Daily Star ៖ ការប៉ុនប៉ង​កែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​របស់​លោក​ស្រី​ស៊ូ​ជី​គឺជា​មូលហេតុ​នៅ​ពីក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​?

​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស/វាសនា​, ដា​ក្កា (Daily Star) ៖ មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បានចាប់ផ្តើម​ដំណើរ​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​លាយ​ជាមួយ​យោធា​ដឹកនាំ​ដោយ​ឧត្តមសេនីយ៍​​ចូលនិវត្តន៍​លោក អ៊ូ ថេន សេន​។​

​មុន​ពេល​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី លោក​បាន​ធ្វើការ​ជា​សមាជិក​នៅក្នុង​ក្រុមប្រឹក្សា​ស្តារ​និង​រៀបចំ​សណ្តាប់ធ្នាប់​រដ្ឋ​របស់រ​បប​យោធា​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩៧ ។​ក្រោយមក​គាត់​ត្រូវបានតែងតាំង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​​នៅក្នុង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រីរ​បស់​នាយ​ឧត្តមសេនី​យ៍ថាន់ ស្វេ (២០០៧ ដល់ ២០១១) ។ មុន​ការបោះឆ្នោត​ទូទៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១០ ឧត្តមសេនីយ៍ អ៊ូ ថេន សេន​រួម​ជាមួយ​មន្ត្រី​យោធា ២២​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​ត្រូវបាន​​បញ្ជូន​ឱ្យ​ចូល​និវត្តន៍​ពី​ជួរ​កងទ័ព​ដើម្បី​បង្កើត​និង​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សាមគ្គីភាព​និង​អភិវឌ្ឍន៍​សហភាព (USDP) ។​

​បក្ស USDP បានឈ្នះ​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០​។ ឧត្តមសេនីយ៍អ៊ូ​ថេន​សេន​បាន​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី​ទី ៨ របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នៅ​ថ្ងៃទី ៣០ ខែ​មីនា​ឆ្នាំ ២០១១ ។​

​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​មាន​ប្រព័ន្ធ​អភិបាលកិច្ច​រដ្ឋ​ពិសេស​មួយ​។ រដ្ឋាភិបាល​ពីរ គឺ រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ជាប់ឆ្នោត​និង​រដ្ឋាភិបាលយោធា​អចិន្ត្រៃយ៍ ជា​អ្នកដឹកនាំ​ប្រទេស​។​

​ខណៈ​ដែល​សមាសភាគ​ស៊ីវិល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវបាន​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ដោយ​ប្រជាជន “​រដ្ឋាភិបាលយោធា​អចិន្ត្រៃយ៍​”​របស់​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​អំណាច​ឱ្យ​ដោយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​បាន​ព្រាង​ដោយ​​យោធា​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៨​។ ការធ្វើប្រជាមតិ​ដឹកនាំ​ដោយ​យោធា​បាន​អនុម័ត​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នេះ​។​

​សមាសធាតុ​សំខាន់ៗ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​អចិន្ត្រៃយ៍​គឺ​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ដោយ​អនុ​ប្រធានាធិបតី​មួយរូប​ក្នុង​ចំណោម​អនុ​ប្រធានាធិបតី​២​រូប សមាជិកសភា​២៥​ភាគរយ​គឺ​ជ្រើសរើស​ចេញពី​ជួរ​យោធា និង រដ្ឋមន្ត្រី​សំខាន់ៗ ៣ រូប ព្រមទាំង​សមាជិក ៥ រូប​ក្នុងចំណោម​សមាជិក​ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ជាតិ ១១ រូប​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ចេញពី​យោធា​។​

​ទាំងអស់នេះ​គឺជា​ការតែងតាំង​ដែល​ធ្វើឡើង​ដោយ​អគ្គមេបញ្ជាការ​នៃ​សេវា​ការពារជាតិ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​

​យោងតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ២៥ ភាគរយ​នៃ​សមាជិក​សភា​ជាន់ខ្ពស់ សភា​ជាន់​ទាប និង សភា​រដ្ឋ​ទាំងអស់ គឺ មក​ពី​យោធា​។​

​អគ្គមេបញ្ជាការ​តែងតាំង “​អ្នកតំណាងរាស្ត្រ​យោធា​” ដែល​មិន​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ប្រជាជន​សាមញ្ញ​នៅក្នុង​ប្រទេស​។​ពួក​គេ​ទទួលយក​ទិសដៅ​ការងារ​ពី​ការិយាល័យ​របស់​អគ្គមេបញ្ជាកា​រ​និង​ធ្វើ​​ការ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​បក្ស USDP ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​យោធា​។​

​តាមពិត​សមាជិកសភា​យោធា​និង​បក្ស USDP គឺជា​ផ្នែក​ពីរ​នៅ​លើ​កាក់​តែមួយ​។​

​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​ព្រាង​ដោយ​យោធា​មាន​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ពិសេស​ជា​ច្រើន ដូចជា ការអនុញ្ញាត​ឱ្យ​យោធា​ដណ្តើម​អំណាច​រដ្ឋ​នៅពេល​ណា​ដែល​អគ្គមេបញ្ជាការ​គិត​ថា​សន្តិសុខ​ជាតិ​ស្ថិត​ក្នុង​ហានិភ័យ​ដែល​តម្រូវ​ឱ្យ​​មាន​សំឡេង​គាំទ្រ​ជាង ៧៥ ភាគរយ​នៅក្នុង​សភា​ដើម្បី​ផ្លាស់​ប្តូរ​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ណាមួយ​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​មាន​ស្រាប់ និង​ការហាមឃាត់​លោកស្រី​ស៊ូ​ជី​មិន​ឱ្យ​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ជា​ដើម​។​ល​។​

​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ផ្តល់ឱ្យ​យោធា​នូវ​ការគ្រប់គ្រង​ជាក់ស្តែង​លើ​សមាសធាតុ​ស៊ីវិល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​។​

​អគ្គមេបញ្ជាការ​តែងតាំង​រដ្ឋមន្ត្រី​សំខាន់ៗ​ចំនួន ៣ រូប​គឺ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារជាតិ រដ្ឋមន្ត្រី​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង និង រដ្ឋមន្ត្រី​កិច្ចការ​សន្តិសុខ​ព្រំដែន ដែល​អ្នក​ទាំងអស់​នេះ​ត្រូវ​រាយការណ៍​ទៅ​អគ្គមេបញ្ជាការ​។ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​មិន​រាប់​បញ្ចូល​ជា​សមាសធាតុ​ស៊ីវិល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទេ​។​

​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) បាន​ចូលរួម​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ​នីតិកាល​ទី ២ ដែល​ធ្វើឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី ៨ ខែវិច្ឆិកា​ឆ្នាំ ២០១៥ និង​ទទួលបាន ៣៣០ អាសនៈ (​ក្នុងចំណោម ៤៤០ អាសនៈ​) នៅក្នុង​សភា​តំណាងរាស្ត្រ (​សភា​ជាន់​ទាប​) និង ១៦៨ អាសនៈ (​ក្នុងចំណោម ២២៤ អាសនៈ​) នៅក្នុង​សភា​តំណាង​ជាតិ (​សភា​ជាន់ខ្ពស់​) ។​

​ការ​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​រវាង​លោកស្រី​អ៊ុង​សាន​ស៊ូ​ជី​និង​អគ្គមេបញ្ជាការ​បានចាប់ផ្តើម​នៅពេល​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​។​

​លោកស្រី​ស៊ូ​ជី​ត្រូវបាន​រារាំង​ដោយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មិន​ឱ្យ​ចូល​កាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​។ មាន​ការចរចា​ដ៏​វែងឆ្ងាយ​និង​ស្មុគស្មាញ​នៅ​ពីក្រោយ​ឆាក​ដើម្បី​សម្រេច​ទៅលើ​អ្វី​ដែល​ហាក់ដូចជា​”​កិច្ចព្រមព្រៀង​​ដោះដូរ​គ្នា​”​។​

​លោកស្រី​ស៊ូ​ជី​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុងនាម​ជា​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​ហើយ​ក្លាយជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​និង​រដ្ឋាភិបាល​ជាក់ស្តែង​។ នាយ​ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុង ហ្លាំង ដែល​គ្រោង​ចូលនិវត្តន៍​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៥​បាន​បន្ត​​ធ្វើ​ជា​អគ្គមេបញ្ជាការ​មួយ​អាណត្តិ​ទៀត​ដែល​មាន​រយៈពេល ៥ ឆ្នាំ​។​

​ទំនាក់ទំនង​តានតឹង​រវាង​អ្នក​ទាំង​ពីរ​កាន់តែ​អាក្រក់​ទៅៗ​បន្ទាប់ពី​មាន​ចំណាត់ការ​មួយ​កាលពី​ខែ​មករា​ឆ្នាំ ២០១៩ ដោយ​គណបក្ស NLD​ដើម្បី​កែ​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​ជាក់លាក់​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​ផ្តល់​អំណាច​​ដល់​យោធា​។ វា​គឺជា​ការសន្យា​មួយ​ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​របស់​ពួកគេ​។​

​ចំណាត់ការ​នោះ​មិន​ទទួលបាន​ជោគជ័យ​ទេ​។ យោធា​ចាត់ទុក​ចំណាត់ការ​នេះ​ជា​ការគំរាមកំហែង​ដោយផ្ទាល់​ដល់​សិទ្ធិ​អំណាច​និង​ឥទ្ធិពល​របស់​ខ្លួន​នៅក្នុង​នយោបាយ​និង​អភិបាលកិច្ច​ជាតិ​។​ខណៈ​ការបោះ​​ឆ្នោត​ជិត​ចូលមក​ដល់ ជម្លោះ​រវាង​យោធា​និង​រដ្ឋាភិបាល​របស់​បក្ស NLD បាន​ពង្រីក​កាន់តែ​ធំ​ឡើង​លើ​បញ្ហា​បោះឆ្នោត​។​

​ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្តែង យោធា​បានទាមទារ​មិន​ឱ្យ​ផ្លាស់ប្តូរ​ការិយាល័យ​បោះឆ្នោត ដែល​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​កងពល ឬ​ស្ថាប័ន​យោធា​សម្រាប់​បុគ្គលិក​យោធា​និង​ក្រុមគ្រួសារ​របស់​ពួកគេ​។​នេះ​នឹង​ធានាបាន​ថា​គ្មាន​នរ​​ណា​ម្នាក់​មក​ពី​យោធា​ហ៊ាន​បោះឆ្នោត​ឱ្យ​បេក្ខជន​ក្រៅ​ពី​បក្ស USDP ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​យោធា​នោះទេ​។ តែ​គណៈកម្មការ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​សហភាព (UEC) មិន​អើពើ​នឹង​ការទាមទារ​នេះ​ទេ​ដែល​ធ្វើ​​ឱ្យ​យោធា​ខឹង​ជាខ្លាំង​។​

​យោធា​ក៏​បាន​ទាមទារ​ឱ្យមាន​ការពន្យារពេល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ផង​ដែរ ដោយសារ​តែ​ជំងឺ​រាតត្បាត​កូវី​ដ​១៩​។ UEC ក៏​បាន​បដិសេធ​ការទាមទារ​នេះ​ដែរ​។ ​យើងទាំងអស់គ្នា​បាន​ដឹង​រួច​អស់ហើយ​ថា​មាន​អ្វី​កើតឡើង​បន្ទាប់​ទៀត ក្រោយ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បា​ន​ចេញមក​។​

​អគ្គមេបញ្ជាការ​បាន​ថ្លែង​ទៅកាន់​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នៅ​ថ្ងៃទី ០៨ ខែ​កុម្ភៈ​ឆ្នាំ ២០២១ ដើម្បី​បញ្ជាក់​អំពី​ភាពត្រឹមត្រូវ​នៃ​ការបណ្តេញ​រដ្ឋាភិបាលរ​បស់​បក្ស NLD ។ សុន្ទរកថា​នោះ​ត្រូវ​បាន​គ្របដណ្តប់​ទាំង​​ស្រុង​ដោយ “​អំណះអំណាង​អំពី​ការលួចបន្លំ​ដ៏​ធំ​នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ខែវិច្ឆិកា​ឆ្នាំ ២០២០”​។​

​លោក​បាន​លើកឡើង​ថា “UEC ខកខាន​មិន​បាន​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​ពាក្យបណ្តឹង​ជាច្រើនលើក​។ គណបក្សនយោបាយ​នានា​បាន​ស្វែងរក​ជំនួយ​ពី​យោធា​ដែល​កំពុង​ចូលរួម​ក្នុង​តួនាទី​ដឹកនាំ​ន​យោ​​បាយ​ជាតិ​”​។​

​មុន​ពេល​យោធា​ចូល​កាន់កាប់​អំណាច​នៅ​ថ្ងៃទី ០១ ខែ​កុម្ភៈ ក្រុមការងារ​ព័ត៌មាន​ពិត ដែល​ជា​វេទិកា​ឃោសនា​របស់​យោធា បាន​ធ្វើ​ការឃោសនា​ចោទប្រកាន់​អំពី​ការលួចបន្លំ​សន្លឹកឆ្នោត​ចាប់តាំងពី​​ការប្រកាស​លទ្ធផល​ដោយ UEC​។​

​ការ​គំរាម​កាន់កាប់​រដ្ឋាភិបាល​ពី​សំណាក់​យោធា​ត្រូវបាន​ចាក់​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​មួយ​នៅ​ទីក្រុង​ណៃ​ពិដោរ​ក្នុង​ខែ​មករា​ឆ្នាំ ២០២១ ។​

​យោងតាម​របាយការណ៍​មួយ​នៅ​លើ​វេបសាយ The Diplomat “​យោធា​បាន​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ពី​ព្រោះ​ខ្លួន​មាន​ការបារម្ភ​និង​ខ្លាច​បាត់បង់​ការត្រួតត្រា​របស់​ខ្លួន​លើ​អំណាច​នៃ​ការសម្រេចចិត្ត​ក្នុង​អង្គ​​នីតិបញ្ញត្តិ​របស់​ប្រទេស​”​។​

​ជ័យជម្នះ​ភ្លូកទឹកភ្លូកដី​របស់​គ​ណ​បក្ស NLD នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ថ្មីៗ​បំផុត​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២០ ក៏​ជា​មូលហេតុ​ដ៏​គួរឱ្យ​ព្រួយបារម្ភ​មួយ​ទៀត​ដែរ​សម្រាប់​យោធា​។​ប្រហែល​ជា​វា​ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញថា​​ជា​ការបោះ​ជំហាន​ទៅ​មុខ​ដ៏​ធំ​មួយ​ឆ្ពោះទៅរក​ការដក​យោធា​ចេញពី​នយោបាយ​ជាតិ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០៣៥ ដែល​លោកស្រី​ស៊ូ​ជី​បាន​ប្រមើល​មើល​ឃើញ​។​

​នៅ​មុន​ការបោះឆ្នោត លោក​ឧត្តមសេនីយ៍មីន អ៊ុង​ហ្លាំង បាន​រុះរើ​មន្ត្រី​ជាន់​យោធា​ដើម្បី​រក្សា​ការគ្រប់គ្រង​កងទ័ព បន្ទាប់ពី​លោក​ចូលនិវត្តន៍​។​មាន​របាយការណ៍​សារព័ត៌មាន​និង​ការអត្ថាធិប្បាយ​​ជា​ច្រើន​អំពី​មហិច្ឆតា​របស់​លោក​ក្នុងការ​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​

​សំឡេងឆ្នោត​គាំទ្រ​ខាង​យោធា​និង​បក្ស USDP នឹង​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ឱ្យ​លោក​ឧត្តមសេនីយ៍ក្លាយ​ជា​ប្រ​ធានា​ធិបតី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នោះឡើយ​។ គ្មាន​ហេតុផល​ណា​ដែល​ថា​គណបក្ស​NLD​នឹង​ជ្រើសរើស​​គាត់​ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី​នោះដែរ​។​

​នេះ​ប្រហែលជា​ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​រវាង​ឧត្តមសេនីយ៍​និងប​ក្ស NLD ។ ការភ័យខ្លាច​បាត់បង់​ការគ្រប់គ្រង​លើ​កិច្ចការរដ្ឋ​ហាក់ដូចជា​បាន​នាំឱ្យ​មាន​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​ថ្ងៃទី​០១ ខែ​កុម្ភៈ​ឆ្នាំ ២០២១ ។​

​ឧត្តមសេនីយ៍មីន អ៊ុង​ហ្លាំង​បាន​បង្កើត​ក្រុមប្រឹក្សារ​ដ្ឋ​បាល​រដ្ឋ ដែល​មាន​សមាជិក ១៦ នាក់​នៅ​ថ្ងៃទី ២ ខែ​កុម្ភៈ​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​ហើយ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បាន​វិលត្រឡប់​ទៅរក​ការគ្រប់គ្រង​ដោយ​​របប​យោធា​វិញ​៕

បាតុករ​កាន់​រូប​លោក​ស្រី​ស៊ូ​ជី​ក្នុងពេល​តវ៉ា​ប្រឆាំង​រដ្ឋប្រហារ ។​ការភ័យខ្លាច​បាត់បង់​ការគ្រប់គ្រង​លើ​កិច្ចការរដ្ឋ​ហាក់ដូចជា​បាន​នាំឱ្យ​មាន​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​ថ្ងៃទី​០១ ខែ​កុម្ភៈ​ឆ្នាំ ២០២១

ទីតាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

- Advertisment -

Most Popular