ដោយៈ សុផល​/​ភ្នំពេញៈ ដើម្បី​ជួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរឡើង​នូវ​បរិយាកាស​វិនិយោគ​របស់​កម្ពុជា ទន្ទឹមនឹង​ការជួយ​ទ្រទ្រង់​ឲ្យ​ធុរកិច្ច​នានា​ងើបឡើង​វិញ​ពី​ផលប៉ះពាល់​នៃ​កូវ​វីដ​-១៩ និង​បន្ត​ការបង្កើត​ការងារ​សាជីវកម្ម​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិ​(IFC)​និង​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ផ្នែក​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​ពាណិជ្ជកម្ម​(NCAC)​កំពុង​ជំរុញ​សន្ធានកម្ម​(Mediation)​ដើម្បី​ដោះស្រាយ វិវាទ​អាជីវកម្ម​និង​កសាង​ទំនុកចិត្ត​របស់​អ្នកវិនិយោគ​លើ​វិវាទ​ពាណិជ្ជកម្ម​។​

​ដោយសារ​បញ្ហា​ប្រឈម​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ជំងឺ​រាតត្បាត​សកល ដូចជា​ទីផ្សារ​ផ្សេងទៀត​ដែរ អាជីវកម្ម​កម្ពុជា ជួប​ការលំបាក ជាពិសេស សហគ្រាស​ធុន​តូច និង​មធ្យម (SME) ក្នុងការ​រក្សា​ប្រតិបត្តិការ​។ ស្ថិតក្នុង​បរិការណ៍​នេះ អត្ថិភាព​នៃ​ការដោះស្រាយ​វិវាទ​តាមបែប​ផ្សេងទៀត ដែល​អាច​បត់បែន​បាន ក្រៅ​ប្រព័ន្ធតុលាការ ដូចជា សន្ធានកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម ជាដើម នឹង​ជួយ​ជំរុញ​សហគ្រិនភាព រំដោះ​មូលនិធិ​ក្រុមហ៊ុន​ដែលជា​ប់​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​វិវាទ និង​បង្កើត បរិយាកាស​អំណោយផល​សម្រាប់​អ្នកវិនិយោគ សហគ្រាស​ធុន​តូច​និង​មធ្យម និង​សហគ្រិន​នានា​។​

​ថ្មីៗ​នេះ សន្ធាន​ការី​ពាណិជ្ជកម្ម​ថ្មី​ចំនួន ១៦ រូប ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់​ដោយ​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​ផ្នែក​សន្ធានកម្ម​និង​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ពាណិជ្ជកម្ម​ក្រៅ​តុលាការ – មជ្ឈមណ្ឌល​ដោះស្រាយ​វិវាទ ប្រកបដោយ ប្រសិទ្ធភាព (CEDR) បន្ទាប់ពី​កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល និង​ត្រៀមខ្លួន​ជាស្រេច ក្នុង​ការផ្តល់សេវា​សន្ធាន​កម្ម​ចំពោះ អាជីវកម្ម​ដែលមាន​វិវាទ​។ តតិយជន​អព្យាក្រឹត និង​ឯករាជ្យ ដែលជា​សន្ធាន​ការី ប្រើ​បច្ចេកទេស​ជាច្រើន​ក្នុងការ​ដឹកនាំ​ដំណើរការ ពិភាក្សា ទីបំផុត​ជួយ​ភាគី​អាជីវកម្ម​ឱ្យ​ឈានដល់​ដំណោះស្រាយ​ដែល​មានការ​ព្រមព្រៀងគ្នា ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ​កាត់បន្ថយ​នីតិវិធីតុលាការ​ដ៏​វែង និង​ត្រូវ​ចំណាយ​ច្រើន​។​

​លោក ប៊ុន យូ​ឌី ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ផ្នែក​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​ពាណិជ្ជកម្ម បាន​មានប្រសាសន៍ថា “​ទោះបីជា​សន្ធានកម្ម​គឺជា​ប្រពៃណី ដែលមាន​ជា​យូរយារ​ណាស់​មកហើយ​នៅក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា​ក្តី សន្ធានកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែលមាន​លក្ខណ​:​ជា​រចនាសម្ព័ន្ធ គឺជា​ទស្សនាទាន​មួយ​ថ្មី សម្រាប់​សហគមន៍​ធុរកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​។ ខ្ញុំ​ជឿថា យន្តការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​តាមបែប​ផ្សេង​ដែល​ត្រូវបាន​ពង្រឹង រួមជាមួយ​សន្ធាន​ការី ដែលមាន​សមត្ថភាព នឹង​លើកទឹកចិត្ត​ឱ្យ​អាជីវកម្ម​កាន់តែច្រើន​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទទួល​យក​សន្ធានកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែលជា​មធ្យោបាយ​មួយ​ដើម្បី​ជួយ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​របស់​ពួកគេ​ឱ្យបាន​ឆាប់រហ័ស ចំណាយ​តិច​តែមាន​ប្រសិទ្ធភាព និង​មាន​សក្តិ​សិទ្ធ​ភាព​។

​លោក​បាន​បន្ថែមថា​«​ខ្ញុំ​មាន​សេចក្តីសោមនស្ស​រីករាយ​ដែល​IFC​ចាប់ដៃ​ជាមួយ​NCAC​ក្នុង​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ដើម្បី​បង្កើតជា​ស្ថាប័ន​ផ្តល់​សេវា​សន្ធានកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​។​ការសម្រេចបាន​នូវ​ការទទួលស្គាល់​ជា​អន្តរជាតិ​ចំពោះ​សិក្ខាកាម​ទាំង​១៦​នាក់​នេះ​គឺជា​ព្រឹត្តិការណ៍​គួរឱ្យកត់សម្គាល់​“​។​សន្ធាន​ការី​ទាំងនេះ​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​កម្មវិធី​បណ្តុះបណ្តាល សន្ធាន​ការី​ពាណិជ្ជកម្ម​ដំបូង​គេ នៅក្នុង​ប្រទេស កម្ពុជា​បណ្តុះបណ្តាល​ដោយ CEDR ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ទីក្រុង​ឡុង​ដ៍ កាលពី​ចុង​ឆ្នាំមុន ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​រួមគ្នា​របស់ IFC និង NCAC ដើម្បី​ពង្រឹង​ក្របខ័ណ្ឌ​អសា​ធន​ភាព​របស់​កម្ពុ​ជា និង​ជំរុញ​យន្តការ​សន្ធានកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព ។ ក្នុងអំឡុង​វគ្គ​សិក្សា​ដែលមាន​រយ​:​ពេល​ប្រាំ​មួយថ្ងៃ អ្នកចូលរួម​មកពី​វិស័យ​ផ្សេងៗ​គ្នា ដូចជា ផ្នែក​ច្បាប់ ម​ជ្ឈ​ត្ត​កម្ម ធនាគារ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ ធានារ៉ាប់រង គណនេយ្យ និង​វិស័យ​ផ្សេងៗ​ទៀត – ត្រូវបាន​បណ្តុះបណ្តាល​ជំនាញ​ជាក់លាក់ និង​ឧ​ត្ត​ម្មា​នុ​វត្ត​អន្តរជាតិ សម្រាប់​ដំណើរការ​សន្ធានកម្ម​។​

​លោក អាសាដ យ៉ា​គុប (Asad Yaqub) តំណាង IFC ប្រចាំ​កម្ពុជា បាន​ថ្លែងថា​៖​កំណត់ត្រា​ពី​សភាពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ (ICC) បង្ហាញថា ដំណើរការ​សន្ធានកម្ម​ជា​មធ្យម​មាន​រយៈពេល​បួន ខែ​គិត​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ដែល​ដាក់សំណើ​សុំ​ធ្វើ​សន្ធានកម្ម រហូតដល់​ចុងបញ្ចប់​នៃ​នីតិវិធី​។ យ៉ាង ណា ក៏ ដោយ ការ ជួប ប្រជុំ​ជាក់ ស្តែង ជា មួយ នឹង​សន្ធាន​ការី មាន រយៈ ពេល តែ មួយ ទៅ ពីរ ថ្ងៃ ប៉ុណ្ណោះ​។

​លោក​បាន​បន្តថា នៅ​IFC​បទពិសោធន៍​របស់​យើង​បង្ហាញថា​ក្នុងអំឡុងពេល​មាន​វិបត្តិ​យន្តការ​សន្ធានកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏​រឹងមាំ​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់​ក្នុងការ​ជំរុញ​ការដោះស្រាយ​វិវាទ​ពាណិជ្ជកម្ម ឬ​វិវាទ​ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បំណុល​កាន់តែ​លឿន​ជាង​មុន​។ ខណ​:​ពេលដែល​សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា​ងើបឡើង​វិញ​ពី​ជំងឺ​រាតត្បាត និង​បន្ត​រីកចម្រើន ជម្រើស ដោះស្រាយ​វិវាទ​ក្រៅ​តុលាការ​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព នឹង​ផ្តល់ឱ្យ​វិស័យ​ឯកជន នូវ​ទំនុកចិត្ត​បន្ថែមទៀត ក្នុងការ ចូលរួម​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​ធុរកិច្ច​នានា ដែល​លើកទឹកចិត្ត​ការវិនិយោគ និង​ជំរុញ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ក្នុងប្រទេស​៕​