា​
​នាមសព្ទ​
​ដើម​ឫស្សី​, លំពង់ឈើ ឬ​ចម្រៀក​ឈើ​ធំៗ ដែល​ចង​ប្រគង​លើ​គ្នា ជា​គ្រឿង​ទប់​គ្រឿង​ជាន់​ធ្វើការ​ក្នុង​ទី​ខ្ពស់ : ចង​រន្ទា ។ រន្ទាកិល រន្ទា​តូច​មាន​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ជណ្ដើរ​ភ្លោះ ឬ​សណ្ឋាន​ជា​ជ្រោង ឬក៏​បួន​ជ្រុង លើក​រំកិល​បាន ។ រន្ទាកាំជ្រួច រន្ទា​តូច​បួន​ជ្រុង​ខ្ពស់​ស្រោង សម្រាប់​ដាក់​បាច់​កាំជ្រួច​ចង​តាម​ថ្នាក់​, ហៅ​ដោយ​សរុប​ថា កាំជ្រួច​រន្ទា ។​

​រំលៀក​
​កិរិយាសព្ទ​
​បង្ខិត​, រំកិល​, បំបែរ​, បង់ឃ្លាត មិន​ឲ្យ​នៅ​កៀក​កិត​គ្នា ឬ​ឲ្យ​ឃ្លាត​ចេញពី​កន្លែង​ដើម​
​រំលៀកបង្គុយ​, រំលៀកខ្លួន ។​
​រំលែក​អ្វីៗ​ដែល​ច្រើន​ឲ្យ​រលស់​
​រំលៀក​ស្រូវ​ពី​ទូក​ធំ​ដាក់​ទូក​តូច ។​

​លូន​
​កិរិយាសព្ទ​
​ព​ន្លឿ​ន​សព៌ាង្គកាយ​ដែលមាន​ពោះ​ដិត​លើ​ផ្ទៃ​ខាងក្រោម​ឲ្យ​ជ្រុល​ទៅមុខ​ដោយ​ប្រឹង​រង្កៀក​
​ពស់​លូន ។​
​រំកិល​ខ្លួន​ដែលមាន​ទ្រូង​ដិត​លើ​ផ្ទៃ​ខាងក្រោម ឲ្យ​លឿន​ជ្រុល​ទៅមុខ​ដោយ​ជើង​ទធាក់​ដៃ​ប្រវា​
​មនុស្ស​លូន ។​
​សត្វ​លូន សត្វ​ដែល​ទៅមក​បានតែ​ដោយ​លូន ( ឧរគសត្វ )​។ រត់លូន ( ម​. ព​. រត់ ) ។ ( ព​. ប្រ​. ) : សូម​លូន​ចូលមក​សូម​ជ្រក​ក្រោម​ម្លប់ . . . សូម​ចូលមក​ដោយ​សភា​ពរាប​ទាប​ហាក់ដូចជា​លូន​. . . ។​

​អូស​
​កិរិយាសព្ទ​
​ទាញ​ដោយ​រំកិល​ដិត​ជាប់​លើដី​ឬ​លើ​ផ្ទៃ​ទឹ​
​អូស​ទូក​ចុះ​ទឹក​, អូសសម្រាស់​, អូស​មែកឈើ ។​
​ព​. ប្រ​. យក​របស់​ពី​កូនបំណុល​ដោយ​កំហែង​បង្ខំចិត្ត​ឲ្យ​ព្រម​សង​
​ទារប្រាក់​ពុំបាន អូស​យក​គោមួយ​នឹម ។​
​ទាញ​ព្រយុង​គ្នា​
​គោ​ម្ខាង​ដើរ​អូស​អា​ម្ខាង ។ ព​. ទ​. បុ​. អូស​ទូក​ពុំ​ឲ្យ​ល្អាន ចាប់​ត្រី​បាន​ពុំ​ឲ្យ​ល្អក់​ទឹក ធ្វើ​ការដែល​មានរឿង​ទើស​ទាក់​ឲ្យ​កើត​បាន​ដោយ​ស្រួល ពុំ​ឲ្យ​មាន​ផុរ​រមាស់​មោះហ្មង ។ អូស​បន្លា​ស្រាស់​ផ្លូវ ជំទាស់​មិន​ឲ្យ​កិច្ចការ​ថ្មី​កើតឡើង​បាន ។ អូសសម្រាស់​ប្រទះ​ពាក្យ និយាយ​ប៉ះ​ពាន​ទៅលើ​ហេតុ​លើ​រឿង​នាំ​ឲ្យ​ទាក់​សម្ដី​គ្នា ។​

​ឧដ្ឋាន​
(​អ៊ុត​-​ឋាន​)
​នាមសព្ទ​
( បា​. ឧដ្ឋាន​; សំ​. ឧ​ត្ថា​ន ឬ ឧ​ត្សា​ន ) ការ​ក្រោក​; ការ​ក្រោក​ពី​ដេក​; សេចក្ដី​ព្យាយាម​ក្លៀវក្លា​, សេចក្ដី​ខំប្រឹង​ពេញកម្លាំង សេចក្ដី​ក្រវើន​ឬ​ក្រវើនក្រតើន​ធ្វើការ​ដោយ​មិន​ខ្ជិលច្រអូស : មនុស្ស​មាន​ឧដ្ឋានៈ តែង​ចួប​ប្រទះ​ប្រយោជន៍​ជា​ដរាប​ពុំដែល​ខាន ។ ព​. សុ​. អ្នកមាន​ឧដ្ឋាន តែង​បាន​ទ្រព្យធន ។ ( ព​. កា​. ) : ឧដ្ឋាន​គឺ​ព្យាយាម មិន​ទីមទាម​ដោយ​ក្ដី​ខ្ជិល មិន​ក្រាញ​ឲ្យ​រេច​រិល អាច​រំកិល​បង្វិល​ការ ។ ជា​គុណធម៌​ថ្លៃ អ្នក​ឈ្លាសវៃ មាន​វិចារណ៍ ពុំ​ដែលមាន​ថ្លោះការ ព្រោះ​ដោយសារ​មាន​ឧដ្ឋាន ។ អ​. ថ​. អ៊ុត​-​ឋា​ន៉ៈ​, ដូចជា ឧដ្ឋានកាល ឬ –​វេលា កាល​ឬ​វេលា​ដែល​ត្រូវ​ក្រោក ។ ឧដ្ឋានភាព ភាវៈ​នៃ​ឧដ្ឋានៈ ។ ឧដ្ឋានវន្ត ( –​វ័ន ) អ្នក​ដែលមាន​ឧដ្ឋានៈ ( បើ​ស្ត្រី​ជា ឧដ្ឋានវន្តី ឬ –​វ​តី ) ។​ឧដ្ឋានសញ្ញា ការកំណត់​វេលា​ដែល​ត្រូវ​ភ្ញាក់​ឬ​ត្រូវ​ក្រោក​ពី​ដេក : គួរ​ធ្វើ​ឧដ្ឋានសញ្ញា​រាល់ពេល​ដែល​រៀប​ដេក ។ ឧដ្ឋានសម្បទា ការ​បរិបូណ៌​ដោយ​សេចក្ដី​ខំប្រឹង​ពេញកម្លាំង : ឧដ្ឋានសម្បទា ជា​ជំនួយ​ជួយ​ឲ្យ​ភ័ព្វព្រេង​សំណាង​ចេញមុខ​ឲ្យ​ផល ( ម​. ព​. សម្បទា ផង ) ។ ឧដ្ឋានសម័យ សម័យ​ដែល​ត្រូវ​ក្រោក​; សម័យ​ដែល​ត្រូវ​ខំប្រឹងប្រែង​ធ្វើ​កិច្ចការ​ដោយ​ពេញកម្លាំង ( ព​. កា​. ) : ប្រទះ​ឧដ្ឋានសម័យ ត្រូវ​ប្រឹង​កែខៃ​ឲ្យ​ទាន់​គេ កុំ​នៅ​ទម្រន់​ដោយ​ធ្វេសទ្វេ គេ​ភ្ញាក់ពីដេក​យើង​ត្រូវ​ភ្ញាក់ ។ គេ​ផ្ដើម​កិច្ចការ​យើង​ត្រូវ​ផ្ដើម កុំ​អើតអើម​ត្រាតែ​ខ្លួន​ធ្លាក់ ព្រយុង​ចំហុង​ផុង​ខូច​ល័ក្ខណ៍ រអាក់រអួល​ដួលសន្លប់ ។​ល​។​

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

- Advertisment -

Most Popular