ដោយៈ ដកស្រង់​ពី​វចនានុក្រម​សម្តេច​សង្ឃរាជ ជួន ណាត​

​សត្តមហាឋាន​

(​ស័ត​-​តៈមៈ​–)

​នាមសព្ទ​

( បា​. ) ទី​ធំ​ឬ​ទី​ដ៏​ប្រសើរ ៧ កន្លែង​; ជា​ឈ្មោះ​ទី​៧ អន្លើ​ដែល​ព្រះ​សក្យមុនី​សម្ពុទ្ធ​ទើបបាន​ត្រាស់​ថ្មីៗ ទ្រង់​គង់នៅ​សម្រាក​ព្រះអង្គ​ដោយ​ការ​សោយ​វិមុត្តិសុខ ក្នុង​កន្លែង​មួយៗ​កំណត់​៧​ថ្ងៃៗ​, រួម​ជា​៤៩​ថ្ងៃ ។ សត្តមហាឋាន​នេះ នៅត្រង់​តំបន់​មួយ​ហៅ ពុទ្ធ​គ​យា ក្នុងប្រទេស​ឥណ្ឌា មាននៅ​ប្រាកដ​មកដល់​សព្វថ្ងៃនេះ​ដោយមាន​ចេតិយ​ដ្ឋា​ន​ជា​គ្រឿង​សម្គាល់​; ពួក​ពុទ្ធមាមកៈ​គ្រប់​ប្រទេស តែង​កាត់​ស្វះពន្លះ​ទៅធ្វើ​នមស្ការ​បូជា​តាម​កាលរ​ដូ​វ​ឥតអាក់​, ឬ​នៅ​ថែទាំ​គោរព​ជានិច្ច​នៅ​នោះ​ក៏មាន ។​

ស្និត​

​នាមសព្ទ​

​ប្រជុំ​ឬ​សំណុំ​ផ្លែ​ចេក​ដែល​នៅជាប់​នឹង​ស្ទង​ឬ​ដែល​ពន្លះ​ចេញពី​ស្ទង​មក​មិន​ឲ្យ​របេះ​ដាច់ពីគ្នា​
​ស្និតចេក ឬ ចេក​មួយ​ស្និត ។​

​នាមសព្ទ​

​ក្រាស​មួយ​ប្រភេទ​មាន​ធ្មេញ​ទាំងពីរ​ខាង​ល្អិត​ញឹក​ជិត សម្រាប់​សិត​ឲ្យ​ដោយ​ចៃ​ឬ​សិតសក់​ស្លូត​ឲ្យ​រាប​ជិត ។​

ស្វែង​

​កិរិយាសព្ទ​

​ស្វះពន្លះ​រក​; សង្វាត​រក​; ខំប្រឹង​រក​ឲ្យ​បាន​ដូច​បំណង​
​ស្វែងលាភ​, ​ស្វែងទ្រព្យ ។​
​ស្វែងស្វះ ឬ ស្វះស្វែង ខំប្រឹង​ស្វះពន្លះ​រក​ក្នុង​ទី​ឆ្ងាយៗ ។​

​អារ​

​កិរិយាសព្ទ​

​កាត់​, បំបែក​, ច្រៀក​, កាត់ផ្ដាច់​, តម្រឹម​ដោយ​រណារ​
​អារឈើ​, អាររម្លំ​, អារបំបែក​, អារច្រៀក​, អារផ្ដាច់​, អារតម្រឹម ។​
​កាត់​ពន្លះ​, លឿយ​កាត់ផ្ដាច់ ដោយ​សស្ត្រា​មានកាំបិត​ជាដើម (​រុញ​ទាញៗ​ដូចជា​កាត់​ដោយ​រណារ​)
​អារពន្លះស្បែក ។​
​អារកាត់ (​ព​. ប្រ​. ) សម្រេចសេចក្ដី​ដោយ​កាត់​ប្រមាណ​, ដោយ​ស្មាន​
​ខ្ញុំ​មិន​ហ៊ាន​អារកាត់​សេចក្ដី​នេះ​ទេ ។​

​គុណសព្ទ​

​ដែល​កាត់ផ្ដាច់​ប្រយោជន៍​ដែល​ខ្លួន​ត្រូវបាន គឺ​ប្រយោជន៍​ខាង​ការបន្ត​ពូជពង្ស និង​មាតាបិតុបដ្ឋាន ។​
​អារ នេះ​ជា​ពាក្យ​ហៅ​គូ​ស្វាមីភរិយា​ដែល​ឥត​កូន គឺ​ដែល​មិន​ធ្លាប់​មានកូន​សោះ​, ហៅថា ស្រី​អារ​, ប្រុស​អារ​, អារ​ទាំងពីរ​នាក់​ប្ដី​ប្រពន្ធ​, មេគោ​អារ (​ស្រី​អារ ព​. ខ្ព​. ថា វញ្ឈា​) ។​
​ទ្រព្យ​អារ​ទ្រព្យ​ផុត ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​គូ​ស្វាមីភរិយា​ទាំងពីរ​នាក់​ដែល​អារ​ឥត​កូន ហើយ​អ្នក​ទាំងពីរ​នោះ​ឥត​បានប្រគល់​ឲ្យ​ដល់​ញាតិ​ឬ​ដល់​បុគ្គល​ណាមួយ​សោះឡើយ​, លុះ​ឥត​អំពី​អ្នក​ទាំងពីរ​នាក់​នោះ​ទៅ​, ទ្រព្យសម្បត្តិ​នោះ​ត្រូវ​បានជា​ប្រយោជន៍​នៃ​ឃ្លាំង​ព្រះរាជ​ទ្រព្យ ឬ​ជា​ប្រយោជន៍​ឃ្លាំង​របស់​រាជការ គឺ​ត្រូវ​ទុកជា​សម្បត្តិ​របស់​ប្រទេសជាតិ​តទៅ​
​ស្រែ​និង​ចម្ការ​នោះ​ជា​ទ្រព្យ​អារ​ទ្រព្យ​ផុត​នៃ​តា “​ក​.” យាយ “​ច​.” ។​
​ពាក្យ​ជា​គុណបទ​នេះ កាលពីដើម អ្នកសរសេរ​តាម​ទម្លាប់​រៀងខ្លួន គឺ​សរសេរ​ជា អា ក៏មាន ជា អារ ក៏មាន​, តាំងពី​នេះ​តទៅ​គួរ​សរសេរ​ជា អារ ចុះ ព្រោះ​មាន​អត្ថន័យ​សមជា​ង អា ។​

​សោបាន​

(—​ប៉ាន​)

​នាមសព្ទ​

( សំ​. បា​. ) ជណ្ដើរ​; បង្អោង ( បា​. ប្រើ​ជា សោបាណ ក៏មាន​; ព​. កា​. ឬ រ​.​ស​. ); ព​. កា​. ថា​
​ស្ដេចស្ដែង​ទ្រង់​បាន ឡើង​តាម​សោបាន ចូល​ថ្កាន​ប្រាសាទ រាជកញ្ញា ប្រសើរ​ស្អាងស្អាត សម្រាល​ព្រះបាទ ពុំ​ឲ្យ​ឮសូរ ។​
​នាគ​សោបាន ជណ្ដើរ​មាន​រូប​នាគ ( ជណ្ដើរ​នាគ )
​លុះ​ហែសព​រាជា មកដល់​នា​មេរុ​ដ្ឋា​ន មាន​នាគ​សោបាន គេ​បាន​យោង​ព្រះ​សព​ឡើង ។ តម្កល់​លើ​បញ្ចា ដ៏​ថ្លៃថ្លា​រុងរឿង​ថ្កើង មន្ត្រី​សឹង​កាន់​គ្រឿង សក្ការៈ​ថ្វាយ​ព្រះ​សព ។​