ប្រែ​សម្រួលៈ​បំណង​/​វែល​លីង​តុន​(​អេ​ភី​,​ដេល្លី​ម៉េល​)៖ ជើងយន្តហោះ​ដំបូង​ដែល​ដឹក​ទឹក​និង​ជំនួយ​គ្រាអាសន្ន​ដទៃ​ទៀត​ទៅ​កាន់​កោះ​តុង​ហ្កា​(Tonga)​នៅ​ទីបំផុត​អាច​ចេញ​ដំណើរ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី​២០​មករា ក្រោយ​ពី​ផ្លូវ​ឡើង​ចុះ​នៅ​អាកាសយានដ្ឋាន​ធំ​របស់​ប្រជាជាតិ​ក្នុង​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​នេះ​ត្រូវ​បានចូ​កកាយ​និង​សម្អាត​ផេះ​ចេញ បន្ទាប់​ពី​ការផ្ទុះ​ភ្នំភ្លើង​ដ៏​ខ្លាំង​មួយ​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​បណ្តាល​​អោយ​បាច​ផេះ​គ្រប​ពេញ​ទូទាំង​កោះ​នេះ​។​

​យន្តហោះ​ដឹកជញ្ជូន​ធុន​C-130 Hercules​បាន​ចាកចេញ​ពី​ប្រទេស​នូវែ​លសេ​ឡង់ ដោយ​ដឹក​ធុង​ទឹក ឃី​ត​សំរាប់​ជម្រក​បណ្តោះអាសន្ន ម៉ាស៊ីនភ្លើង គ្រឿង​ផ្គត់ផ្គង់​អនាម័យ​និង​គ្រឿង​បរិក្ខា​ទូ​រគ​មនា​​គ​មន៍ នេះ​បើ​តាម​ការបញ្ជាក់​ពី​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​នូវែ​លសេ​ឡង់ ណេ​ណាយ​អឺ ម៉េ​ហ៊ូ​ថា​( Nanaia Mahuta)​។​

​អូស្ត្រាលី​ក៏​កំពុង​ត្រៀម​បញ្ជូន​ជំនួយ​មនុស្សធម៌​ចំនួន​ពីរ​យន្តហោះ​C-17 Globemaster​ហើយ​យន្តហោះ​ដឹក​ជំនួយ​ទាំងអស់​នឹង​ទៅ​ដល់​តុង​ហ្កា​នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​២០​មករា​។​

​តុង​ហ្កាមិ​ន​មាន​ការផ្ទុះកូ​វីដ​១៩​ទេ និង​បាន​រកឃើញ​អ្នក​ឆ្លង​ម្នាក់​គត់​ចាប់តាំងពី​ពិភពលោក​ផ្ទុះ​ជំងឺ​រាតត្បាត​ជាង​២​ឆ្នាំ​មកនេះ​។​ដូច្នេះ​ការដឹកជញ្ជូន​និង​ប្រគល់​ជំនួយ​នេះ​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើឡើង​ដោយ​មិន​​មាន​ការទាក់ទង​ជាមួយ​មន្ត្រី​មូលដ្ឋាន​ទេ ដោយសារ​តុង​ហ្កាមិ​ន​ចង់​អោយ​អ្នក​ក្រៅ​នាំ​កូវី​ដ​១៩​ចូល​។​

​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​នូវែ​លសេ​ឡង់​បាន​និយាយថា យន្តហោះ​ត្រូវ​រំពឹងថា​នឹង​នៅលើ​ដី​តុង​ហ្កា​៩០​នាទី​មុន​វិល​មក​កាន់​នូវែ​លសេ​ឡង់​។​

​ដោយ​អះអាង​ថា​មនុស្ស​៣​នាក់​បាន​ស្លាប់ របួស​ជាច្រើន​នាក់ ផ្ទះ​ខូចខាត​រាប់សិប​និង​ទឹក​កខ្វក់​អស់ ពួក​មន្ត្រី​ផ្តល់​ជំនួយ​មនុស្សធម៌​បាន​និយាយថា មនុស្ស​ប្រមាណ​៨៤.០០០​នាក់ ស្មើនឹង​ជាង​៨០​ភាគរយ​​នៃ​ប្រជាពលរដ្ឋ​តុង​ហ្កា រង​ផល​ប៉ះពាល់​ពី​ការផ្ទុះ​ភ្នំភ្លើង​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​។​

​ការទាក់ទង​ជាមួយ​តុង​ហ្កា​នៅ​មាន​កំរិត​ក្រោយ​ការផ្ទុះ​ភ្នំភ្លើង​និង​រលក​ស៊ូ​ណា​មី​កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ដែល​ទំនងជា​ខ្សែ​កាប្លិ៍​អុ​បទិច​នៅបាត​សមុទ្រ​ដែល​ភ្ជាប់​តុង​ហ្គា​ជាមួយ​ផ្នែក​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​ពិភពលោក​ត្រូវ​​កាត់ផ្តាច់​។​នេះ​មានន័យថា ប្រជាជន​ភាគច្រើន​មិន​អាច​ប្រើ​អ៊ីនធឺណិត​ឬ​ហៅ​ទូរស័ព្ទ​ចេញទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ទេ ទោះជា​យ៉ាងណា​បណ្តាញទូរស័ព្ទ​ក្នុងស្រុក​នៅ​អាច​ដំណើរការ​បាន​ខ្លះ​។​

​នាវា​ល្បាត​មួយ​នៃ​កងទ័ពជើងទឹក​នូវែ​លសេ​ឡង់ ក៏​រំពឹងថា​នឹង​ទៅ​ដល់​តុង​ហ្កា​នៅ​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​។​វា​ដឹក​ឧបករណ៍​អនាម័យ អ្នក​មុជទឹក ព្រមទាំង​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​មួយ​ទៅ​ជួយ​ការងារ​ដឹកជញ្ជូន​ជំនួយ​។​​នាវា​នូវែល​សេឡ​ង់​មួយទៀត ដឹក​ទឹក​២៥០.០០០​លីត្រ​ក៏​កំពុង​ធ្វើ​ទៅ​កាន់​ប្រជាជាតិ​ដែន​កោះ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​នេះ​ផង​ដែរ​។​

​សូមបញ្ជាក់​ថា កោះ​តូចៗ​ចំនួន​៣​របស់​តុង​ហ្កា​បាន​រង​ការខូចខាត​ធំដុំ​ពី​រលក​ស៊ូ​ណា​មី​ក្រោយ​ការផ្ទុះ​ភ្នំភ្លើង​ក្រោម​សមុទ្រ ដោយ​ផ្ទះ​ទាំងអស់​ទំនងជា​ត្រូវ​បំផ្លាញ​នៅលើ​កោះ​ម៉ង់​ហ្គោ​(Mango)​និង​ផ្ទះ​តែ​២​នៅសល់​នៅលើ​កោះ ហ្វូ​ណូយ​ហ្វ៊ុ​យ​អា​(Fonoifua )​ហើយ​ការខូចខាត​ខ្លាំង​កើតមាន​នៅ​លើ​កោះ​ណូ​មូ​កា​(Nomuka)​។​ការ​ជ្លៀសមនុស្ស​កំពុង​ប្រព្រឹត្តទៅ​នៅ​លើ​កោះ​ទាំងបី​។​

​យោង​តាម​ជំរឿន​របស់​តុង​ហ្កា កោះ​ម៉ង់​ហ្គោ​មាន​មនុស្ស​រស់​នៅ​តែ​៣៦​នាក់ កោះ​ហ្វូ​ណូយ​ហ្វ៊ុ​យ​អា​មាន​៦៩​នាក់​និង ២៣៤​នាក់​នៅលើ​កោះ​ណូ​មូ​កា​។​ប្រជាជន​តុង​ហ្កា​ភាគច្រើន​រស់នៅ​លើ​កោះធំ តុង​ហ្កា​តាពូ​(Tongatapu)៕

​យន្តហោះ​ដឹកជញ្ជូន​របស់​នូវែល​សេឡ​ង់​ចេញដំណើរ ហើយ​រំពឹង​ថា​នឹង​ទៅ​ដល់​តុង​ហ្កា​នៅ​ពេល​រសៀល​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​

​ទិដ្ឋភាព​កោះ​តុង​ហ្កា​ក្រោយ​ការផ្ទុះ​ភ្នំភ្លើង​និង​រលក​ស៊ូ​ណា​មី​