Home ព័ត៌មានជាតិ នយោបាយ ម៉ែន ម៉ូ​វៈ ខ...

ម៉ែន ម៉ូ​វៈ ខ្ញុំ​បានចាប់ផ្តើម​កសាង​ជីវភាព​ពី​បាត់​ដៃទទេ​

ដោយៈ គាត ស្រី​ឡែ​ន អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ផ្សះផ្សា​វាលវែង​/​ភ្នំពេញៈ​ភូមិ​ក្តុល​លើ គឺជា​តំបន់​សង្គ្រាម​ក្តៅ​មួយ​ដោយមាន​វត្តមាន​ទាហាន​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ទាហាន​វៀតណាម​ខាងត្បូង (​ធី​វ​-​គី​) កងទ័ព​វៀត​កុង និង​កងទ័ព​ខ្មែរក្រហម​តាំងពី​ចុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៦០​។​ប្រជាជន​រស់នៅ​ភូមិ​ក្តុល​លើ​និង​ភូមិ​ជិតខាង​នេះ​សុទ្ធតែ​ធ្លាប់​ទទួលរង​គ្រោះ​នៃ​ការទម្លាក់​គ្រាប់បែក ការរត់​គេច​ពី​គ្រាប់កាំភ្លើង និង​ត្រូវបាន​ជម្លៀស​ចេញពី​ភូមិ​ស្រុក​ឲ្យ​ទៅ​រស់នៅ​តំបន់ និង​ខេត្ត​ឆ្ងាយ​។

ម៉ែន ម៉ូវ ជនជាតិស្ទៀង អាយុ៨២ឆ្នាំ រស់នៅភូមិក្តុលលើ ឃុំទន្លូង ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។
(គាត ស្រីឡែន/មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា)

​លោកយាយ​ម្នាក់​រស់​ភូមិ​ក្តុល​លើ ឃុំ​ទ​ន្លូ​ង ស្រុក​មេមត់ ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ មាន​សម្បុរ​សណ្តែកបាយ មាឌតូច​ល្អិត​និង​ដំណើរ​មួយៗ​បាន​រៀបរាប់ ពី​រៀបរាប់​រឿងរ៉ាវ​ជីវិត​របស់គាត់​ដែល​បាន​ឆ្លងកាត់​ក្នុង​សង្គ្រាម​ដ៏​កាច​សាហាវ​ដូចខាងក្រោម​៖
​ខ្ញុំ​ឈ្មោះ ម៉ែន ម៉ូ​វ ជនជាតិដើម​ភាគតិច​ស្ទៀង មាន​អាយុ ៨២​ឆ្នាំ ខ្ញុំ​មាន​ស្រុកកំណើត​នៅ​ភូមិ​ក្តុល​លើ ឃុំ​ទ​ន្លូ​ង ស្រុក​មេមត់ ខេត្តកំពង់ចាម​ដែល​បច្ចុប្បន្ន​គឺ​ខេត្ត​ត្បូងឃ្មុំ​។ សព្វថ្ងៃ​ខ្ញុំ​រស់នៅ​ភូមិ​ឃុំ​ដដែល​។​ខ្ញុំ​មាន​ឪពុក​ឈ្មោះ​មែ (​ស្លាប់​) និង​មាន​ម្ដាយ​ឈ្មោះ​ខួច (​ស្លាប់​)​។ ខ្ញុំ​មាន​បងប្អូន​៧​នាក់ ក្នុងនោះ​មាន​ស្រី​៥​នាក់ និង​ប្រុស​២​នាក់​។

​ប្អូនប្រុស​របស់ខ្ញុំ​ម្នាក់​បាន​ស្លាប់​ដោយសារតែ​ជំងឺ​គ្មាន​ថ្នាំ​ព្យាបាល​នៅក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​។ ខ្ញុំ​គឺជា​កូន​ទី​៥ នៅក្នុង​គ្រួសារ​។ ខ្ញុំ​មាន​ប្តី​ឈ្មោះ ហាន យុន និង​មានកូន​ប្រុស​២​នាក់​។​
​កាលពី​ខ្ញុំ​នៅ​ក្មេង​ខ្ញុំ​មិនបាន​រៀនសូត្រ​ទេ​ដោយសារតែ​សម័យ​នោះ​មិនមាន​សាលារៀន​។​ប្រសិនបើ​សិស្ស​ចង់​រៀនសូត្រ​ត្រូវ​ទៅ​រៀន​នៅតាម​វត្ត ឬ​ក្រោម​ម្លប់ឈើ​។ នៅ​ក្នុងភូមិ​របស់ខ្ញុំ​មិនសូវមាន​មនុស្ស​រៀនសូត្រ​បាន​ច្រើន​ទេ​ដោយសារ​មិនមាន​សាលារៀន​ហើយ​ឪពុកម្តាយ​មាន​ជីវភាព​ខ្វះខាត​។ នៅ​សម័យ​ក្មេង​បាន​រៀនសូត្រ​ចេះ​អាន និង​ចេះ​សរសេរ​តិចតួច​ណាស់​។

ផ្លូវលំចូលទៅផ្ទះ ម៉ែន ម៉ូវ ស្ថិតនៅភូមិក្តុលលើ ឃុំទន្លូង ស្រុកមេមត់ ខេត្តកំពង់ចាម។
(គាត ស្រីឡែន/មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា)

​ដោយសារតែ​ខ្ញុំ​មិនបាន​ចូលរៀន​ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ជួយ​ឪពុកម្ដាយ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ ដាំ​បន្លែបង្ការ ហើយ​ពេលទំនេរ​ត្រូវ​ជួយ​មើល​ប្អូន​តូចៗ​។
​ខ្ញុំ​រៀបការ​នៅ​អាយុ​២០​ឆ្នាំ​។​បន្ទាប់ពី​ខ្ញុំ​សម្រាល​បានកូន​ប្រុស​មួយ​ទើប​រាជរដ្ឋាភិបាល​សាងសង់​សាលាបឋមសិក្សា​មួយ​នៅក្នុង​ភូមិ​ក្តុល​លើ​។​សាលា​នោះបាន​បើក​ឲ្យ​សិស្ស​បាន​ចូលរៀន​រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃ​។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំ​និង​ប្តី​បាន​ប្រកប​របរ​ធ្វើ​ចម្ការ​ដាំ​បន្លែបង្ការ​សម្រាប់ ហូបចុក​ប្រចាំថ្ងៃ​។​យើង​មាន​ជីវភាព​មធ្យម ហូប​គ្រប់គ្រាន់ និង​មិន​លំបាក​ទេ​។

​នៅ​កាលសម័យ​នោះ​មាន​ប្រជាជន​ភាគច្រើន​រស់នៅ​ប្រកប​របរ​កសិកម្ម​ធ្វើ​ចម្ការ​ដាំ​ស្រូវ​តាម​ព្រៃ និង​ដាំ​បន្លែបង្ការ​នៅក្បែរ​ផ្ទះ​រៀងៗ​ខ្លួន​។​
​នៅ​ចុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៦០​ក៏​កើតមាន​សង្គ្រាម​ទាហាន​អាមេរិក​បានមក​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​នៅ​ភូមិ​ក្តុល​លើ​និង​ភូមិ​មួយចំនួន​នៅក្បែរ នោះ​។​ខ្ញុំ​មានការ​ភ័យខ្លាច​ខ្លាំងណាស់​ព្រោះ​មិនដឹងថា​នឹងមាន​អ្វី​បាន​កើតឡើង​នៅ​ក្នុងភូមិ​របស់ខ្ញុំ​ឡើយ​។ បន្ទាប់មក​ទាហាន​អាមេរិក និង​រថក្រោះ​អាមេរិក បាន​ចូល​មកដល់​ភូមិ​ក្តុល​លើ​។​

មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន​បាន​ត្រូវ​គ្រាប់​រងរបួស​និង​បាត់​បង់ជីវិត​ដោយសារ​ការទម្លាក់​គ្រាប់បែក​និង​ការប្រយុទ្ធ​គ្នា​រវាង​ទាហាន​អាម៉េរិក​សហការ ជាមួយ​ទាហាន​វៀតណាម​ខាងត្បូង (​ធី​វ​-​គី​)​វាយ​ប្រយុទ្ធ​តទល់​ជាមួយ​កងទ័ព​វៀត​កុង​ដែលមាន​ការគាំទ្រ​ពី​សំណាក់​ខ្មែរក្រហម​។ ដោយសារតែ​សង្គ្រាម​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​ប្រជាជន​មួយចំនួន​ត្រូវ​ពិការ​ដៃ​ពិការ​ជើង​និង​ភ្នែក​រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃ​។​ពិការភាព​ទាំងនេះ​បានធ្វើ​ឲ្យ ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ពួកគេ​ផងដែរ​។​

​បន្ទាប់ពី​សង្គ្រាម​ជាមួយ​ទាហាន​អាមេរិក​បានបញ្ចប់ នៅក្នុង​ស្រុកភូមិ​របស់​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ធ្លាក់ចូល​ក្នុង​របប​កម្ពុ​ជា​ប្រជាធិបតេយ្យ (១៩៧៥-១៩៧៩)​។ ខ្មែរក្រហម​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ដែល​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ និង​ហូបចុក​រួមគ្នា​នៅក្នុង​សហករណ៍​។​នៅក្នុង​សម័យ នោះ​ខ្មែរក្រហម​បាន​ជម្លៀស​ប្រជាជន​ថ្មី​ចំនួន​៥​គ្រួសារ​មកពី​ភ្នំពេញ​ឲ្យ​មក​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​ក្តុល​លើ​។​ក្នុងនោះ​មាន​ប្រជាជន​ថ្មី​មួយ​គ្រួសារ ត្រូវបានចាត់តាំង​ឲ្យ​ស្នាក់នៅ​ក្នុងផ្ទះ​ជាមួយ​គ្រួសារ​ខ្ញុំ​។

ផ្ទះរបស់ ម៉ែន ម៉ូវ ស្ថិតនៅភូមិក្តុលលើ ឃុំទន្លូង ស្រុកមេមត់ ខេត្តកំពង់ចាម។
(គាត ស្រីឡែន/មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា)

​ខ្មែរក្រហម​បាន​ចាត់តាំង​ឲ្យ​ប្រជាជន​ថ្មី​ធ្វើការ​ងារ​ដូច​ប្រជាជន​មូលដ្ឋាន​ដែរ​គឺ​ត្រូវ​ទៅធ្វើ​ស្រែចម្កា​រដក​ស្ទូង​និង​ធ្វើ​ការងារ​កសិកម្ម​ផ្សេងៗ​ទៀត​។ ប្រជាជន​ថ្មី​ក៏ត្រូវ​រស់នៅ និង​ហូបចុក​រួម​នៅក្នុង​សហករណ៍​ដូចគ្នា​។​
​នៅក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​ប្រជាជន​នៅ​ភូមិ​ក្តុល​លើ​ត្រូវបាន​កម្មាភិបាល​ឲ្យ​ហូប​បបរ​នៅពេល​ថ្ងៃត្រង់​និង​ហូបបាយ​នៅពេល​ល្ងាច​។ ប្រជាជន​បាន​ចាញ់​ឃោសនា​ខ្មែរក្រហម ដោយ​ជឿថា ពេល​ខ្មែរក្រហម​បាន​ឡើងកាន់​អំណាច​នឹងមាន​បាយ​ហូប​គ្រប់គ្រាន់ ប៉ុន្តែ​ជាក់ស្ដែង​មិន​ដូច​ការគិត​របស់​ប្រជាជន​ឡើយ​។ នៅក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម ប្រជាជន​ជួប​ការលំបាក​និង​វេទនា​ខ្លាំង​គឺ​ផ្ទុយស្រឡះ ពី​ការរស់នៅ​ជា​ឯកជន​តាម​គ្រួសារ ប្រកប​របរ​រកស៊ី​ដោយ​ខ្លួនឯង​គឺ​ប្រជាជន​បាន​ហូបចុក​គ្រប់គ្រាន់​និង​មិន​ធ្វើ​ការងារ​រួមគ្នា​នៅក្នុង សហករណ៍​ឡើយ​។ នៅក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម ប្រជាជន​ត្រូវធ្វើ​ការងារ​ពលកម្ម​ច្រើន​ម៉ោង និង​ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយ​ហូបចុក​មិន​គ្រប់គ្រាន់​។ ប្រជាជន​មួយចំនួន​មាន​ជំងឺ និង​ស្លាប់​ដោយសារ​ខ្វះ​ចំណីអាហារ​។​

​នៅ​អំឡុង​ចុងឆ្នាំ​១៩៧៧​និង​ដើមឆ្នាំ​១៩៧៨​ខ្មែរក្រហម​បាន​ជម្លៀស​ប្រជាជន​នៅ​ភូមិ​ក្តុល​លើ​និង​ភូមិ​មួយចំនួនទៀត​ឲ្យ​ទៅ​រស់នៅ​ភូមិ​ស្រែ​តា​ពិ​ច និង​ភូមិ​កូន​ក្រពើ ក្នុង​ឃុំ​ជាំ​តា​ម៉ៅ​។​ខ្ញុំ​និង​ក្រុមគ្រួសារ​បានរស់នៅ​ភូមិ​ស្រែ​តា​ពិ​ច​បាន​ជិត​មួយ​វស្សា​។​នៅ​ទីនោះ គ្រួសារ​ខ្ញុំ និង​អ្នកភូមិ​ទាំងអស់​កាន់តែ​មាន​ជីវភាព​ខ្វះខាត និង​វេទនា​ជាង​មុន​ទៅទៀត​។ ប្រជាជន​បាន​ស្លាប់​កាន់តែច្រើន​ដោយសារ​អស់កម្លាំង នឿយហត់ ខ្វះ​ចំណីអាហារ ឈឺ​ថ្កាត់​គ្មាន​ថ្នាំសង្កូវ​ព្យាបាល​។ ចំណែក​ការងារ​ពលកម្ម​វិញ​គឺ​មិន​ខុសគ្នា​ពី​ការងារ​ដែល​ខ្ញុំ​និង​អ្នកភូមិ​ដទៃ ទៀត​ធ្លាប់​បានធ្វើ​កាល​នៅ​ភូមិ​ក្តុល​លើ​ទេ​គឺ​ខ្មែរក្រហម​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​យើង​ធ្វើ​ការងារ​ពលកម្ម​គ្រប់​បែបយ៉ាង​ដូចជា ដក​ស្ទូង កាប់​ដី ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​ស្ទើរ​គ្មាន​ពេល​សម្រាក​។​ភូមិ​ស្រែ​តា​ពិ​ច​គឺជា​ទីកន្លែង​ដែល​ប្អូនប្រុស​របស់ខ្ញុំ​ម្នា​ក់បាន​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិត​ដោយ​ជំងឺ​គ្មាន​ថ្នាំ​ព្យាបាល​។ ចំណែក​ខ្ញុំ​មិនបាន​រស់នៅ​ជួបជុំ​ប្ដី និង​កូន​ទេ ប្តី​របស់ខ្ញុំ​ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​ចាត់តាំង​ឲ្យ​ចេញ​ទៅធ្វើ​ការងារ​នៅ​ឃុំ​ចាន់​មូល ស្រុក​ត្រ​មូង តំបន់​២១ ភូមិភាគ​បូព៌ា​។

​ខ្ញុំ​បាន​ជួបជុំ​ប្តី​ខ្ញុំ​វិញ​នៅពេលដែល​ខ្មែរក្រហម​បន្ត​ជម្លៀស​ប្រជាជន​ពី​ស្រែ​ពិ​ជ​ទៅ​ស្រុក​ស្នួល​ខេត្តក្រចេះ​។​គ្រួសារ​ខ្ញុំ​និង​អ្នកភូមិ​ដទៃទៀត​បាន មក​រស់នៅ និង​ធ្វើ​ការងារ​ពលកម្ម​នៅ​ឃុំ​ស្វាយ​ជ្រះ ស្រុក​ស្នួល ខេត្តក្រចេះ​មួយរយៈ​ទើប​ខ្មែរក្រហម​បន្ត​ជម្លៀស​ទៅ​ទី​រួម​ខេត្តក្រចេះ ទៀត​។​ខ្ញុំ​និង​ប្តី​បាន​ស្នាក់នៅ​ម្តុំ​ថ្ម​គ្រែ​មិនបាន​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ផង​ក៏​ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​បញ្ជូន​ឡើង​កាណូត​ធ្វើដំណើរ​មកកាន់​ស្រុក​ស្ទឹងត្រង់​ភូមិភាគ​កណ្តាល​វិញ​។ បន្ទាប់មក​ខ្មែរក្រហម​បាន​យក​រថយន្ត​ដឹក​ខ្ញុំ​និង​គ្រួសារ​ឲ្យ​មក​រស់នៅក្នុង​ស្រុកចម្កា​រលើ​។

​នៅ​ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៧៩ កងទ័ព​វៀតណាម និង​កងទ័ព​រណសិរ្ស​សាមគ្គី​សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា​បាន​វាយ​ចូលមក​ដល់​ស្រុក​ចម្ការលើ​ខ្មែរក្រហម ក៏បាន​រត់​ចេញទៅ​បាត់អស់​។​នៅ​ខណៈ​ពេលនោះ​ខ្ញុំ​រួមជាមួយ​ក្រុមគ្រួសារ​និង​អ្នកភូមិ​ផ្សេង​ដទៃទៀត​បានធ្វើ​ដំណើរ​ត្រឡប់មក​ស្រុកកំណើត​វិញ​។​ពេល​ត្រឡប់មក​ដល់ផ្ទះ​វិញ​គឺមាន​ភាពស្ងប់ស្ងាត់​និង​គ្មាន​មនុស្ស​រស់នៅ​ឡើយ​។​ចំណែកឯ​ផ្ទះសម្បែង​វិញ​គឺ​ព្រៃ​ដុះ​ព័ទ្ធជុំវិញ​ពីព្រោះ​
គ្មាន​មនុស្ស​រស់នៅ​យូរ​ឆ្នាំ​មកហើយ​។

​ខ្ញុំ​និង​ក្រុមគ្រួសារ​បាន​កាប់​ឆ្ការព្រៃ​និង​រៀបចំផ្ទះ​ឡើងវិញ​។​គ្រួសារ​ខ្ញុំ​បានចាប់ផ្តើម​កសាង​ជីវភាព​ពី​បាត់​ដៃទទេ​ដោយ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​ដាំ​ដុះ​ដំណាំ ផ្សេងៗ​ដើម្បី​ចិញ្ចឹមជីវិត​រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃនេះ​៕​សរន​

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

- Advertisment -

Most Popular