ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស​/CGTN ៖ ថ្ងៃទី ១ ឧសភា កាលបរិច្ឆេទ​ផុតកំណត់​ជំនាន់​លោក​ត្រាំ​ក្នុង​ការដក​កងទ័ព​អាម៉េរិក​ទាំងអស់​ចេញពី​ប្រទេស​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន បាន​កន្លង​ផុត​ជា​ផ្លូវការ​។​ប៉ុន្តែ​ទន្ទឹម​គ្នា​​នេះ​ដែរ​មាន​ដំណឹង​លេច​ឮ​ថា​ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​តា​លី​បង់​កំពុង​ការពារ​មូលដ្ឋាន​បរទេស​នៅ​ក្រោម​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ជាសម្ងាត់​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​។ គំនិត​ដែល​ថា​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​អាច​ផ្តល់​​អំណាច​ដល់​ពួក​ភេរ​វករ​ដែល​ខ្លួន​អះអាង​ថា​កំពុង​រារាំង​នោះ បាន​នាំឱ្យ​មាន​ការផ្តោត​សំខាន់​លើ​ហានិភ័យ​ចម្បង​ចំនួន​បី​សម្រាប់​ការដក​ទ័ព​របស់​កង​កម្លាំងចម្រុះ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន គឺ​វា​ធ្វើឱ្យ​ករណី​របស់​​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ចុះខ្សោយ​ក្នុងការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​សកម្មប្រយុទ្ធ​រហូតដល់​ថ្ងៃទី ១១ ខែ​កញ្ញា វា​ផ្តល់​នូវ​ការលើកទឹកចិត្ត​ថ្មី​ដល់​ក្រុម​ប្រដាប់​អាវុធ​ជា​ច្រើន​ក្នុង​ការរៀបចំ​ការ​ត្រឡប់មកវិញ និង​វា​បង្កបញ្ហា​​ប្រឈម​ដល់​ការកសាង​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​របស់​សហរដ្ឋអាម៉េរិក​សម្រា​ប់​សន្តិភាព​ក្នុង​តំបន់​ក្រោយ​ការដក​ទ័ព​ក្រោម​សម័យ​ដឹកនាំ​របស់​លោកបៃ​ដិន​។​

​អំពី​ការ​ទប់ស្កាត់​ការវាយប្រហារ​ប្រឆាំង​នឹង​កងកម្លាំង​ចម្រុះ ការបង្ហាញ​ភាព​អស់កម្លាំង​របស់​កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុ​ធ​អាម៉េរិក​កំពុង​ដាក់ទ​ម្ង​ន់​បន្ថែម​លើ​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​ដែលជា​​សម្ពន្ធមិត្ត​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​។ សន្តិសុខ​សកម្ម​ជាង ១០០ នាក់​ត្រូវបាន​សម្លាប់​នៅក្នុង​រលក​នៃ​អំពើហិង្សា​នាពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ហើយ​ការវាយប្រហារ​ផ្ទៃក្នុង​ប្រឆាំង​នឹង​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​កើនឡើង ៨២ ភាគរយ​។ សំខាន់​ជាង​នេះ​ទៀត ការប្រឈមមុខ​កាន់តែ​ខ្ពស់​របស់​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​ចំពោះ​ការវាយលុក​ពី​ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​នានា​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​គ្រា​ដែល​ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​ដែល​កាន់តែ​មាន​​អំណាច​ជាច្រើន​កំពុង​លេចមុខ​ឡើង​ដើម្បី​សម្ញែង​ឫទ្ធិ ដោយ​ជួយ​ពង្រឹង​កណ្តាប់ដៃ​របស់​ពួក​តា​លី​បង់​នៅ​ខាងក្រៅ​។​

​ផ្ទុយស្រឡះ​ទាំងស្រុង កងកម្លាំង​របស់​បស្ចិម​ប្រទេស​បែរជា​បាន​បង្កើន​ការត្រៀមខ្លួន​ទប់ទល់​នឹង​ការវាយប្រហារ​ប្រហាក់ប្រហែល​នេះ ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​យក​រឿង​ទាំងនេះ​មក​និយាយ​នោះ​ទេ​ត្បិត​ឃើញ​អំពើ​​ហិង្សា​កើនឡើង​ជាក់ស្តែង​នៅ​នឹង​ភ្នែក​ស្រស់​ក៏ដោយ​។ ឧត្តមសេនីយ៍ ស្កុត មី​ល​ល័​រ ជា​មេបញ្ជាការ​កំពូល​សម្រាប់​កងកម្លាំង​បរទេស ចាត់ទុក​កម្លាំងចម្រុះ​ជា​សមត្ថកិច្ច​”​ក្នុងការ​ឆ្លើយ​តប​ដោយ​បង្ខំ​ចំពោះ​​ការវាយប្រហារ​ណាមួយ​ប៉ុណ្ណោះ​” ដោយ​បង្កើន​លទ្ធភាព​វាយប្រហារ​កាន់តែ​ខ្ពស់​ទៅ​លើ​មូលដ្ឋាន​នានា​ដែល​គាំទ្រ​ដល់​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​។ ទោះ​យ៉ាងណា​កម្លាំងចម្រុះ​ដដែល​នេះ​គឺ​ស្ថិតនៅ​​រួម​គ្នា​តែ​មួយ​នៅ​ផ្នែក​សំខាន់ៗ​នៃ​ប្រទេស​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​។​

​អំពី​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចរចា​វិញ វ៉ាស៊ីនតោន​ក៏បាន​មើលរំលង​បរិមាណ​អំណាច​ដែនដី​ដែល​ខ្លួន​បាន​បាត់បង់​ឱ្យទៅ​ពួក​តា​លី​បង់​ផងដែរ​ដោយ​ទុក​ឱ្យ​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​រដ្ឋាភិបាល​បំពេញ​ចន្លោះ​សន្តិសុខ​នេះ​ដោយ​​ខ្លួនឯង​។ ប៉ុស្តិ៍​ត្រួតពិនិត្យ​ជាច្រើន​របស់​ក្រុម​សកម្ម​ប្រយុទ្ធ រួមមាន​ទាំង​ប៉ុស្តិ៍​ត្រួតពិនិត្យ​បណ្តោះអាសន្ន​និង​អចិន្ត្រៃយ៍​ឥឡូវនេះ​បាន​ក្លាយ​ជា​ទីតាំង​កាន់កាប់​របស់​ពួក​តា​លី​បង់​នៅ​លើ​ផ្លូវ​ផ្គត់ផ្គង់​ភាគ​ខាង​​ជើង​-​ខាងត្បូង​ដ៏​សំខាន់​នៅក្នុង​ប្រទេស​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន ដោយ​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​នេះ​ឥតឈប់ឈរ ព្រោះ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ពឹង​លើ​ការការពារ​ពី​ពួក​តា​លី​បង់​សម្រាប់​មូលដ្ឋាន​បរទេស​។​

​នេះ​គឺជា​ទម្រង់​ដ៏​សំខាន់​មួយ ពីព្រោះ​ទោះបីជា​រដ្ឋបាលបៃដិ​ន​ព្យាយាម​ការពារ​កិច្ចព្រមព្រៀ​ង​ជំនាន់​ត្រាំ​និង​ពន្យារ​ការដក​ទ័ពរ​ហូត​ដល់​ខែ​កញ្ញា​ក៏ដោយ​ក៏​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​នៅតែ​ត្រូវការ​ការយល់ព្រម​​ពី​ពួក​តា​លី​បង់​ចំពោះ​កាលវិភាគ​ពន្យារ​ពេល​ដកទ័ព​របស់​ខ្លួន​បន្ថែមទៀត ដោយ​សង្ឃឹមថា ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​ហិង្សា​អាច​ផ្តល់​សុខ​សុវត្ថិភាព​ដល់​កងកម្លាំង​ចម្រុះ​ជា​អាទិភាព​។ ​ប្រសិនបើ​ការរំពឹងទុក​គឺថា កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​នឹង​ត្រូវ​មាន​តួនាទី​កាត់​បន្ថយ​អំពើហិង្សា​ដែរនោះ​ការវាយតម្លៃ​ចុង​ក្រោយ​ពី​អគ្គ​អធិការកិច្ច​ពិសេស​សម្រាប់​ការកសាង​អាហ្គានីស្ថាន​​ឡើងវិញ (SIGAR)​ដែលជា​អ្នកឃ្លាំមើល​កំពូល​របស់​មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ នឹង​ដក​ចេញ​រាល់​ការសង្ស័យ​ទាំងអស់ ពោលគឺ ៖”​ការដក​ទ័ព​ទាំង​ស្រុង​ពី​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​នឹង​ធ្វើ​តេស្តិ៍​មើល​ថា​តើ​កងកម្លាំង​ការពារ​​ជាតិ​និង​សន្តិសុខ​ជាតិ​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន (ANDSF)​អាច​ទ្រទ្រង់​ខ្លួនឯង​និង​ការពារ​រដ្ឋាភិបាល​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​បាន​ដែរ​ឬ​អត់​”​។ គ្មាន​ការលើកឡើង​អំពី​ដែនដី​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​មួយភាគ​ធំ​ដែល​គ្មាន​ការ​ការពារ នៅពេល​ដែល​អាទិភាព​នៃ​ការដក​ទ័ព​របស់​អាម៉េរិក​ចាប់ផ្តើម​លេច​រូបរាង​នោះទេ​។​

​សញ្ញា​ថ្មី​ក៏​បង្ហាញ​ផងដែរ​ថា ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​ដូចជា ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា​និង​ក្រុម​អាយ​ស៊ី​សមាន​អារម្មណ៍​ដឹង​អំពី​ការមិនចុះសម្រុង​នេះ​។​ក្រុម​ទាំង​ពីរ​បាន​យក​ការប្រឆាំង​នឹង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ធ្វើ​ជា​អាទិភាព​ចម្បង​រៀងៗ​ខ្លួន​ប៉ុន្តែ​គាំទ្រ​ការអនុវត្ត​ជាក់ស្តែង​នូវ​សំណាញ់​វាយ​លុយ​ដ៏​ប្រុងប្រយ័ត្ន​អំឡុងពេល​អាម៉េរិក​កំពុង​ដកទ័ព​។ ​ភ្នាក់ងារ​សម្ងាត់​អាល់​កៃ​ដា​ពីរ​នាក់​បាន​និយាយ​នៅក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ផ្តាច់មុខ​លើ​ទូរទស្សន៍ CNN ថា “​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​នឹង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​នឹង​នៅតែ​បន្ត​នៅ​គ្រប់​មុំ​ទាំងអស់​លើកលែងតែ​ពួកគេ​ត្រូវ​​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​អស់ពី​ពិភព​អ៊ីស្លាម​”​។​

​មាន​ការភ័យខ្លាច​អំពី​ការវិលត្រឡប់​របស់​ក្រុម​តា​លី​បង់​ក្រោយ​អាម៉េរិក​ដកទ័ព​

​ក្រុម​អាយ​ស៊ី​ស ដែល​ត្រូវបាន​រុញច្រាន​ដោយ​ពួក​តា​លី​បង់​តាម​សំណើ​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក កំពុង​សម្ញែង​ឥទ្ធិពល​របស់​ខ្លួន​តាម​រយៈ​ការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់បែក​ដាច់ដោយឡែក​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​ដោយ​ការ​បំផ្ទុះ​​គ្រាប់បែក​ខ្លះ​អះអាង​ធ្វើឡើង​ដោយ​សម្ពន្ធមិត្ត​ក្នុងស្រុក​របស់​ខ្លួន ខណៈ​ការ​បំផ្ទុះ​ខ្លះទៀត​ធ្វើឡើង​ក្នុង​បំណង​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាននិង​អ្នកកាសែត​។

​ដូច្នេះ​តើ​ទាំងអស់​នេះ​និយាយ​អ្វី​ខ្លះ​អំពី​ការកសាង​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​របស់​សហរដ្ឋអាម៉េរិក​សម្រា​ប់​សន្តិភាព​ក្នុង​តំបន់​ក្រោយ​ការដក​កងទ័ព​?

​ខ្លឹមសារ​មាន​តិចតួច​។​

​ទីមួយ ក្រុម​សកម្មប្រយុទ្ធ​នានា​ដែល​មាន​ការជំរុញ​ទឹកចិត្ត​ប្រជែង​ឱ្យមាន​អំពើហិង្សា​ទំនង​ជា​សម្ញែង​ឥទ្ធិពល​របស់​ក្រុម​ខ្លួន​នៅក្នុង​ប្រទេស​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​ក្រោយ​ការ​ដកទ័ព​ចេញ​ក្នុងនាម​ជាការ​គំរាម​​កំហែង​ដល់​ជំហរ​របស់​ក្រុម​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​។ ការជ្រើសរើស​កងជីវពល​ដោយ​រលូន​និង​ព្រំប្រទល់​ប្រហោង​ធ្លុង​ច្បាស់​ជា​បង្កើន​ការ​ផ្តាច់ខ្លួន​ឆ្លងដែន​ដោយ​នេះ​ចង្អុលបង្ហាញ​ពី​បរាជ័យ​ខាង​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​​កងកម្លាំង​អាម៉េរិក ដែល​កំពុង​ត្រៀម​ចាកចេញ​ទៅ ពោលគឺ​យោធា​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​នៅ​កំពុង​ខ្វះ​ការអនុវត្ត​ជាក់ស្តែង​ក្នុង​ការឃ្លាំមើល​គោលដៅ​និង​ជម្រើស​អំណាច​ដែនអាកាស​ត្បិត​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​​សន្យា​លើ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ក៏ដោយ​។​

​ទី​ពីរ ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការសាកល្បង​ខាង​ការទូត​ក្នុង​តំបន់ ដែល​អាច​ជឿ​ទុកចិត្តបាន​។

​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ត្រូវតែ​គាំទ្រ​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​នៅ​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​ជាមួយ​ការប្តេជ្ញាចិត្ត​និង​សេចក្ដី​ម៉ឺងម៉ាត់​ដូច​ក្រុម Troika(​ក្រុម​ប្រទេស​ប៉ា​គី​ស្ថាន​ចិន​និង​រុស្ស៊ី​)​ស្តី​ពី​ការតាំង​ទី​លំនៅ​ដោយ​​សន្តិវិធី​នៅ​អា​ហ្វ​ហ្កានី​ស្ថាន​។ ការមូល​មតិ​រួម​គ្នា​ចំនួន ១៤​ចំណុច​ដែល​សម្រេចបាន​ក្នុង​សប្តាហ៍​នេះ​រវាង​ពួកគេ​គឺជា​សញ្ញា​ស្វាគមន៍​មួយ​ដែល​ថា​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​យ៉ាងហោច​ណាស់​កំពុង​ព្រមាន​អំពី​សន្ទុះ​​នៃ​ក្រុម​បះបោរ​ឆ្លងកាត់​ព្រំដែន ដើម្បី​បកស្រាយ​ថា សន្តិសុខ​គឺជា​បញ្ហា​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​រួម​គ្នា​ជា​ចាំបាច់​។​

​ប៉ុន្តែ​ទីបំផុត​វា​គឺ​ស្ថិតនៅ​លើ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ថា​គន្លង​របស់​ខ្លួន​សម្រាប់​សន្តិភាព​ក្នុងអំឡុងពេល​ដកទ័ព​ចេញ​គឺ​ស្រប​ជាមួយនឹង​កងក​ម្លាំងរដ្ឋាភិបាល ដែល​ងាយ​រងគ្រោះ​នៅនឹងកន្លែង​។ ភាព​ផ្ទុយស្រឡះ​ជាច្រើន​ដូច​ជា​ការ​សុខចិត្ត​ប្រគល់​មូលដ្ឋាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដល់​ពួក​តា​លី​បង់ ការ​អួតអាង​អំពី​អនុភាព​យោធា​និង ការមើលរំលង​ការគាំទ្រ​ដល់​យោធា​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​លើ​ផ្នែក​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់ គឺ ជា​ភស្តុតាង​បង្ហាញ​ពី​ភាព​មិន​ស៊ីចង្វាក់​គ្នា​៕

​ទាហាន​កំពុង​សម្អាត​អាវុធ​នៅ​មូលដ្ឋាន​នៅ​ជាយក្រុង​ម៉ៃ​ដាន​សា ប្រទេស​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន កាលពី​ថ្ងៃទី​៧ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២០