ដោយៈ ជា សីហៈ​/​ភ្នំពេញៈ លោក វេ​ង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង នេសាទ បាន​អះអាងថា លទ្ធផល​នៃ​ការសិក្សា និង​ស្រាវជ្រាវ គម្រោង​ស្តីពី “​ពិពិធ​កម្ម​ប្រជាករ​ស្រូវ​សែន​ក្រអូប​” កំពុងតែ​ដំណើរការ ។

​លោក​បាន​អះអាងថា ស្រូវ​សែន​ក្រអូប​ត្រូវបាន​ស្គាល់ និង​នាំមក​ធ្វើ​ការដាំដុះ​ដោយ ប្រជាកសិករ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ពាក់កណ្តាល ទស្សវត្ស​ទី​៩០ ដែល​ណែនាំ​ដោយ ក្រុម​រោង​ម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ​មួយចំនួន​។ ពូជស្រូវ​នេះ​មាន​គ្រាប់​អង្ករ​ល្អ ក្រអូប និង​អ​វេទ​រស​ទៅនឹង​ពន្លឺ​ថ្ងៃ​ដែល​អាច​ដាំ​បាន​គ្រប់​រដូវ (​ជា​ស្រូវ​មិន​ប្រកាន់​រដូវ​)​។

​យោងតាម​គោលនយោបាយ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ជម្រុញ​ផលិតកម្ម​ដំណាំ​ស្រូវ និង​ការនាំ​អង្ករ​ចេញ អ្នក​នាំចេញ​អង្ករ​ជាច្រើន​បានលើកឡើង​ពី​សក្តានុពល​របស់​អង្ករ សែន​ក្រអូប​សម្រាប់​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ បាន​សំណូមពរ​ឲ្យ​ប្រជាកសិករ​កម្ពុជា​ជម្រុញ និង បង្កើន​ការដាំដុះ​ដំណាំ​ស្រូវ​សែន​ក្រអូប ដើម្បី​បង្កើន​ផលិតភាព​ស្រូវ​សែន​ក្រអូប ទាំង​នៅក្នុង​រដូវប្រាំង និង​ដើមរដូវ​វស្សា​។ ទន្ទឹមនឹងនេះ មាន​បញ្ហា​ចម្បង​មួយ​ដែល នាំអោយ​ប៉ះពាល់​ដល់​គុណភាព​អង្ករ និង​ទិន្នផល​គឺ​អ​វិសុទ្ធ​ភាព​នៃ​ពូជស្រូវ​សែន ក្រអូប​។

​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន​បន្ថែមថា ដើម្បី​ឆ្លើយតប​នឹង​បញ្ហា​នេះ​វិទ្យាស្ថាន​ស្រាវជ្រាវ និង​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​កម្ពុ​ជា ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ​ដោយមាន​កិច្ច សហប្រតិបត្តិការ ពី​រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី​តាមរយៈ​គម្រោងកា​វ៉ា​ក់ (CAVAC)​បានធ្វើការ បន្សុទ្ធ​ព​ន្ធុ​ប្រជាករ​ពូជស្រូវ​សែន​ក្រអូប​ចំនួន​បួន​ប្រជាករ ដែល​ទទួលបាន​ពី IFC និង ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​គ្រាប់ពូជ AQUIP​។ គម្រោង​នេះ​ត្រូវបាន​អនុវត្ត​រយៈពេល ៤ ឆ្នាំ (២០១៦-២០១៩)​។​

​លោក​បាន​បន្តថា ចាប់ពី​ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០១៦ ដល់ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧ វិទ្យាស្ថាន​កា​ឌី បានចាប់ផ្តើម​ការងារ​បន្សុទ្ធ​ពូជ​តាមរយៈ​វិធីសាស្ត្រ​ជម្រើស​ឯក​ត្ត និង​ជ្រើសរើស បាន​ស្រ​ឡាយ​ដែល​ល្អ​ជាងគេ​ចំនួន​បី (PR1, PR2 និង PR3) សម្រាប់​បញ្ចូល​ទៅក្នុង ពិសោធន៍​លើ​ស្រែ​កសិករ ។

​ពី​ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៧ ដល់ ខែមេសា ឆ្នាំ​២០១៩ វិទ្យាស្ថាន​កា​ឌី​បានធ្វើ​ពិសោធន៍​បន្សាំ ពូជ​លើ​ស្រែ​កសិករ​បាន​ចំនួន ១៣០ កន្លែង នៅក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន​១០ គឺ​៖ ខេត្តតាកែវ ព្រៃវែង កំពង់ស្ពឺ ពោធិសាត់ បាត់ដំបង កំពង់ចាម សៀមរាប កំពង់ធំ បន្ទាយមានជ័យ និង​ស្វាយរៀង ដើម្បី​សិក្សា​លើ​សំដែង​កម្ម​របស់​ស្រ​ឡាយ​នីមួយៗ​ក្នុង​ក្សេត្រ បរិស្ថាន​ផ្សេងៗ​គ្នា​។

​ទន្ទឹមនឹងនេះ​យើង​បានធ្វើ​ទិវា​ស្រែ​បង្ហាញ​ពី​ស្រ​ឡាយ​ត្រៀម​បញ្ចេញ​ដោយមាន កសិករ​ចូលរួម​ចំនួន​៤៥​នាក់​។ ជា​លទ្ធផល​ស្រ​ឡាយ PR1​ទទួលបាន​ទិន្នផល​មធ្យម ខ្ពស់​ជាងគេ​គឺ ៣,៩ តោន​/​ហិកតា បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​ស្រ​ឡាយ PR2 ទទួលបាន ៣,៨​តោន​/​ហិកតា PR3​ទទួលបាន ៣,៦​តោន​/​ហិកតា និង​ពូជ​កសិករ ៣,៧ តោន​/​ហិកតា​។ ក្រៅពី​ការវាយតម្លៃ​ទិន្នផល​វិទ្យាស្ថាន​កា​ឌី​បាន​វិភាគ​គុណភាព​អង្ករ ទាំង​លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ គុណភាព​បាយ និង​ព​ន្ធុ​សាស្ត្រ (​ព​ន្ធុ​ក្រអូប​) នៅ​ក្នុ​មន្ទីរ ពិសោធន៍​គុណភាព​អង្ករ និង​ជីវ​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​វិទ្យាស្ថាន​។

​យោងតាម​លទ្ធផល​ទាំងនេះ​ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ ដែលមាន វិទ្យាស្ថាន​ស្រាវជ្រាវ និង​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​កម្ពុ​ជា ជា​សេនាធិការ​ផ្នែក​ស្រាវជ្រាវ ដំណាំ​កសិកម្ម​បាន​បញ្ចេញ​ស្រ​ឡាយ PR1 តាមរយៈ​គណៈកម្មការ​បញ្ចេញ​ពូជ ដំណាំ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៩ ដោយ​ដាក់ឈ្មោះ ពូជស្រូវ “​សែន​ក្រអូប​០១” ។ ក្រោយ​ការ បញ្ចេញ​ពូជ​នេះ គ្រាប់ពូជ​គ្រឹះ​ចំនួន ៤ តោន ត្រូវបាន​ផលិត និង​ចែកចាយ​ដល់ កសិករ និង​អ្នកពាក់ព័ន្ធ​៕​/PC