ដោយៈ​ដេប៉ូ​/​ភ្នំពេញៈ​សត្វ​រមាំង គឺ​សត្វ​កម្រ​នៅលើ​ពិភពលោក​ត្រូវបាន​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជី​ឧបសម្ព័ន្ធ​ទី​១ នៃ​អនុសញ្ញា​សាយ​តេស និង​ត្រូវបាន​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជី​ក្រហម​របស់​អង្គការ IUCN​ជា​ប្រភេទ​សត្វ​រងគ្រោះថ្នាក់​ជិត​ពូជ​។​ជា​ភ​ព្វ​សំណាង​សម្រាប់​កម្ពុជា​យើង សត្វ​កម្រ​មួយ​នេះ​បាន​បន្សល់​នូវ​វត្តមាន​លើទឹក​ដី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា តែមាន​ចំនួន​មិន​ច្រើន​ទេ។

​លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និង ជា​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងបរិស្ថាន​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​៣​ខែវិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០២១​នេះ​បាន​ចែករំលែក​លើ​បណ្តាញ​សង្គម​ផ្លូវការ​របស់លោក​អំពី​ស​ត្វ​ចតុប្បាទ​មួយ​នេះ​។​

នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ប្រទេស​ដែល​ធ្លាប់មាន សត្វ​រមាំង​ប្រភេទ Cervus Siamensis ច្រើន​កាលពីមុន តែ​ប្រភេទ​សត្វ​នេះ​បាន​ធ្លាក់ចុះ​ចំនួន​ជា​បន្តបន្ទាប់​ដោយសារតែ​កត្តា​គំរាមកំហែង​ផ្សេងៗ​ដូច​ជាការ​បរបាញ់ អន្ទាក់ និង​ការបាត់បង់​ទីជម្រក​។ បច្ចុប្បន្ននេះ មិនមាន​ទិន្នន័យ​ច្បាស់លាស់​ថា មាន​សត្វ​រមាំង​ប៉ុន្មាន​ឡើយ តែ​សត្វ​រមាំង​ត្រូវបាន​គេ​ជឿថា​នៅមាន​តែ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា និង​ប្រទេស​ឡាវ​ប៉ុណ្ណោះ ចំណែក​ប្រទេស​ចិន ប្រទេស​ថៃ និង​ប្រទេស​វៀតណាម​ត្រូវបាន​គេ​ជឿថា​បាន ផុត​ពូជ​ពី​ធម្មជាតិ​បាត់ទៅហើយ​។ យោងតាម​ទិន្នន័យ​ដែល​ផ្សាយ​ដោយ​អង្គការ IUCN ចេញផ្សាយ​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៥ សត្វ​រមាំង​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុ​ជាមាន​ចំនួន​តិចជាង ៧០០​ក្បាល​ដែល​កំពុង​រស់នៅក្នុង​តំបន់ការពារធម្មជាតិ​របស់​កម្ពុជា​។ ចំនួន​នេះ​អាចមាន​ការថយចុះ​ថែមទៀត​នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ​។

​លោក​បាន​បញ្ជាក់ថា​ចំពោះ​ក្រុម​ប្រភេទ​របស់​រមាំង Cervus Siamensis បច្ចុប្បន្ន​មាន​ចំនួន​ច្រើនជាងគេ​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅនឹង​បណ្តា​ប្រទេសជិតខាង​។ ចំនួន​ទាំងនេះ​មាននៅ​ក្នុង​ខេត្តស្ទឹងត្រែង មណ្ឌលគិរី រតនគិរី ក្រចេះ កំពង់ស្ពឺ បន្ទាយមានជ័យ ពោធិ៍សាត់ ឧ​ត្ត​រ​មានជ័យ និង​ខេត្តសៀមរាប​ចា​ពិសេស​នៅក្នុង​ខេត្តព្រះវិហារ​ក្នុងស្រុក​ឆែប ជាំ​ក្សាន្ត គូលែន​និង​សង្គម​ថ្មី​។​

​រមាំង​ជា​ថនិកសត្វ​តិណាសី​ដែលមាន​មាឌតូច​ជាង​ប្រើស និង​ធំ​ជាង​សត្វ​ឈ្លូស​បន្តិច​។ ស្នែង​របស់​វា​មាន​លក្ខណៈ​ខុសពី​ស្នែង​សត្វ​ប្រើស​ដោយនៅ​ផ្នែក​គល់​នៃ​ស្នែង​មាន​បែកខ្នែង​ពីរ​មួយ​ស្រួច​ដុះ គ្រប​លើ​ចិ​ញ្ជើ​ម​លយ​ទៅមុខ និង​មួយទៀត​ដុះ​ឡើង​ទៅលើ​រួច​ពេន​ចេញមកក្រៅ ហើយ​កោង​ខុប​ទៅមុខ ហើយ​នៅ​ខាងចុង​ស្នែង​របស់​វា​មាន​រាង​សំប៉ែត​បែក​ជា​ម្រាម​។ ជាទូទៅ វា​មាន​សម្បុរ​លឿង​ស្រអាប់ ឬ​លឿង​ក្រមៅ​ចាស់ មាន​អុចៗ​ស​នៅ​ផ្នែក​ចំហៀង​ខ្លួន ឯ​ផ្នែក​ក្រោម​ពោះ និង​កមាន​ពណ៌​ស ប៉ុន្តែ​សម្បុរ​នេះ​អាច​ប្រែប្រួល​ទៅតាម​រដូវ​កាល​។ នៅ​រដូវ​ជម្រុះ​ស្នែង វា​មាន​រោម​វែងៗ​រុំ​ជិត​ចម្រុះ​ពណ៌​ប្រផេះ​ក្រហម និង​លឿង​ក្រ​ម៉ៅ​ភ្ជាប់​នឹង​គល់​ក ដែលមាន​រោម​ប្រែង​មើល​គួរឱ្យ​គយគន់​។

​ចំពោះ​លក្ខណៈ​ជីវសាស្ត្រ រមាំង​ជាស​ត្វ​មិនសូវ​ផ្អើល វា​រស់នៅ​ជា​ហ្វូង​ពី ១០ ទៅ​១៥ ក្បាល​។ វា​ចូលចិត្ត​រស់នៅ​តាម​វាលទំនាប​ដែល​សម្បូណ៌​ទៅដោយ​ថ្លុក ឬ​ត្រពាំង វាលស្រែ​និង​ព្រៃរបោះ​។ ចំណី​របស់​វា​មានដូចជា​ស្មៅ ស្បូវ ព្រេច ល្បះ​រុក្ខជាតិ ស្រូវ និង​ផ្លែឈើ​។ វា​ជម្រុះ​ស្នែង​រាល់​ឆ្នាំ​នៅ​អំឡុង​ខែមិថុនា ដែលជា​រដូវ​កាល សម្បូណ៌​ចំណី​សម្រាប់​ការលូតលាស់​ស្នែង​របស់​វា​។ រ​មាង​ញី​បន្ត​ពូជ​នៅ​ចន្លោះ​ខែមីនា ឧសភា ហើយ​កើតកូន​ម្តងៗ​បាន​មួយ​ក្បាល បន្ទាប់ពី​ពពោះ​ចន្លោះ​ពី ៦ ទៅ ៨​ខែ​។
​កាលពី​ខែមេសា ឆ្នាំ​២០២១ នេះ រូបភាព​ដែល​បង្ហាញ​វត្តមាន​របស់​សត្វ​រមាំង​(Rucervus eldii) យ៉ាងហោចណាស់​ចំនួន ប្រាំពីរ​ក្បាល ត្រូវបាន​បញ្ជូន​មកពី​ដែនជម្រកសត្វព្រៃ​សំបូរ ក្នុង​ខេត្តក្រចេះ ដោយ​ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​សត្វព្រៃ​របស់​មន្ទីរ​បរិ​ស្ថាន​នៃ​ក្រសួងបរិស្ថាន និង​អង្គការ WWF ។

​លោក​រដ្ឋលេខាធិការ​បញ្ជា​ក់​ទៀតថា​រូបភាព​ដែល​ថត​ដោយ​ម៉ាស៊ីន​ថត​ស្វ័យប្រវត្តិ​ទាំងនេះ​ជា​ភ័ស្តុតាង​នៃ​ការរស់រាន​របស់​សត្វ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ប្រភេទ​នេះ​និង​បាន​បង្ហាញថា​ហ្វូង​សត្វ​នេះ​កំពុងមាន​លទ្ធភាព​បន្ត​ពូជ​នៅក្នុង​តំបន់​ការពារ​នៃ​ដែនជម្រកសត្វព្រៃ​សំបូរ​។​ជាក់ស្តែង​ភ័ស្តុតាង​នៃ​ការបន្ត​ពូជ​នេះ​បាន​ស្តែងចេញ​យ៉ាងច្បាស់​តាមរយៈ​រូបភាព​រាប់រយ​សន្លឹក​ដែល​ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​សត្វព្រៃ​បាន​ពិនិត្យ​យ៉ាង​ម៉ត់ចត់ និង​បាន​កត់ត្រា​ទុក​នូវ​វត្តមាន​របស់​សត្វ​រមាំង​ពេញវ័យ មាន​ញី​និង​ឈ្មោល សរុប​ចំនួន​បួន​ក្បាល សត្វ​វ័យ​ជំទង់ មាន​ញី​និង​ឈ្មោល ចំនួន​ពីរ​ក្បាល ព្រមទាំង​កូន​សត្វ​រមាំង​ចំនួន​មួយ​ក្បាល​។​

​លោក​បន្ថែ​មា ការតាមដាន​សត្វព្រៃ​ដោយ​ប្រើ​ម៉ាស៊ីន​ថត​ស្វ័យប្រវត្តិ​ត្រូវបាន​អនុវត្ត​ដោយ​អ្នកជំនាញ​ស្រាវជ្រាវ​ក្នុងអំឡុង​ត្រីមាស​ទី​១ ឆ្នាំ​២០២១ និង​ដោយមាន​ការចូលរួម​ផងដែរ​ពី​ប្រជាជន​មូលដ្ឋាន​នៃ​ក្រុម​ល្បាត​សហគមន៍​ដែល​រស់​ក្បែរ​តំបន់​នៃ​ដែន​ជម្រក​។ ក្រុមការងារ​បាន​ពង្រា​យ​ម៉ាស៊ីន​ថត​ស្វ័យប្រវត្តិ​នៅតាម​ទីតាំង​សំខាន់ៗ​ដែល​ជាទី​ម្រ​ក​របស់​សត្វ​រមាំង​នៅក្នុង​ដែន​ជម្រក ដែលមាន​ផ្ទៃដី​សរុប​ចំនួន ៥០.០៩៣ ហិកតា ហើយ​មាន​ភូមិសាស្ត្រ​ស្ថិតនៅតាម​បណ្តា​យ​ដង​ទន្លេមេគង្គ​។ កំណត់ត្រា​នៃ​សត្វ​រមាំង​នាពេលនេះ​បានផ្តល់​ជា​ព័ត៌មាន​និង​ចំណេះដឹង​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដ៏​សំខាន់​បន្ថែមទៀត​ដល់កំណត់​ត្រា​ដំបូងបង្អស់​នៃ​សត្វ​នេះ​នៅក្នុង​ដែន​ជម្រក​កាលពី​ឆ្នាំ​២០២០ ដើម្បី​រួមចំណែក​គាំទ្រ​ដល់​ការរស់រានមានជីវិត​តទៅ​អនាគត​ទាំង​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា និង​ក្នុង​តំបន់ សម្រាប់​សត្វ​ដែលជា ប្រភេទរងគ្រោះថ្នាក់ជិតផុតពូជ​មួយ​នេះ​៕​សរន