ដោយ​៖ ដា​រ៉ា​រដ្ឋ មេត្តា អ្នកសរសេរ​ទស្សនាវដ្ដី​ស្វែងរក​ការពិត​/ភ្នំពេញៈ​ខ្ញុំ​ឈ្មោះ ភូ កា​ដាំ ហៅ ឡា អាយុ​២៧ (​ឆ្នាំ​១៩៧៨)​។ ខ្ញុំ​មាន​តួនាទី​ជា​លេខា​កង​ធំ នៅ​វរ​សេនា​តូច​៤០៥​។ ខ្ញុំ​មាន​ស្រុកកំណើត​នៅ​ភូមិ​ពាម​ជី​មាត ឃុំ​ពាម​ជី​មាត ស្រុក​កោះ​ញ៉ែ​ក តំបន់​១០៥ ខេត្តមណ្ឌលគិរី​។ ខ្ញុំ​រៀន​សាលា​ពាម​ជី​មាត​ពី​ថ្នាក់​ទី​១២ រហូតដល់​ថ្នាក់​ទី​៧ (​ពី​សង្គមចាស់​)​។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៦ ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​ប្រឡង​ដើម្បី​ចូលរៀន​ថ្នាក់​ទី​៦ នៅ​ទី​រួម​ខេត្តមណ្ឌលគិរី ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ប្រឡង​មិនជា​ប់​ក៏​ត្រឡប់​មកជួយ​ធ្វើស្រែ​ឪពុកម្ដាយ​វិញ​។ នៅ​ពាក់កណ្ដាល​ឆ្នាំ​១៩៦៦ ខ្ញុំ​ចូល​បដិវត្តន៍​តាមរយៈ​ឈ្មោះ ធា​។ នៅពេលដែល​ខ្ញុំ​ចូល​បដិវត្តន៍​ដំបូង​ខ្ញុំ​មិនទាន់មាន​តួនាទី​អ្វី​ទេ ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​មានឈ្មោះ​នៅក្នុង​បដិវត្តន៍​តែប៉ុណ្ណោះ​។

ផ្លូវទៅស្រុកកោះញែក ខេត្តមណ្ឌលគិរី។ (ឈីម ពៅ/មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា)

​​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦៧ ខ្ញុំ​ចូលរួម​ធ្វើបាតុកម្ម​ប្រឆាំង​ជាមួយ​ប៉ូលីស​នៅ​ពាម​ជី​មាត​។ ក្រោយពី​ខ្ញុំ​ចូលធ្វើ​បាតុកម្ម​បាន​ចំនួន​មួយថ្ងៃ ប៉ូលីស​នៅ​ប៉ុស្ដិ៍​ពាម​ជី​មាត ឈ្មោះ ម៉ន បាន​ស្គាល់​ខ្ញុំ បន្ទាប់មក​ហៅ​ខ្ញុំ​និង​មនុស្ស​៣​នាក់​ទៀត​ឲ្យ​ទៅ​ជួប​។ អ្នក​ទៅ​ជួប​ប៉ូលីស ម៉ន មានឈ្មោះ យ៉ា គឺជា​ជំនួយការ​ស្រុក​កោះ​ញ៉ែ​ក តំបន់​១០៥, វិ​ន គឺជា​អនុ​លេខា​កង​តូច​នៅ​វរ​សេនា​តូច​៤០៥ យោធា​តំបន់​១០៥ និង ផូ ហៅ ទឹម គឺជា​អនុ​លេខា​កង​តូច នៅ​វរ​សេនា​តូច​៤០៥​។ នៅពេលដែល​ខ្ញុំ​ទៅ​ជួប​ជាមួយ ម៉ន សួរ​ខ្ញុំ​ថា «​ប្អូន​ធ្វើជា​ខ្មែរក្រហម​ឬ​បានជា​ប្អូន​ប្រឆាំង​ជាមួយ​ជាតិ​ឯង​?» យើងខ្ញុំ​ទាំង​បួន​នាក់​ឆ្លើយ​ប្រាប់​ប៉ូលីស ម៉ន ថា «​ពួក​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ខ្មែរក្រហម​មែន​»​។ ម៉ន ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា «​ប្អូន​ជា​ទាហាន​ខ្មែរក្រហម​មិន​ឈ្នះ​ទាហាន​សម្ដេច សីហនុ ទេ​ព្រោះ​ទាហាន​សម្តេច​សីហនុ​មាន​កាំភ្លើង ហើយ​ចុះ​ទាហាន​ខ្មែរក្រហម​មាន​អ្វី​? ហូប​តែ​ស្លឹកឈើ ស្លាប់​ពេញ​តែព្រៃ​»​។ ម៉ន ស្នើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ធ្វើជា​គិញ​ឲ្យ​គាត់​។

​ក្រោយពី​ខ្ញុំ​បានសម្រេច​ចិត្ត​ធ្វើជា​គិញ ស៊ើបរក​ខ្មែរក្រហម ខ្ញុំ​, យ៉ា​, ទឹម និង វិ​ន បាន​រាយការណ៍​ទៅ​ឲ្យ​ប៉ូលីស ម៉ន ថា​យើង​មាន​តា​ធ្វើ​ខ្មែរក្រហម ហើយ​ត្រូវរបួស​បែក​មុខ​នៅពេលដែល​គាត់​ចូលរួម​ធ្វើបាតុកម្ម​។ ឥឡូវ​ទៅ​លាក់ខ្លួន​នៅ​ស្រែ​លំ​ម៉ាន់​។ ម៉ន បាន​នាំ​ប៉ូលីស​មួយចំនួន​ទៅ​ចាប់បាន តា​ជិន​, តា​ចែម​, តា​នូ និង តា​ណា យកទៅដាក់​នៅ​បន្ទាយ​ពាម​ជី​មាត​។ ប្រជាជន​ទាំងអស់​នៅក្នុង​ឃុំ​ពាម​ជី​មាត បាន​រត់​ចូល​ព្រៃ​អូរ​ឌឿ ហើយ​ពួក​ខ្ញុំ​ទាំង​បួន​នាក់​ទៅជា​មួយ​ដែរ​។ ចាប់តាំងពី​ពេលនោះ​មក​ខ្ញុំ​បាន​ដាច់​ការទាក់ទង​ជាមួយ​ប៉ូលីស ម៉ន ម្យ៉ាង​ដោយ​ផ្លូវ​ធ្វើដំណើរ​ចេញចូល​ឆ្ងាយ ។ ខ្ញុំ​នៅតែ​រក្សា​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ឈ្មោះ វិ​ន​, ទឹម និង យ៉ា​។ ខ្ញុំ​ធ្វើការ​នៅក្នុង​ព្រៃ​បាន​រយៈពេល​២​ទៅ​៣​ថ្ងៃ ឡាំង ចុះមក​ទទួល​ប្រជាជន​ហើយ​ពេល​ជួប​ខ្ញុំ ឡាំង យក​ខ្ញុំ​ទៅ​នៅ​ជាមួយ​គាត់​នៅ​មន្ទីរ​៦០​។

ទន្លេនៅក្នុងឃុំស្រែហ៊ុយ ស្រុកកោះញែក ខេត្តមណ្ឌលគិរី។ (អ្នកស្ម័គ្រចិត្តកម្ពុជា ខេត្តមណ្ឌលគិរី/មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា)

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៨ បង​ឡេង (​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៨ លេខា​វរ​សេនា​តូច​របស់​តំបន់​១០៥) បាន​ចេញពី​ធ្វើ​យោធា​បដិវត្តន៍​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​យួន ហើយ បង​ឡេង មក​ធ្វើជា​ប្រធាន​ក្រុម​ឈ្លប​នៅ អូរ​ឌឿ​។ នៅ​ដើមឆ្នាំ​១៩៧០ ឡាំង ចាត់តាំង​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មក​ធ្វើជា​យោធា​នៅ​តំបន់​១០៥​វិញ​។

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧១ អង្គការ​បាន​ដក​អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ​ឲ្យ​ទៅធ្វើ​ការ​នៅ​ឃុំ​ស្រែ​ជិះ​។ មុនពេល​ទៅ បង​ឡេង បាន​ហៅ​ខ្ញុំ​ទៅ​ប្រជុំ​នៅ​ភូមិ​ប្រង់ រួមមាន​ឈ្មោះ យ៉ា​, ស៊ិន ផៃ គឺជា​អនុ​សេនា​ធំ នៅ​វរ​ជាមួយ​បង ឡេង យោធា​តំបន់​១០៥, ចាម គឺជា​អនុ​សេនា​ធំ នៅ​វរ​ជាមួយ​បង ឡេង យោធា​តំបន់​១០៥, វិ​ន​, ទឹម និង សុ​ត គឺជា​ប្រធាន​កម្មករ​ជួសជុល​ឡាន​។ បង​ឡេង ឲ្យ​យើង​ដាក់​ផែនការ​ថ្មី​ដើម្បី​ធ្វើ​សកម្មភាព​។ ទោះបី​យើង​ត្រូវ​បែងចែក​ឲ្យ​ទៅធ្វើ​ការងារ​នៅតាម​តំបន់​រៀងខ្លួន​ក្ដី គឺ​យើង​នៅតែ​ធ្វើ​សកម្មភាព​បំផ្លាញ​កន្លែង​យើង​ធ្វើការ​។ ក្រោយមក ខ្ញុំ​អប់រំ​កម្លាំង​បាន​៧​នាក់​មានឈ្មោះ ធុន​, ស្រាំ​, វែង​, ឈឹម​, ស៊ាន​, ក្លេះ និង អ​ន្សា​។ ពេល​ខ្ញុំ​កំពុង​ច្រូតស្រូវ ខ្ញុំ​បាន​ហៅ​អ្នក​ទាំង​៧​នាក់​ខាងលើ​មក​ប្រជុំ​ឲ្យ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ប្រឆាំង​បដិវត្តន៍ មិន​ឲ្យ​កងទ័ព​នេះ​នៅបាន​ស្រួល​ឡើយ​។ នៅពេល​យាម​យប់ មាន​អ្នក​លួច​ទៅ​គោះ​ត្រដោក​ទាំងយប់​បណ្តាល​ឲ្យ​មានការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ពេញ​មន្ទីរ​។

​​នៅ​ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៧២ អង្គ​ការដក​យោធា​តំបន់​១០៥ ទាំងអស់​មក​រៀន​នយោបាយ​នៅ​មន្ទីរ​ក​-១៧ មាន​បង ឡាំង គឺជា​អ្នក​បង្រៀន​។ ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​រៀន​ដែរ ហើយ​បាន​ជួប បង​ឡេង និង​ខ្សែរយៈ​របស់ខ្ញុំ​ទាំងអស់​នៅក្នុង​យោធា​តំបន់​។ ទៅ​រៀន​បាន​រយៈពេល​៥​ថ្ងៃ ខ្ញុំ​, ឡេង​, ផៃ បាន​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយគ្នា​។ យើង​ចង់​សម្រេច​ផែនការ​ថ្មី ទី​១ គឺ​កម្ទេច​កម្លាំង​កម្មាភិបាល​យោធា​មួយចំនួន​។ នៅ​ម៉ោង​៩​យប់ យើង​បាននាំគ្នា​មក​ប្រជុំ​នៅ​មាត់​អូរ​ច្បារ ដែលមាន​អ្នកចូលរួម​គឺ ១) បង​ឡេង លេខា​វរ​សេនា​តូច របស់​តំបន់​១០៥ ២) ស៊ិន ឆៃ អនុ​លេខា​កង​ធំ នៅក្នុង​វរ​របស់ បង​ឡេង ៣) ចាម អនុ​លេខា​កង​ធំ នៅក្នុង​វរ​របស់ បង​ឡេង ៤) សុ​ត ពីមុន​នៅ​តំបន់​១០៥​ក្រោយមក​មាន​តួនាទី​ជា​អ្នកមើលការខុសត្រូវ​ខាង​កម្មករ​ជួសជុល​ឡាន​តំបន់​១០៥​។ បង​ឡេង​និយាយថា «​ខ្ញុំ​មាន​ផែនការ​ថ្មី សម្រាប់ធ្វើ​សកម្មភាព​កម្ទេច​លេខា​តំបន់ គឺ​បង​ឡាំង និង​កម្មាភិបាល​មួយចំនួនទៀត​ដែល​មិន​ដើរ​តាម​យើង​»​។ មិត្ត​ត្រូវ​ចុះទៅ​កសាង​កម្លាំង​ជាមុនសិន​។

កងទ័ពបដិវត្តន៍ខ្មែរក្រហមកំពុងដាក់មីនបិទផ្លូវនៅព្រំដែនវៀតណាម។ (បណ្ណសារមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា)

​ក្រោយ​ការប្រជុំ​ខ្ញុំ​កសាងបាន​កម្លាំង​បាន​ចំនួន​២​នាក់​មានឈ្មោះ រ៉ា​មី និង ឈ្មោះ លី​។ ពេល​រៀន​បាន​រយៈពេល​៧​ថ្ងៃ អង្គការ​ឲ្យ​សម្រាក​១​ថ្ងៃ​។ នៅ​ថ្ងៃ​សម្រាក បង​ឡេង បបួល​ខ្ញុំ​ឲ្យ​ទាក់ទង​ជាមួយ​យួន កុក វៀត​។ បង​ឡេង នាំ​ខ្ញុំ​និង​មិត្ត​ផៃ ទៅ​ជួប​យួន កុក វៀត នៅ​ឃុំ​អ​.៤​ព្រោះ​កាលនោះ​វៀត​កុង​មក​នៅក្នុង​ទឹកដី​កម្ពុជា​ហើយ​។ បង​ឡេង និយាយ​ភាសា​យួន​ជាមួយ​យួន កុក វៀត ប្រហែលជា​កន្លះ​ម៉ោង ទើប​បង​ឡេង​បកប្រែ​ជា​ភាសា​ឡាវ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ស្ដាប់​។ យួន យល់ព្រម​ជួយ​យើង​ឲ្យ​តែ​យើង​ហ៊ាន​ធ្វើ​សកម្មភាព ទោះ​ជោគជ័យ​ឬ​បរាជ័យ​យួន​នៅតែ​ឲ្យ​យើងរ​ត់ទៅ​ប្រទេស​យួន​។ ផែនការ​នេះ​មិនទាន់​បានធ្វើ​ផង​ក៏​បែកការណ៍ ហើយ​អង្គការ​ចាប់ខ្លួន រ៉ា​មី និង លី​។ ខ្ញុំ​ចេញពី​សាលា​បាន​២​ថ្ងៃ អង្គការ​មាន​ផែនការ​ដេញ​យួន​ឲ្យ​ចេញពី​ស្រុក​ខ្មែរ​។ អង្គការ​តំបន់​ចាត់តាំង​ខ្ញុំ និង​មិត្ត​យើង​មួយចំនួន​ឲ្យ​ទៅ​ការពារ​សកម្មភាព​យួន​នៅតាម​ព្រំដែន​ស្រុក​កោះ​ញ៉ែ​ក​។ ពេល​ដើរ​ដល់​ភូមិ​កង​ឡែ យើង​បាន​ទៅ​ជួប​ជាមួយ​មិត្ត ឡេង និង​បង​ផៃ ។ បង​ឡេង​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា ឥឡូវ​សភាពការណ៍​យួន​ត្រូវ​អង្គការ​ដេញ​ឲ្យ​ទៅ​ដី​យួន​វិញ ធ្វើ​ឲ្យ​ការទាក់ទង​ជាមួយ កុក វៀត មានការ​លំបាក​។

​ខ្ញុំ​ត្រឡប់មក​អង្គភាព​វិញ​បាន​ប្រាំពី​ថ្ងៃ អង្គការ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ទៅ​យាម​ទៀត​គឺ​យាម​ចាប់ពី​ខ្លប់​ទៅដល់​ភូមិ​កង​ឡែ​។ ពេល​ដល់​ភូមិ​កង​ឡែ ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​ជួប​ជាមួយ បង​ឡេង និង​មិត្ត​ផៃ​។ បង​ឡេង បាន​ទៅ​ជួប​ជាមួយ កុក វៀត នៅ​ឃុំ​អ​.៤​លើ ពេលដែល​វៀត​កុង​រៀប​សម្ភារ​ចេញពី​ស្រុក​ខ្មែរ​។ កុក វៀត ប្រាប់ថា ថ្ងៃក្រោយ​បើ​មាន​ធ្វើ​សកម្មភាព​អី​គឺ​ត្រូវ​ទៅទាក់ទង​គាត់​នៅ​ភ្នំ​បូ​គោ ឬ​ភ្នំ​ណុះ​ទ្រោ​ក ក្នុង​ទឹកដី​យួន ម្ដុំ​ភូមិ​ក្រាក់ និង​ដី​ខ្មែរ​ខាង​ដាក់​ដាំ​។
​ ​
នៅ​ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៧៣ អង្គការ​ចាត់តាំង​ខ្ញុំ​ឲ្យ​ទៅយក​ថ្នាំពេទ្យ​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​យោធា​តំបន់ នៅ​ភូមិ​ស្រែ​ហ៊ុយ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ជួប​ឈ្មោះ ទង គឺជា​ប្រធាន​ផ្សំ​ថ្នាំពេទ្យ​នោះ​ទីនោះ​។ ក្រោយពី​កើតមាន​ការបាញ់​មន្ទីរ​យោធា​តំបន់ អង្គការ​ចាប់អារម្មណ៍​ថា យួន​ចូលធ្វើ​សកម្មភាព ហើយ​អង្គការ​ចាត់តាំង​ឲ្យ​សមាជិក​អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ​មួយចំនួន រួមជាមួយ​អង្គភាព​បង​ឡេង ទៅ​យាម​ការពារ​នៅ​ព្រំដែន​ខ្មែរ​-​យួន ចាប់តាំងពី​ដាក់​ដាំ​រហូតដល់​ទន្លេស្រែពក​។
​នៅ​ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩៧៣ អង្គការ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ទៅ​រៀន​នយោបាយ​នៅ​ភូមិភាគ​ឧ​ត្ត​រ​ចាស់ រហូតដល់​ខែកញ្ញា ទើប​អង្គការ​ឲ្យ​ត្រឡប់មកវិញ​។
​នៅ​ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៧៤ អង្គការ​បាន​ដក​អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ និង​អង្គភាព បង​ឡេ ឲ្យ​ទៅ​នៅ​ភូមិ​ស្រែ​ហ៊ុយ ស្រុក​កោះ​ញ៉ែ​ក ជាមួយគ្នា​។ នៅ​ខែឧសភា ឆ្នាំ​១៩៧៤ ដដែល មានការ​ប្រជុំ​នៅក្នុង​មន្ទីរ​បង​ឡេង មាន​ខ្ញុំ​, មិត្ត​ផៃ​, មិត្ត​ចាម​, វិ​ន និង ទឹម​។ បង​ឡេង លើកឡើងថា អង្គការ​ឲ្យ​លើក​ទំនប់​មួយ​ប្រើ​រយៈពេល​១​ខែ​ឲ្យ​រួចរាល់​។ នៅ​ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៧៤ ខ្ញុំ​ចុះទៅ​ណែនាំ​មិត្ត សូន និង មិត្ត​ខាំ ធ្វើ​ខាង​ពាណិជ្ជកម្ម​ឲ្យ​ត្រៀមខ្លួន​ធ្វើ​សកម្មភាព​ថ្មី​។

នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ​១៩៧៥ អង្គការ​ឲ្យ​បង​ឡេង ទៅ​រៀន​នយោបាយ​នៅ​មន្ទីរ​ក​-១៧ រយៈពេល​១​ខែ ទើប​បង​ឡេង ត្រឡប់មក​អង្គភាព​វិញ​។ នៅពេល​ល្ងាច ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​ជួប​បង​ឡេង នៅ​មន្ទីរ​របស់គាត់​។ យើង​បាន​ពិភាក្សា​ថា​ឥឡូវនេះ​អង្គការ​ឲ្យ​យើង​ទៅ​ល្បាត​តាម​ព្រំដែន ដូច្នេះ​យើង​ប្រាកដជា​បាន​ជួប​ជាមួយ កុក វៀត ហើយ​នេះ​គឺជា​ការសម្រេច​ពី​បង​ម៉ី (​អនុ​លេខា​តំបន់​១០៥)​។ ក្រោយមក​បាន​១​ថ្ងៃ អង្គការ​បាន​ចាត់តាំង​អង្គភាព​របស់ខ្ញុំ និង​អង្គភាព​បង​ឡេង ទៅ​យាមល្បាត​នៅ​ដាក់​ដាំ ស្រុក​អូររាំង និង​ដើរ​ស៊ើបការណ៍​នៅ​ភ្នំ​ណុះ​ទ្រោ​ក​។ ក្រោយមក​បង​ឡេង បាន​ប្រមូល​កម្លាំង​របស់ខ្ញុំ​ទាំងអស់ មានឈ្មោះ សំបុ​ក្រ​, សិន ផៃ និង ទឹម ត្រៀមខ្លួន​ទៅទាក់ទង​យួន​។ យើង​បាន​ចូលទៅ​ភ្នំ​ណុះ​ទ្រោ​ក​ដើរ​តម្រង់​ទៅ​ទីកន្លែង​ដែល​យើង​ធ្លាប់បាន​ទាក់ទង​គ្នា​តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៧៣ ដែលមាន​ចម្ងាយ​ពី​ព្រំដែន​ខ្មែរ​៥០០​ម៉ែត្រ ក្នុង​ខេត្ត​ឡុ​ក​និ​ញ​។ ទៅដល់​ជិត​មន្ទីរ កុក វៀត ឃើញ​យោធា​យួន​ដើរ​ពេញ​ព្រៃ​។ ខ្ញុំ​នាំគ្នា​លី​កាំភ្លើង​ឡើងលើ​ធ្វើជា​សញ្ញា​ហើយ​ដាក់​មកលើ​ស្មា​លី​វិញ​។ កងទ័ព​យួន​ឃើញ​ខ្ញុំ​ប្រុងខ្លួន​គ្រប់គ្នា បន្ទាប់មក​មាន​យួន​ម្នាក់​មក​សួរ​ខ្ញុំ​ទៅណា​? បង​ឡេង​ប្រាប់ថា មក​ធ្វើការ​ជាមួយ​បង កុក វៀត​។ យួន​ម្នា​ក់បាន​សួរថា ឈ្មោះ​អ្វី​បាន​សួររក កុក វៀត ហើយ​ក្រោយមក កុក វៀត ក៏​ដើរ​ចេញមក​។ បង​ឡេង បាន​រាយការណ៍​អំពី​ផែនការ បង​ម៉ី ដាក់​មក​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ បង​ម៉ី ចង់​ឲ្យ​កងទ័ព​បង កុក វៀត ចូលទៅ​បោះទីតាំង​នៅក្នុង​ទឹង​ដី​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ទីតាំង ដូចជា ភ្នំ​ណុះ​ទ្រោ​ក​ស្ថិត​ភាគ​ខាងជើង​ប្រទេស​កម្ពុជា អូរ​ហ៊ុ​ច អូរ​តាង និង​ទូ​យោ​សាំង​។ ទីតាំង​ដែល​យើង​ឲ្យ​បង​ដាក់​ទីតាំង​កងទ័ព​នេះ​អំណោយផល​ខ្លាំងណាស់ កន្លែង​ដែល​គ្មាន​កម្លាំង​ទ័ព ទីតាំង​ងាយ​ស្រួ​ក​វាយ​ចូល​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​វាយយក​ខេត្តមណ្ឌលគិរី​។ កុក វៀត បាន​សួរ​អំពី​ចំនួន​កម្លាំង​តំបន់​ដែលមាន និង​ចំនួន​កម្លាំង​កងពល​មុន ពេល​សម្រេចចិត្ត​យល់ព្រម​បោះទីតាំង​ក្នុង​ទឹកដី​កម្ពុជា​។ យើង​បាន​ប្រាប់​កម្លាំងយោធា​តំបន់​របស់​យើង​ទៅ កុក វៀត មាន​២​កន្លែង​នៅ​ភូមិ​ក្រង​ត​ស់ និង ស្រែ​អំពូ​ម ហើយ​កម្លាំង​កងពល​បានដាក់​ឈរជើង​ចាប់ពី​ទន្លេស្រែពក​ដល់​ស្រុក​កែវ​សី​ម៉ា​ហើយ​កម្លាំង​ទាំងនោះ​យើង​បានដាក់​ដុំៗ​ទេ​។

​នៅ​ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៧៦ អង្គការ​បាន​ឲ្យ​ខ្ញុំ​រៀន​បច្ចេកទេស ដើម្បី​ចូល​សមរភូមិ​វាយ​យួន​។ ខ្ញុំ​រៀន​ចប់​រយៈពេល​មួយ​ខែ អង្គការ​ប្រកាស​លើក​ផែនការ​វាយ​យួន​ដែល​បោះ​ទីតាំងនៅ​ទូ​យោ​សាំង ក្នុង​ទឹកដី​ខ្មែរ​។ មុន​លើក​ផែនការ​វាយ​យួន បង​ឡេង​ឲ្យ​ខ្ញុំ មិត្ត​ទឹម មិត្ត​វិ​ន បង​ផៃ និង​មិត្ត​ចាម ទៅ​ប្រជុំ ហើយ​បង​ឡេង ប្រាប់ថា ឥឡូវនេះ​អង្គការ​ឲ្យ​យើង​ទៅ​វាយ​យួន​ហើយ​។ នៅ​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​១៩៧៦ អង្គការ​បាន​ឲ្យ​ខ្ញុំ មិត្ត​សំបុ​ក្រ និង​មិត្ត​វិ​ន ចូល​សមរភូមិ​ទូ​យោ​សាំង​ជាមួយគ្នា​ឯ ផៃ និង មិត្ត​ចាម ទៅ​សមរភូមិ​ភ្នំ​ណុះ ជាមួយ​បង​ឡេង​។ ពេល​ដល់​សមរភូមិ​ទូ​យោ​សាំង អង្គការ​បាន​ឲ្យ​ខ្ញុំ​សម្រុក​ប្រយុទ្ធ ចំណែក សំបុ​ក្រ និង វិ​ន គឺ​នៅ​កាន់​កាំភ្លើង​ធំ​។ នៅពេល​ប្រយុទ្ធ​នោះ​ខ្ញុំ​ត្រូវរបួស​ដោយ​យួន​បាន​បាញ់​បេ​៤០ មក​ត្រូវ​ជើង​និង​ដៃ​របស់ខ្ញុំ​។ អង្គការ​បញ្ជូន​ខ្ញុំ​ទៅ​សម្រាក​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​។ ខ្ញុំ​ដេកពេទ្យ​រយៈពេល​១​ឆ្នាំ​ទើប​ដៃជើង​ជាសះស្បើយ​អាច​ដើរ​បាន​ប៉ុន្តែ​មិនបាន​ឆ្ងាយ​។​

នៅ​ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៧៧ បង​បាំង បាន​យក​ខ្ញុំ​ទៅ​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​យោធា​តំបន់​ព្រោះ​ជើង​របស់ខ្ញុំ​ដាច់​សរសៃ​។ នៅ​ខែកក្កដា ឆ្នាំ​១៩៧៧ ដដែល ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​ជួប​បង​ឡេង នៅ​មន្ទីរ​ភ្នំ​ក្រោល បន្ទាប់ពី​ដាច់​ការទាក់ទង​ជាមួយ​គាត់​យូរ​។ បង​ឡេង ប្រាប់​ខ្ញុំ​ពី​សភាពការណ៍​កន្លងមក បង​ម៉ី ត្រូវ​អង្គការ​ចាប់ខ្លួន​ហើយ​អ្វីដែល​បានរ​ម្ភ​នោះ​បើ បង​ម៉ី ឆ្លើយ​ដាក់​យើង​ប្រាកដជា​មិន​រស់​ទេ​។ យើង​មាន​អ្នកដឹកនាំ​បន្ត​គឺ បងខាំ​ភូ​ន គឺជា​អនុ​លេខា​តំបន់​១០៥​។

​នៅ​ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៧៧ បង​ឡេង បាន​ស្កាត់​មកជួប​ខ្ញុំ​នៅ​មន្ទីរ​១០៦ នៅពេល​អង្គការ​ឃាត់ខ្លួន​ខ្ញុំ​ដើម្បី​តាមដាន​។ ពេល​ជួបគ្នា បង​ឡេង ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា យួន​ចូល​វាយ​ដល់​ដាក់​ដាំ​ហើយ​ឥឡូវ​មិត្ត​ចូលទៅ​រៀបចំ​កម្លាំង​របស់​យើង​ឲ្យ​រួចរាល់​។ ខ្ញុំ​បាន​ឆ្លើយ​ប្រាប់​គាត់​ថា ខ្ញុំ​អស់​ទ័ព​កាន់​ទៀតហើយ​ឥឡូវ​ទៅណា​មិន​រួច​ទេ​ព្រោះ​អង្គការ​តាមដាន​។ បង​ឡេង ប្រាប់​ខ្ញុំ​កុំ​ឲ្យ​ព្រួយ​ដោយ​ឥឡូវនេះ​មាន​កម្លាំង​យួន​វាយ​មកដល់​គ្រប់កន្លែង ខាងយើង​ក៏​វាយ​ហើយ​ខាង​បូព៌ា​ក៏​វាយ​ទៀត ហើយដោយ​ខ្លាច​បែកការណ៍​បង ឡេង ប្រញាប់​ទៅវិញ​។ មកដល់​ថ្ងៃទី​៣ ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៧៨ អង្គការ​បាន​ចាប់ខ្លួន​ខ្ញុំ​មក​ទីនេះ​តែម្តង​។

កំណត់ចំណាំ ៖ អត្ថបទ​នេះ ដកស្រង់​ចេញពី​ចម្លើយសារភាព​ឯកសារ​J00090​។ រាល់​ចម្លើយសារភាព​របស់​អ្នកទោស​ទាំងអស់​នៅ​មន្ទីរ​សន្តិសុខ​ស​-២១ សុទ្ធតែ​ឆ្លងកាត់​ការបង្ខិតបង្ខំ និង​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពី​កង​សួរចម្លើយ​របស់​ខ្មែរក្រហម ដូច្នេះ យើង​មិនអាច​សន្និដ្ឋានបានថា ចម្លើយសារភាព​របស់ ភូ កា​ដាំ ហៅ ឡា ពិត​ឬ​យ៉ាងណា​នោះទេ​?