​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ដេល្លីម៉េល​) ៖ កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី​១០​កុម្ភៈ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​បាន​បញ្ជា​ទិញ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​រ៉ា​ហ្វែល​( Rafale)​ចំនួន ៤២ គ្រឿង​ពី​ប្រទេស​បារាំង​ហើយ​អាច​ទិញ​នាវាមុជទឹក​​បារាំង​ពីរ​គ្រឿង ខណៈ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​បាន​យល់ព្រម​លើ​លទ្ធភាព​ទិញ​យន្តហោះ F-15 ពី​សំណាក់​ទីក្រុង​ហ្សា​ការតា​ចំនួន ៣៦​គ្រឿង​ក្នុង​ពេល​ប្រឈមមុខ​នឹង​ភាព​តានតឹង​កាន់តែខ្លាំង​ឡើង​នៅ​​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​។​

​ការបញ្ជា​ទិញ​ដំបូង​របស់​ឥណ្ឌូនេស៊ី​សម្រាប់​យន្តហោះ​ចម្បាំង​បារាំង​កើតឡើង​នៅពេល​ដែល​ទីក្រុង​ហ្សា​ការតា​ជំនួស​កង​យន្តហោះ​ចាស់​ដែល​ភាគច្រើន​ជា​យន្តហោះ F-16​របស់​អាម៉េរិក និង​ស៊ុយ​ខយ​(Sukhois) របស់​រុស្ស៊ី ខណៈ​ការព្រួយបារម្ភ​កើន​ឡើង​ខ្លាំង​ឡើង​អំពី​ភាព​តានតឹង​រវាង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក និង​ចិន​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​។​

​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទិញ​យន្តហោះ Rafale ត្រូវបាន​ប្រកាស ខណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិ​ឥណ្ឌូនេស៊ី​លោក ប្រា​បូ​វ៉ូ ស៊ូ​ប៊ីយ៉ា​ន​តូ (Prabowo Subianto) បាន​ជួប​សម​ភាគី​បារាំង​លោកស្រី ផ្ល​រ៉ង់ ស្ប៉ា​លី (Florence Parly) ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សា​ការតា​។​

​លោក​ស៊ូ​ប៊ីយ៉ា​ន​តូ​បានបញ្ជាក់​ថា​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​សម្រាប់​ការទិញ​យន្តហោះ​ទាំងនេះ ដោយ​កិច្ចសន្យា​មួយ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទាក់ទង​នឹង​យន្តហោះ​ចំនួន ៦ គ្រឿង​ដំបូង​។​

​ក្រសួង​ការពារជាតិ​បារាំង​បាន​និយាយថា កិច្ចសន្យា​សម្រាប់​យន្តហោះ ៤២ គ្រឿង និង​អាវុធ​របស់​ពួកគេ​មាន​តម្លៃ ៨,១ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។​

​អ្នកនាំពាក្យ​លោក អ៊ែរ​វី ហ្គ្រ​ង់​ហ្ស​ង់ (Herve Grandjean) បាន​និយាយថា​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ក៏​បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​លិខិត​មួយ​ផងដែរ​ក្នុង​បំណង​សម្រាប់​ការស្រាវជ្រាវ​និង​ការអភិវឌ្ឍ​ទស្សនៈ​របស់​​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ក្នុង​ការបញ្ជា​ទិញ​នាវា​មុជទឹក Scorpene​ចំនួន​ពីរ​គ្រឿង​។​

​ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងការបរទេស​អាម៉េរិ​ក​បាន​និយាយថា ខ្លួន​បាន​យល់ព្រម​លើ​លទ្ធភាព​លក់​យន្តហោះ F-15 រួមជាមួយ​នឹង​ឧបករណ៍​យោធា​ផ្សេងទៀត​ក្នុង​តម្លៃ​ប៉ាន់ស្មាន ១៤ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។​

​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ​បាន​និយាយថា ការលក់​ដែល​បាន​ស្នើ​នេះ​នឹង​ធ្វើឱ្យ​ប្រសើរឡើង​នូវ “​សន្តិសុខ​នៃ​ដៃគូ​ក្នុង​តំបន់​ដ៏​សំខាន់​ដែល​ជា​កម្លាំង​សម្រាប់​ស្ថិរភាព​នយោបាយ​និង​វឌ្ឍនភាព​សេដ្ឋកិច្ច​​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​” ដោយ​បន្ថែម​ថា​វា​នឹង “​នឹង​មិន​ផ្លាស់ប្តូរ​តុល្យភាព​យោធា​ជា​មូលដ្ឋាន​នៅក្នុង​តំបន់​នោះទេ​”​។

​កិច្ចព្រមព្រៀង​អំពី​យន្តហោះ Rafale គឺជា​សញ្ញា​ចុងក្រោយ​បំផុត​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ដ៏​កក់ក្តៅ​រវាង​ទីក្រុង​ហ្សា​ការតានិង​ទីក្រុង​ប៉ារី​ស​ខណៈ​បារាំង​គិតគូរ​ឡើងវិញ​នូវ​សម្ពន្ធភាព​របស់ខ្លួន​នៅក្នុង​​តំបន់​បន្ទាប់ពី​ការដួលរលំ​កិច្ចព្រមព្រៀង​លក់​នាវាមុជទឹក​ឱ្យទៅ​អូស្ត្រាលី​តម្លៃ​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​កាលពី​ខែ​កញ្ញា​។​

​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​លោក អេម​ម៉ានុយ​អែល ម៉ា​ក្រុង បាន​ស្វាគមន៍​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ក្នុង​ការជ្រើសរើស “​ឧត្តមភាព​ឧស្សាហកម្ម​របស់​បារាំង​” ដោយ​សរសេរ​នៅលើ Twitter​ថា​កិច្ច​​ព្រមព្រៀង Rafale​នឹង “​ពង្រឹង​ភាពជា​ដៃគូ​របស់​យើង​”​។​

​កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា បារាំង​និង​ឥណ្ឌូនេស៊ី​បាន​ពង្រឹង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ភាពជា​ដៃគូ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ក្នុងអំឡុងពេល​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល​ពីរ​ថ្ងៃ​របស់​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​បារាំង​លោក​ហ្សង់​អ៊ីវ ឡឺ​ឌ្រី​យ៉ង់​(Jean-Yves Le Drian) ទៅកាន់​ប្រទេស​ប្រជុំ​កោះ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដ៏​ធំ​ល្វឹងល្វើយ​មួយ​នេះ​៕

​ឥណ្ឌូណេស៊ី​បាន​បញ្ជា​ទិញ​យន្តហោះ​ចម្បាំង Rafale ចំនួន​៤២ គ្រឿង​ពី​ប្រទេស​បារាំង