ដោយ ៖ សួត វិចិត្រ អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សន្តិភាព​អន្លង់វែង​/ភ្នំពេញៈ​គង់ ឈៀប ភេទ​ប្រុស អាយុ​៥៣​ឆ្នាំ មាន​ទីកន្លែង​កំណើត​នៅក្នុង​ភូមិ​ស្រះកែវ ឃុំ​កំពង់ព្រះ ស្រុក​សង្កែ ខេត្ដ​បាត់ដំបង​។ បច្ចុប្បន្ននេះ ឈៀប កំពុង​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​ឈើទាល​ជ្រុំ ឃុំ​ថ្លា​ត ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ដ​ឧត្ដរមានជ័យ​។ ឈៀប បាន​និយាយ​រៀបរាប់​ពី​ជីវិត​តស៊ូ​របស់ខ្លួន​កាល​នៅ​ជា​យោធា​ខ្មែរក្រហម​ក្នុង​កងពល​៥១៩ និង​ក្រោយមក​បាន​ពិការភាព​ដោយសារ​ផ្ទុះ​គ្រាប់បែក​នៅត្រង់ចំណុច​ភូមិសាស្ដ្រ​ខាងកើត​ភ្នំ​កូនកំព្រា នៃ​ខេត្ដ​ឧត្ដរមានជ័យ ដូចខាងក្រោម​ថា​៖

គង់ ឈៀប សព្វថ្ងៃ​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​ឈើទាល​ជ្រុំ ឃុំ​ថ្លា​ត ស្រុក​អន្លង់វែង ខេត្ដ​ឧត្ដរមានជ័យ​។​
(​សួត វិចិត្រ​/​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​)

«​ខ្ញុំ​គឺជា​កូន​ទី​៣ ក្នុងចំណោម​បងប្អូន​ចំនួន​៥​នាក់​នៅក្នុង​វង្ស​គ្រួសារ​កសិករ​ក្នុង​ខេត្ដ​បាត់ដំបង​។ នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ សមាជិក​ក្រុមគ្រួសារ​របស់ខ្ញុំ ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​ជម្លៀស​ទៅកាន់​ភូមិ​ខ្សោយ ស្រុក​សង្កែ ខេត្ដ​បាត់ដំបង ដើម្បី​ទៅធ្វើ​ការ​ក្នុង​អង្គភាព​ឡើងត្នោត និង​ផលិត​ស្ករត្នោត​។ នៅពេលនោះ បងប្រុស និង​បងស្រី​របស់ខ្ញុំ​មិន​បានរួម​ដំណើរ​ទៅជា​មួយ​ឪពុកម្ដាយ​ខ្ញុំ​ទេ ដោយសារ​ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​បញ្ជូនទៅ​រស់​នៅក្នុង​កងកុមារ ។
​ភូមិ​ខ្សោយ គឺជា​ភូមិ​ចំណាស់​មួយ​របស់​ខ្មែរ ដែល​សម្បូរ​ទៅដោយ​ដើមត្នោត ហើយ​ផ្ទៃក្រឡា ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង​របស់​ភូមិ ត្រូវបាន​គ្របដណ្ដប់​ទៅដោយ​ផ្ទៃ​ទឹក​នា​រដូវវស្សា លើកលែង​ទីទួល​ខ្ពស់ៗ​តែប៉ុណ្ណោះ​។ ភូមិ​នេះ​ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​រៀបចំ​ឲ្យ​ក្លាយជា​ទីកន្លែង​ស្នាក់នៅ​សម្រាប់​ប្រជាជន​ដែល​ធ្វើការ​នៅក្នុង​អង្គភាព​ឡើងត្នោត​។ ផ្ទៃដី​ប្រមាណ​ជា​១០០​ម៉ែត្រ​កា​រ៉ែ ត្រូវបាន​បែងចែក​ឲ្យ​ក្រុមគ្រួសារ​នីមួយៗ​រស់នៅ​ដោយឡែក​ពីគ្នា និង​ត្រូវបាន​ហ៊ុម​ព័ន្ធ​ដោយ​ដំណាំ​ច្រើន​ប្រភេទ និង​ការ​ចិញ្ចឹមសត្វ ដែល​នៅ​ក្នុងនោះ​ប្រជាជន​ត្រូវផ្ដោត​សំខាន់​ទៅលើ​ការ​ត្រងទឹក​ត្នោត និង​ផលិត​ស្ករ​ដែរ​។

គង់ ឈៀប (​រូប​ខាងស្ដាំ​) ក្នុង​សម្លៀកបំពាក់​យោធា​ខ្មែរក្រហម នៅ​អំឡុង​ដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៨០​។​
(​សួត វិចិត្រ​/​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​)
​នៅពេលដែល​យើង​ទៅដល់​ដំបូង ខ្មែរក្រហម​បានប្រគល់​ទូកត្នោត​ចំនួន​មួយគ្រឿង​ដល់​ក្រុមគ្រួសារ​របស់ខ្ញុំ ដើម្បី​ធ្វើដំណើរ​ក្នុង​រដូវវស្សា​។ ឪពុក​របស់ខ្ញុំ​ឈ្មោះ ម៉ាន ដែល​កាលណោះ​គាត់​មាន​វ័យ​៥០​ឆ្នាំ ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​ដាក់​ឲ្យ​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ការឡើង​ត្នោត​ចំនួន​៨០​ដើម​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​។ ចំណែកឯ​ម្ដាយ​របស់ខ្ញុំ គឺជា​អ្នក​ផលិត​ស្ករត្នោត និង​ជួយ​កិច្ចការ​ផ្សេងៗ​របស់​ឪពុក​ខ្ញុំ​។ គាត់​មាន​ដំបៅ​នៅលើ​ជើង​ទាំងពីរ និង​ដៃ​ទាំងសងខាង ដោយសារ​ស្ករត្នោត​ដែល​កំពុងពុះ​បាន​ខ្ទាត​រលាក​។ ឪពុក និង​ម្ដាយ​របស់ខ្ញុំ​មានការ​នឿយហត់​ណាស់​ដោយសារ​កូនៗ​នៅ​តូចៗ​ពេក​។ ដោយឡែក ចំពោះ​ការហូបចុក​នៅក្នុង​អង្គភាព​ឡើងត្នោត ក៏​មិន​ខុសប្លែក​ទៅនឹង​ការហូបចុក​ក្នុង​សហករណ៍​ប៉ុន្មាន​ដែរ ដោយ​យើង​តែង​ទទួលបាន​បបរ​ជំនួស​បាយ​។ ជារឿយៗ ខ្មែរក្រហម​តែង​ឧបត្ថម្ភ ត្រី និង​សាច់​ដល់​យើង​។​
​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៨ ខ្មែរក្រហម​បាន​បញ្ជូន​ម្ដាយ និង​ប្អូនៗ​របស់ខ្ញុំ ទៅកាន់​ភូមិ​ស្រះកែវ ដើម្បី​ធ្វើ​ការងារ​បង្កបង្កើនផល​ស្រូវ​។ នៅពេលនោះ ឪពុក​របស់ខ្ញុំ​បាន​ជួបនឹង​ការលំបាក ដោយសារ​ខ្វះ​កម្លាំង​សម្រាល​បន្ទុក ជាពិសេស គឺ​ត្រូវ​ទទួល​រ៉ាប់រង​រាល់​ការងារ​ដែល​ម្ដាយ​ខ្ញុំ​ធ្លាប់ធ្វើ​ពីមុនមក​។ ពេល​សម្រាក​ពី​ឡើងត្នោត​ម្ដងៗ គាត់​តែង​ឆ្លៀតពេល​នាំ​ខ្ញុំ​ទៅរក​អុស​នៅក្នុង​ព្រៃរនាម ដើម្បី​ដុត​ភ្លើង​រំងាស់​ស្ករត្នោត​។ ជីវិត​របស់​យើង​នៅពេលនោះ គឺមាន​ការលំបាក និង​មាន​នឹករឭក​ក្រុមគ្រួសារ​ជាខ្លាំង​។

​ពិធី​ធ្វើបុណ្យ​ឧ​ទ្ធិ​ស​កុសល​ដល់ គង់ ឈៀប ដែល​ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង​ដោយ​បងប្រុស​របស់គាត់​នៅក្នុង​ស្រុក​ម៉ាឡៃ កាលពី​ឆ្នាំ​១៩៨៩​។​(​សួត វិចិត្រ​/​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​)
​ប្រហែល​រយៈពេល​បី​ខែ​ក្រោយមក ខ្ញុំ​បាន​សុំ​ឪពុក​របស់ខ្ញុំ​ទៅលេង​ម្ដាយ និង​ប្អូនៗ​។ មុនពេល​ចេញដំណើរ ខ្ញុំ​បាន​យក​សាច់មាន់ និង​បាយក្រៀម​ដែល​បំពង​ជាមួយ​ស្ករ វេច​ខ្ចប់​ដាក់​តាម​ខ្លួន​យកទៅ​ផ្ញើ​ម្ដាយ និង​ប្អូនៗ​។ ខ្ញុំ​បានចេញ​ដំណើរ​នៅ​មេឃ​ភ្លឺ​ស្រាងៗ ដោយ​ឆ្លងកាត់​ព្រៃ​ជ្រៅ​រាប់សិប​គីឡូម៉ែត្រ ហើយ​ជួនកាល​បាន​ជួបប្រទះ​នូវ​ទីទួល​កប់ខ្មោច​របស់​អ្នកភូមិ​ទៀតផង​។ ទិដ្ឋភាព​បែបនេះហើយ បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ធ្វើដំណើរ​ទៅមុខ​បាន​កាន់តែ​លឿន ហើយ​អ្នក​ដែល​ខ្ញុំ​ខ្លាច​បំផុត​នោះ គឺ​ខ្មែរក្រហម​។ ខ្ញុំ​ដឹង​ច្បាស់​ថា ប្រាកដជា​មានរឿង​មិនល្អ ប្រសិនបើ​ខ្មែរក្រហម​បានឃើញ​ខ្ញុំ និង​ម្ហូបអាហារ​ដែល​នៅជាប់​នឹង​ខ្លួន​របស់ខ្ញុំ​។ លុះដល់​ល្ងាច​ឡើង ខ្ញុំ​បានធ្វើ​ដំណើរ​ទៅដល់​សហករណ៍​មួយ ដែល​ខ្ញុំ​រំពឹងថា ជាទី​កន្លែង​ដែល​ម្ដាយ និង​ប្អូន​របស់ខ្ញុំ​រស់នៅ​។ នៅ​ទីនោះ ខ្ញុំ​បាន​ជួបនឹង​ប្រជាជន​ជាច្រើន​នាក់​កំពុង​រង់ចាំ​ទទួល​របប​អាហារ​នៅក្នុង​រោង​ឈើ​ដ៏​ធំ​មួយ​។ ពេលនោះ មាន​ស្ដ្រី​ចំណាស់​ម្នាក់​ដែលជា​អ្នកគ្រប់គ្រង​នៅ​ទីនោះ បានមក​សួរនាំ​ថា «​មករក​អ្នកណា​?»​។ ពេលនោះ ខ្ញុំ​បាន​ប្រាប់​គាត់ ថា​ខ្ញុំ​មករក​ម្ដាយ និង​ប្អូនៗ​។ បន្ទាប់មក គាត់​ក៏បាន​ដឹក​ដៃ​របស់ខ្ញុំ​សំដៅ​ទៅរក​ម្ដាយ និង​ប្អូនៗ​ដែល​កំពុង​រង់ចាំ​បរិភោគ​អាហារ​នៅក្បែរនោះ​។ ខ្ញុំ​មានការ​ត្រេកអរ​ជាខ្លាំង​នៅពេល​បាន​ជួប​ម្តាយ និង​ប្អូនៗ ហើយ​បាន​ទៅ​ស្ទុះ​ឱប​គាត់​ពី​ចម្ងាយ​។ គាត់​មានការ​រំភើប​ខ្លាំងណាស់ ដោយ​មិន​នឹកស្មានថា ខ្ញុំ​ហ៊ាន​ធ្វើដំណើរ​ទៅរក​គាត់​បែបនេះ​ទេ​។ ភ្លាមៗ​នោះ ខ្ញុំ​បម្រុង​នឹង​យក​អាហារ​ពី​បង្វិច​យក​ជូន​គាត់ ប៉ុន្ដែ​ម្ដាយ​របស់ខ្ញុំ​ហាក់​សម្ដែង​ការភ័យព្រួយ​ចំពោះ​សុវត្ថិភាព​របស់​យើង​ទៅវិញ ដោយសារ​គាត់​ដឹង​ច្បាស់​ថា ទង្វើ​ទាំងអស់នេះ គឺ​ប្រាសចាក​ទាំងស្រុង​ទៅនឹង​ច្បាប់​វិន័យ​របស់​ខ្មែរក្រហម​។ គាត់​យកបាន​យក​អាហារ​ទាំងនោះ​ទៅ​ទុក​លាក់​ក្នុង​គុម្ពោត​ព្រៃ ព្រោះ​ខ្លាច​ប្រធាន​សហករណ៍​ខ្មែរក្រហម​ឃើញ​។ មួយសន្ទុះ​ក្រោយមក គាត់​បាន​យក​បបរ​មួយ​ចាន​ដែលជា​របប​របស់គាត់​មក​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ហូប​។ ខ្ញុំ​ដឹងថា ម្ដាយ​និង​ប្អូនៗ​របស់ខ្ញុំ​ជួប​ការលំបាក និង​ការអត់ឃ្លាន​ខ្លាំង ដូចនេះហើយ បានប្រគល់​របប​អាហារ​មួយពេល​នោះ​ឲ្យ​គាត់​វិញ​។ លុះដល់​មេឃងងឹត​ព្រាលៗ ខ្ញុំ​ក៏បាន​លា​ម្ដាយ និង​ប្អូនៗ ទៅកាន់​អង្គភាព​ឡើងត្នោត​ជាមួយ​ឪពុក​របស់ខ្ញុំ​។
​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៩ នៅពេលដែល​កងទ័ព​វៀតណាម​ចូលមកក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុ​ជា ឪពុក​របស់ខ្ញុំ បាន​នាំ​ខ្ញុំ​ធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​ភ្នំ​ឆ័​ត្រ​ខេត្ដ​បន្ទាយមានជ័យ ដើម្បី​ស៊ើប​ពី​ស្ថានភាព​រស់នៅ​របស់​ប្រជាជន​នៅតាម​ព្រំដែន​។ ឪពុក​របស់ខ្ញុំ​ទទួលបាន​ដំណឹង​ថា អង្គការ​កាកបាទក្រហម​អន្ដរជាតិ​បាន​ចែក​ស្បៀងអាហារ​សម្រាប់​ប្រជាជន​ភៀសខ្លួន​នៅ​ទីនោះ​។ ក្រោយមក ឪពុក​របស់ខ្ញុំ​ចូល​បម្រើ​ក្នុង​អង្គភាព​ដឹក​អង្ករ​របស់​ខ្មែរក្រហម​។ នៅ​ពាក់កណ្ដាល​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ខ្ញុំ​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​ស្រុកកំណើត​វិញ​តែម្នាក់ឯង ដើម្បី​រក​ម្ដាយ និង​ប្អូនៗ ខណៈដែល​ឪពុក​របស់ខ្ញុំ​បន្ដ​រស់នៅក្នុង​អង្គភាព​ដឹកជញ្ជូន​ស្បៀង​នៅ​តំបន់ភ្នំ​ឆ័​ត្រ​។​

​ក្រោយមក ដោយសារ​ជីវភាព​រស់នៅ​ក្នុងស្រុក​កំណើត​ជួប​ការលំបាក ម្ដាយ​របស់ខ្ញុំ​បានសម្រេច​ចិ​ត្ដ​នាំ​កូនៗ​ទាំងអស់​របស់ខ្លួន ធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​ភ្នំ​ឆ័​ត្រ​ដើម្បី​ជួប​ប្ដី និង​ប្អូនប្រុស​របស់ខ្លួន​ដែល​បាន​បែក​គ្នា​នៅ​អំឡុង​របប​ខ្មែរក្រហម​។ នៅតាម​ផ្លូវ យើង​បាន​ជួបនឹង​ទិដ្ឋភាព​នៃ​ការរត់ពន្ធ​ទំនិញ​របស់​ប្រជាជន​នៅតាម​ទល់ដែន និង​អ្នកដំណើរ​ជាច្រើន​នៅតាម​ផ្លូវ​ឆ្ពោះទៅកាន់​ព្រំដែន​។

​ភ្នំ​ឆ័​ត្រ បាន​ក្លាយជា​ជំរំ​នៃ​ប្រជាជន​ភៀសខ្លួន​របស់​ក​ម្ពុ​ជា ហើយ​នៅ​ទីនោះ​អង្គការ​កាកបាទក្រហម​អន្ដរជាតិ គឺជា​អ្នក​ឧបត្ថម្ភ​ស្បៀងអាហារ​ដល់​យើង​។ ក្រោយមក អង្គការ​កាកបាទក្រហម​អន្ដរជាតិ បាន​បញ្ជូន​ក្រុមគ្រួសារ​របស់ខ្ញុំ និង​ប្រជាជន​រាប់ពាន់នាក់​ផ្សេងទៀត​ចេញពី​ភ្នំ​ឆ័​ត្រ ទៅកាន់​ស្រុក​ម៉ាឡៃ​ដើម្បី​គេច​ពី​គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​ការប៉ះទង្គិច​គ្នា រវាង​កងទ័ព​ខ្មែរក្រហម និង​កងទ័ព​វៀតណាម​។​

​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៨៥ ខ្ញុំ​បាន​បែក​ចេញពី​ក្រុមគ្រួសារ​ចូលទៅ​បម្រើ​ក្នុង​កងវរសេនាតូច​៤០២ ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ វង្ស គឺជា​ប្រធាន​អង្គភាព​។ មួយឆ្នាំ​ក្រោយមក ខ្ញុំ​ត្រូវបាន​ប្ដូរ​ទៅកាន់​កងវរសេនាតូច​៤០៣ ដែល​ស្ថិតនៅក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់ ផន គឺជា​ប្រធាន​អង្គភាព​។ យើង​ឈរជើង​ការពារ​នៅតាម​ព្រំដែន ដែល​ទទួលរង​នូវ​ការវាយប្រហារ​ពី​កងទ័ព​វៀតណាម​។​

​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៨៨ ខ្ញុំ​បាន​ចូល​ធ្វើជា​នីរសារ​របស់ វ៉ូ​យ ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​កងពល​៥១៩​ផ្ទាល់​។ ក្រោយមកទៀត ខ្ញុំ​ត្រូវបាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទៅកាន់​កងវរសេនាធំ​៤០៧ ក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​រប​ស់ ឌឹ​ក ដែលជា​ប្រធាន​អង្គភាព​។ នៅពេលនោះ អង្គភាព​របស់​យើង​ឈរជើង​នៅ​ប៉ែក​ខាងលិច​ស្ទឹង​ក្រឡាញ់ ស្រុក​ព្រះនេត្រព្រះ ខេត្ដ​បន្ទាយមានជ័យ​។ កងកម្លាំង​របស់​យើង​មាន​តួនាទី​ដើរ​ឃោសនា​នយោបាយ​ទាក់ទាញ​ប្រជាជន​ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​ចលនា​របស់​យើង ដើម្បី​តទល់​ជាមួយនឹង​កងទ័ព​វៀតណាម​នៅតាម​ព្រំដែន​។ ក្រោយមក អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ​បាន​បញ្ជូន​ខ្ញុំ​ទៅកាន់​តំបន់​ប្រាសាទ​តា​មាន់ នៃ​ខេត្ដ​ឧត្ដរមានជ័យ ដើម្បី​ទប់ទល់​ជាមួយ​កងទ័ព​វៀតណាម​។

​រហូតដល់​ចុងខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៨៩ ខ្ញុំ​បាន​ជួប​គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​ផ្ទុះ​គ្រាប់បែក នៅពេលដែល​មិ​ត្ដរបស់​ខ្ញុំ​បម្រុង​បោះ​ទៅក្នុង​ទឹក​ដើម្បី​ចាប់​ត្រី​។ ជា​អកុសល​គ្រាប់បែក​នោះបាន​ផ្ទុះ​នៅលើ​ដៃ​របស់គាត់​ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ប្រហែល​៥​នាក់​បាន​ទទួលរងរ​បួស និង​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិត​។ ហេតុការណ៍​នេះ​បានកើត​ឡើង​នៅ​បឹង​មួយកន្លែង ដែល​ស្ថិតនៅ​ខាងកើត​ភ្នំ​កូនកំព្រា ខេត្ដ​ឧត្ដរមានជ័យ​។ ភ្លាមៗ​នៃ​ហេតុការណ៍​នេះ អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ បាន​ជួយសង្គ្រោះ​ខ្ញុំ និង​មិ​ត្ដ​ផ្សេងទៀត​ដែល​ទទួល​រងរបួស ដោយ​បញ្ជូន​ទៅកាន់​មន្ទីរពេទ្យ​ក្នុង​ជំរំ​កាកបាទក្រហម​អន្ដរជាតិ ក្នុងប្រទេស​ថៃ​។ នៅ​អំឡុង​ពេលនោះ កង​អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ​ក៏​មិន​ទទួលបាន​ដំណឹង​អ្វី​ពី​ខ្ញុំ​ទៀត​ដែរ ក្រៅតែពី​ទន្ទឹងរង់ចាំ​ការឆ្លើយតប​របស់​គ្រូពេទ្យ​ផ្ដល់ដំណឹង​មកវិញ​។ ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ក្រោយមក គ្រូពេទ្យ​នៅក្នុង​ជំរំ​បាន​ប្រាប់​អង្គភាព​ខ្ញុំ​ថា កងកម្លាំង​មួយចំនួន​ដែល​បញ្ជូនមក​ព្យាបាល​បាន​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិត ហើយ​ក្រុមគ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​បាន​ផ្ញើ​អដ្ឋិធាតុ​មួយកញ្ចប់​មកកាន់​អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ​វិញ​។ អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ​បាន​ផ្ដោតទៅលើ​ខ្ញុំ​ម្នាក់​គត់​ថា បាន​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិត​ដោយសារ​ស្ថានភាព​របួស​របស់ខ្ញុំ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពេក​។

​ដំណឹង​ដ៏​ក្រៀមក្រំ​ពី​ការស្លាប់​របស់ខ្ញុំ ត្រូវបាន​បញ្ជូន​ពី​អង្គភាព​ទៅកាន់​បងប្រុស​របស់ខ្ញុំ​នៅក្នុង​ស្រុក​ម៉ាឡៃ ដែល​បន្សល់​នូវ​ភាព​ស្រណោះស្រណោក និង​ការ​អាឡោះអាល័យ​។ ស្របពេលនោះ បងប្រុស​របស់ខ្ញុំ​បានរៀបចំ​ពិធី​បុណ្យសព​ដល់​ខ្ញុំ​ដែល​រួមមាន​ក្ដារ​មឈូស គ្រឿង​រណ្ដាប់ និង​សំណែន​ផ្សេងៗ​សម្រាប់​ឧទ្ទិស​កុសល​។​
​អស់​រយៈពេល​ប្រមាណ​ជិត​៦​ខែ ដែល​ខ្ញុំ​បាន​សម្រាក​ព្យាបាល​របួស​នៅក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ​ជំរំ​កាកបាទក្រហម​អន្ដរជាតិ​។ នៅពេល​ដឹងខ្លួន​ឡើងវិញ ទើប​ខ្ញុំ​ភ្ញាក់ខ្លួន​ថា ជីវិត​របស់ខ្ញុំ​បាន​រលាយ​សាបសូន្យ​ទាំងស្រុង​ដោយសារ​ពិការភាព​។ ខ្ញុំ​បាន​បាត់បង់​ភ្នែក​ម្ខាង​, ដាច់​ម្រាមដៃ​ចំនួន​ពីរ និង​ជើង​មួយ​ចំហៀង បន្ទាប់ពី​វះកាត់​រួច​។ អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ បាន​បោះបង់​ខ្ញុំ​ចោល​ដោយសារ​ការយល់ច្រឡំ​ដ៏​ធំ​នេះ​។​

​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ខ្ញុំ និង​អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ​បាន​កើតឡើង​សាជាថ្មី​ម្ដងទៀត តាមរយៈ​មិ​ត្ដរបស់​ខ្ញុំ​ម្នាក់​ដែល​បាន​ទៅដល់​មន្ទីរពេទ្យ​ដែល​ខ្ញុំ​កំពុង​សម្រាក​ព្យាបាល​។ ពេលនោះ គាត់​បានឃើញ​ខ្ញុំ​កំពុង​សម្រាក​នៅលើ​គ្រែ ហើយ​ចូលមក​ជិត​ខ្ញុំ​។ គាត់​បាន​រំ​ឮ​កនូវ​អនុស្សាវរីយ៍​ដ៏​ជូរចត់​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ជួយសង្គ្រោះ​ជីវិត​របស់គាត់​កាលពី​ឆ្នាំ​១៩៨៨​។ ខ្ញុំ​បាន​អៀវ​គាត់ ខណៈពេលដែល​គាត់​ត្រូវរបួស​ដោយសារ​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​កងទ័ព​វៀតណាម​នៅ​សមរភូមិ​។ បន្ទាប់ពី​រំ​ឮ​ក​អនុស្សា​រី​យ៍​ទាំងអស់​នេះហើយ គាត់​ក៏បាន​រាយការណ៍ ទៅកាន់​អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ​នូវ​ដំណឹង​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នេះ​។ ក្រោយមក ខ្ញុំ​បាន​ចេញពី​មន្ទីរពេទ្យ ហើយ​ធ្វើដំណើរ​តាម​អង្គភាព​មកកាន់​តំបន់​អន្លង់វែង ឬ​តំបន់​១០០៣ ក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​រប​ស់ ឈិ​ត ជឿន ហៅ តា​ម៉ុក​។​
​រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៩០ ប្រជាជន​នៅតាម​ព្រំដែន និង​ក្នុង​ជំរំ បានធ្វើ​មាតុភូមិ​និ​វត្ដ​មកកាន់​ស្រុកកំណើត​របស់ខ្លួន​នៅ​ខាងក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ​។

​លុះ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ ខ្មែរក្រហម​បានធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ចុះចូល​ជាមួយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​វិញ​។ ពេលនោះ ខ្ញុំ​មានឱកាស​បាន​វិលត្រឡប់​ទៅ​ជួបជុំ​ម្ដាយ និង​បងប្អូន​នៅក្នុង​ស្រុកកំណើត​។ ម្ដាយ​របស់ខ្ញុំ​មានការ​តក់ស្លុត​ខ្លាំង​បន្ទាប់ពី​បាន​ជួប​ខ្ញុំ​។ ម្តាយ​របស់ខ្ញុំ​មានការ​អាណិតអាសូរ​ដោយសារ​ឃើញ​ខ្ញុំ​ធ្លាក់​ក្នុងស្ថានភាព​លំបាក ហើយ​គាត់​បាន​ធ្លាក់ខ្លួន​មាន​ជំងឺ នៅពេលដែល​ខ្ញុំ​បានរស់នៅ​ជាមួយ​គាត់​មួយរយៈ​។ ក្រោយមក ខ្ញុំ​បានសម្រេច​ចិ​ត្ដ​វិលត្រឡប់​មកកាន់​តំបន់​អន្លង់វែង ហើយ​បន្ដ​រស់នៅ​ជា​អចិ​ន្ទ្រៃ​យ៍​ក្នុង​សហគមន៍​នេះ​៕សរន​