បច្ចេកទេស​ដាំ​ឬ​ស្សី​ទំពាំង​ផ្អែម​ដែល​ធន់​ទៅនឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​

2507

សេចក្ដី​ផ្ដើម​
​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ផល់ប៉ះពាល់​ជា​អវិជ្ជមាន​ដល់​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម ជាពិសេស​ការធ្វើ កសិកម្ម​ដែល​ពឹង​ផ្អែកទៅលើ​ធម្មជាតិ ។ ការផ្លាស់ប្ដូរ​ពេលវេលា ដាំ​ដុះ​ដោយសារ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ផល់ប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​ផលិតកម្ម ដំណាំ​ត្រពាំង​ផ្អែម ។ ការកើនឡើង​នូវ​សត្វល្អិត​បំផ្លាញ ជម្ងឺ ការប្រែប្រួល​របប​ទឹកភ្លៀង ភ្លៀង​ធ្លាក់​មិន​ទៀងទាត់ រាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ធ្វើ​ឲ្យ​ទិន្នផល​ដំណាំ​ត្រពាំង​ផ្អែម​មានការ​ធ្លាក់ចុះ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រាក់ចំណូល​របស់​កសិក​រ​មានការ​ថយចុះ​ផងដែរ ។ ការយល់ដឹង​ពី​វិធានការ និង​បច្ចេកទេស​កសិកម្ម ដែល​ធន់​ទៅ នឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ អាចជួយ​កាត់បន្ថយ​នូវ ហានិភ័យ​គ្រោះមហន្តរាយ ការខាតបង់​ផ្សេងៗ និង​បង្កើន​ប្រាក់ ចំណូល​របស់​កសិករ ។ សកម្មភាព​សំខាន់ៗ​មួយចំនួន ដែល​គួរ​អនុវត្ត​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ និង​ផល់ប៉ះពាល់ ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ក្នុង ផលិតកម្ម​ដំណាំ​ត្រពាំង​ផ្អែម​មានដូចជា​៖ ការជ្រើសរើស​ពូជ ការរៀបចំ និង​ការដាំដុះ ការថែទាំ ការ​គ្រប់​គ្រ​ងី​ជាតិ​ដី និង​ការគ្រប់គ្រង​ទឹក ។​

១.​អត្ថប្រយោជន៍​នៃ ទំពាំង​ផ្អែម​
​ទំពាំង​ផ្អែម​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ស្រស់​សម្រាប់​ជា​មុខ​ម្ហូបអាហារ និង​មាន​សារៈប្រយោជន៍ ច្រើន​សម្រាប់​សុខភាព​ដូចជា ជួយ​សម្រក​ទម្ងន់ កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​ជម្ងឺមហារីក ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​ភាពស៊ាំ ជួយ​ពង្រឹង​សុខភាព​បេះដូង មាន​ប្រសិទ្ធភាព​សម្រាប់​ទប់ទល់​នឹង​ជម្ងឺ ផ្លូវដង្ហើម និង​យក​សម្រាប់​ព្យាបាល​ការ​ចឹក​របស់​ពស់ និង​ខ្យាដំរី ។ ដើម​ទំពាំង​ធំ​វា​អាច​យក ទៅធ្វើជា​ទ្រុង​សត្វ​ជាដើម ។​

ការកែច្នៃដំណាំទំពាំង

២. ការជ្រើសរើស​ពូជ
​ពូជ​ឬ​ស្សី​ទំពាំង​ដែលមាន​ប្រភព​ច្បាស់លាស់ ពេញនិយម​សម្រាប់​ទីផ្សារ​ពូជ​ដែល​ធន់​ទៅនឹង ការប្រែប្រួល អាកាសធាតុ សត្វល្អិត និង​ជម្ងឺ ។​

កូនឬស្សីទំពាំងផ្អែម

៣. ការរៀបចំ​ដី និង​ការដាំដុះ
– ភ្ជួរ​ដី​ចំនួន​១​ទៅ​២​ដង ដើម្បី​បន្ធូរ​ដី និង​ភ្ជួរ​ត្រឡប់​កាកសំណល់​ដំណាំ និង​ស្មៅ​ចូលក្នុង​ដី រួច​ហាល​ដី ៧ ទៅ​១០​ថ្ងៃ
– ជីករណ្ដៅ​ទំហំ 0.៥​ម៉ែត្រ បួន​ជ្រុង និង​ជម្រៅ ០.៥ ម៉ែត្រ រួច​ដាក់​ជី​កំ​ប៉ុស្តិ៍ ឬ​លាមក​សត្វ​មួយ បង្គី​
– ដាំ​ដោយ​ដាក់​កំប្លោក ឬ​ចំបើង​ដើម្បី​រក្សា​សំណើម​នៃ​ដី​
– កូន​ឬ​ស្សី​គួរ​ដាំ​ក្នុង​ខែប្រាំង​ចន្លោះ​ពី​ខែ​១១ ដល់​ខែ​៣ ព្រោះ​ឬ​ស​ឬ​ស្សី​អាច​ដុះ​លូតលាស់ និង​ធន់​ទៅនឹង​ទឹកភ្លៀង​ក្នុង​ខែវស្សា​។​

កូនទំពាំងដាំរួច

៤. ការថែទាំ​
​ក​. ការធ្វើ​ស្មៅ​: ត្រូវ​ជម្រះ​ស្មៅ​ឲ្យ​បាន​១​ដង ក្នុង​១​ឆ្នាំ ។​
​ខ​. ការតាក់តែង​មែក​: ចាប់ពី​អាយុ​៦​ខែ ត្រូវ​ចាប់ផ្ដើម កាត់​ដើម​ខ្លះ​ចេញពី​គុម្ព​ដើម្បី កុំ​ឲ្យ​ណែន ពេក និង​ជាទូទៅ​ទុក​តែ​៣​ទោ​៥​ដើម​តែប៉ុណ្ណោះ ។​

ការប្រើឧបករណ៍កាត់រំលោះដើមខ្លះចេញពីគុម្ព

​គ​. របៀប​ប្រើ​ជី​
​មុន​ដាក់​ជី ត្រូវ​ជីករណ្ដៅ​ជុំវិញ​គល់​រួច​ដាក់​ជី​លាមក​សត្វ ឬ​កំ​ប៉ុស្តិ៍ រួច​យក​ដី​លប់ ដាក់​ទន្ទឹម​ពេលធ្វើ​ស្មៅ ដើម្បី​ជួយ​បង្កើន​ជីជាតិ​ដី ធ្វើ​ឲ្យ​ដី​ធូរ បង្កើន​សត្វល្អិត​មាន​ប្រយោជន៍ ក្នុង​ដី ជំរុញ​ការលូតលាស់​ទំពាំង កាត់បន្ថយ សត្វល្អិត​ចង្រៃ និង​ជម្ងឺ​ទំពាំង និង​រក្សា​សំណើម ដី​បានល្អ​សម្រាប់​បន្សាំ​ទៅនឹង​ភាពរាំងស្ងួត​ដែលជា​ឥទ្ធិពល នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ។​

៥. ការគ្រប់គ្រង​ជីជាតិ​ដី​
​ការគ្រប់គ្រង ជិ​ជាតិ​ដី​បានល្អ រួមមាន​ការប្រើ​ជីគីមី ជាមួយ​ជីធម្មជាតិ នឹង​បង្កើន​ទិន្នផល​ទំពាំង ផ្អែម ឬ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរឡើង សមត្ថភាព និង​ផលិតភាប​ដី ។​

ក​. ការប្រើ​គម្រប​ដី​
​ការប្រើ​កំប្លោក​ឬ​ស្លឹក​រុក្ខជាតិ​គ្រប​លើ​គល់​ទំពាំង​បន្ទាប់ពី​ដាំ ដើម្បី​រក្សា​សំណើម​ដីការ​ពារ​ការ ហូរ​ច្រោះ ការពារ​កុំ​ឲ្យ​ស្មៅ​ដុះ និង​ផ្ដល់​ជីជាតិ​ទៅ​ឲ្យ​ដី​វិញ ។

ការប្រើកំប្លោកគ្របគល់កូនទំពាំងទើបដាំ

ខ​. ការប្រើប្រាស់​សារធាតុសរីរាង្គ​
​ប្រើ​ជី​កំ​ប៉ុស្តិ៍ ឬ​ជី​លាមក​សត្វ​ពុកផុយ ដូ​ជា​លាមក គោ លាមក​ចៀម លាមក​ជ្រូក និង​លាមក​មាន់ សំបូរ​ទៅដោយ​សារធាតុចិញ្ចឹម ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​ដី​មាន​លក្ខណៈ​ល្អប្រសើរ ។​

ការប្រើជីអង្កាម និងជីលាមកសត្វ សម្រាប់បង្កើនជីជាតិដី

៦. ការគ្រប់គ្រង​ទឹក
​ដំណាំ​ទំពាំង​ផ្អែម​អាច​ធន់​ទ្រាំ​បាន​ចំពោះ​ភាពរាំងស្ងួត តែ​វា​មិន​ធន់​នឹង​ការ​ជាំ​ទឹក​ទេ ទោះយ៉ាងណា​វា​ក៏ត្រូវ​ការ​ស្រោច​ទឹក​ឲ្យ​បាន ១៥​ដង ក្នុង​មួយខែ​ក្នុង​រដូវប្រាំង ។ ប្រព័ន្ធ​ទ្រី​ប ជា​ជម្រើស​ស្រោចស្រព​មួយ​ដែល​ជួយ​សន្សំសំចៃ​ទឹកបាន​ច្រើន ។​

ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទ្រីបសម្រាប់ស្រោចស្រព

៧. បច្ចេកទេសប្រមូលផល និងការគ្រប់គ្រងក្រោយពេលប្រមូលផល
ការប្រមូល​ផល​ទំពាំង​ផ្អែម គឺ​អាស្រ័យ​លើ​ពេលវេលា​ដាំ​ដុះ​ពូជ​ស្រា​លអាច​ប្រមូល​ផល​នៅ អាយុ​១០​ទៅ ១២​ខែក្រោយ​ពេល​ដាំ និង​ពូជ​ធ្ងន់​អាច​ប្រមូល​ផល​នៅ​អាយុ​១​ឆ្នាំ ឬ​លើស ក្រោយពេល​ដាំ ។ ក្នុង​មួយ​គុម្ព​អាច ប្រមូល​ផល​បាន ២០​គីឡូក្រាម​ក្នុង​មួយ​គុម្ព និង​អាច​ប្រមូលបាន​មិនតិចជាង​២០​ឆ្នាំ ៕ ប្រភព​: ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ​

ទំពាំងផ្អែមក្រោយប្រមូលផល