ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ស្ត្រេត​ថែមស៍​) ៖ របាយការណ៍​បរិស្ថាន​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែល​បាន​ចេញផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី​១៥​កុម្ភៈ បាន​និយាយថា​ការបំពុល​ដោយ​រដ្ឋ​នានា​និង​ក្រុមហ៊ុន​​កំពុង​រួមចំណែក​ដល់​ការស្លាប់​ទូទាំង​ពិភពលោក​ច្រើនជាងកូ​វីដ​១៩ ដោយ​អំពាវនាវ​ឱ្យមាន “​សកម្មភាព​ជា​បន្ទាន់​និង​ពោរពេញ​ដោយ​មហិច្ឆតា​” ដើម្បី​ហាមឃាត់​សារធាតុ​គីមី​ពុល​មួយចំនួន​។​

​របាយការណ៍​នេះ​បាន​និយាយថា ការបំពុល​ពី​ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វល្អិត ប្លា​ស្ទិក និង​កាក​សំណល់​អេឡិចត្រូនិក កំពុង​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ ក៏ដូចជា​ការស្លាប់​មុន​អាយុ​យ៉ាងតិច ៩ លាន​នាក់​ក្នុង​មួយឆ្នាំ ហើយ​បញ្ហា​នេះ​ភាគច្រើន​ត្រូវបាន​គេ​មើលរំលង​។​

​យោង​តាម​វេបសាយ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ Worldometer​បានឱ្យដឹងថា មេរោគ​កូរ៉ូណា​បាន​បណ្តាលឱ្យ​មនុស្សស្លា​ប់​ជិត ៥,៩ លាន​នាក់​។​

​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក ដេវីត ប៊ូ​យ (David Boyd)​បាន​សន្និដ្ឋានថា​”​វិធីសាស្ត្រ​បច្ចុប្បន្ន​ក្នុង​ការគ្រប់គ្រង​ហានិភ័យ​ដែល​បង្កឡើង​ដោយ​ការបំពុល​និង​សារធាតុ​​ពុល​ត្រូវ​បាន​បរាជ័យ​យ៉ាង​ច្បាស់ក្រឡែត ជាហេតុ​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​ការរំលោភ​បំពាន​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នៃ​សិទ្ធិ​ទទួលបាន​បរិស្ថាន​ស្អាត សុខភាព​ល្អ និង​និរន្តរភាព​”​។​

​ក្រោយមក លោក​បាន​និយាយ​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​មួយ​ថា “​ខ្ញុំ​គិតថា​យើង​មាន​កាតព្វកិច្ច​ក្រមសីលធម៌​ហើយ​ឥឡូវនេះ​កាតព្វកិច្ច​ផ្លូវច្បាប់​ដើម្បី​ធ្វើឱ្យ​ប្រសើរឡើង​ដោយ​មនុស្ស​ទាំងអស់​នេះ​”​។​

​ដោយ​គ្រោង​នឹង​បង្ហាញ​នៅ​ខែ​ក្រោយ​ទៅ​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ដែល​បាន​ប្រកាស​បរិស្ថាន​ស្អាត​ជា​សិទ្ធិមនុស្ស ឯកសារ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្ហោះ​នៅលើ​វេបសាយ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​។​

​ឯកសារ​នេះ​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ការ​ហាមប្រាម​លើ​សារធាតុ​គីមី​ប៉ូ​លី​ផ្លូ​រ៉ល​គីល​( Polyfluoroalkyl) និង ពែរ​ផ្លូ​រ៉ល​គីល​(Perfluoroalkyl)​ដែល​ជា​សារធាតុពុល​ផលិត​ដោយ​មនុស្ស​ប្រើ​ក្នុង​ផលិត​​ផល​គ្រួសារ ដូច​ជា​ខ្ទះ​មិន​ស្អិត ដែល​ត្រូវបាន​ផ្សារភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ជំងឺមហារីក និង​ត្រូវបាន​គេ​ដាក់ឈ្មោះថា “​សារធាតុ​គីមី​ជា​រៀងរហូត​” ព្រោះ​វា​មិន​ងាយ​បំបែក​នោះទេ​។​

​ឯកសារ​នេះ​ក៏​ស្វែងរក​ការលាង​សម្អាត​កន្លែង​បំពុល​ទាំងនោះ​ផងដែរ ហើយ​ក្នុងករណី​ធ្ងន់ធ្ងរ គឺ​ផ្លាស់​ទី​សហគមន៍​រង​ផលប៉ះពាល់ ដែល​ភាគច្រើន​នៃ​ពួក​គេ​គឺ​ក្រីក្រ បាត់បង់​ឱកាស និង​ជា​ជនជាតិ​​ដើម​ភាគតិច ចេញ​ពី​អ្វី​ដែល​គេ​ហៅថា “​តំបន់​លះបង់​សម្រាប់​បរិស្ថាន​”៕

​ការបំពុល​បរិស្ថាន​សម្លាប់​មនុស្ស ៩ លាន​នាក់​រៀងរាល់ឆ្នាំ