​ប្រែ​សម្រួលៈ​បំណង​(​ដេល្លី​ម៉េល​,​ស្ត្រេត​ថែមស៍​)៖​នៅពេល​ជប៉ុន​ត្រៀម​ទទួល​មេដឹកនាំ​អាម៉េរិក ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី​និង​ជប៉ុន​ខ្លួនឯង​នៅ​សប្តាហ៍​នេះ​សំរាប់​ជំនួប​កំពូល​សម្ពន្ធភាព​យោធា​ចតុ​ភាគី​ហៅ​ថា​ក្វាដ​(Quad) រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ចិន​លោក​វ៉ាង យី បាន​រំលឹក​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​១៨​ឧសភា​នេះ​ថា កិច្ចសហការ​របស់​ជ​ប៉ុន​ជា​មួយ​អាម៉េរិក​មិនគួរ​នាំ​មក​ការប្រឈមមុខ​ក្នុងចំណោម​ក្រុមបក្ខ​សម្ពន្ធ​ទេ​។​

​លោក​វ៉ាង​បាន​ប្រាប់​ទៅ​សម​ភាគី​ជប៉ុន លោក​យ៉ូ​ស៊ីម៉ាសា ហា​យ៉ា​ស៊ី​(Yoshimasa Hayashi)​ក្នុង​ការសន្ទនា​តាម​វីដេអូ​បន្ត​ផ្ទាល់​មួយ​ដោយ​លោក​និយាយ​ថា​ជប៉ុន​និង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​កំពុង​សហ​​ការ​គ្នា​ប្រឆាំង​ចិន​យ៉ាង​សកម្ម​ហើយ​បង្កើត​«​បរិយាកាស​អាក្រក់​»​មួយ នេះ​បើ​តាម​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​នៅ​លើ​គេហទំព័រ​របស់​ក្រសួងការបរទេស​។​

​ប្រតិកម្ម​របស់​លោក​វ៉ា យី កើតឡើង​ភ្លាម​បន្ទាប់​ពី​សម​ភាគី​ជប៉ុន​បាន​ទទូច​សុំអោយ​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​«​ដើរតួនាទី​បែប​ទទួលខុសត្រូវ​»​មួយ​ចំពោះ​ការឈ្លានពាន​របស់​រុស្ស៊ី​នៅ​អ៊ុ​យក្រែន​។​

​សូមបញ្ជាក់​ថា ជប៉ុន​បាន​ចូលរួម​ជាមួយ​សម្ពន្ធមិត្ត​លោកខាងលិច​ក្នុង​ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​តឹងរ៉ឹង​លើ​រុស្ស៊ី ដោយសារតែ​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​មូ​ស្គូ​បញ្ជូនទ័ព​ចូលលុកលុ​យ​ប្រទេស​ក្បែរ​ខាង​អ៊ុ​យក្រែន នៅពេល​រដ្ឋា​​ភិបាល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ជៀសវាង​ការ​ថ្កោលទោស​រុស្ស៊ី​និង​មិន​គាំទ្រ​ទណ្ឌកម្ម​។​

​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​ក្រសួង​ការបរទេ​ស​ជប៉ុន​បាន​និយាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​នេះ​ថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ជប៉ុន លោក​យ៉ូ​ស៊ីម៉ាសា ហា​យ៉ា​ស៊ី បាន​ប្រាប់​សម​ភាគី​ចិន​ថា ការឈ្លានពាន​របស់​រុស្ស៊ី​ជា​«​ការរំលោភ​​ច្បាស់​ណាស់​ចំពោះ​ធម្មនុញ្ញ​អង្គការសហប្រជាជាតិ និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។​លោក​ទទូច​សុំ​អោយ​ចិន​ដើរតួនាទី​បែប​ទទួលខុសត្រូវ​មួយ​នៅក្នុង​ការថែរក្សា​សន្តិភាព​និង​សន្តិសុខ​អន្តរជាតិ​»​។​

​តែ​លោក​វ៉ាង យី បាន​និយាយថា កិច្ចសហការ​របស់​ជ​ប៉ុន​ជា​មួយ​អាម៉េរិក​មិនគួរ​«​បង្ក​ការប្រឈមមុខ​ក្នុងចំណោម​ក្រុម​បក្ខពួក​»​ទេ​។​

​វា​ជា​ការសន្ទនា​លើកដំបូង​រវាង​ប្រមុខ​ការទូត​នៃ​ប្រទេស​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ី​ទាំងពីរ ចាប់តាំងពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំមុន ចំ​ពេល​មាន​កំណើន​ភាព​តានតឹង​អំពី​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​

​តាមពិត​ចិន​និង​រុស្ស៊ី​ក៏​បង្កើត​កិច្ចសហការ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​រវាង​គ្នា ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​បដិសេធ​មិន​ថ្កោលទោស​រុស្ស៊ី​ជា​រៀង​រហូត​មក​និង​ថា​ទណ្ឌកម្ម​មិន​ជា​ផ្លូវ​ចេញពី​វិបត្តិ​នេះ​ទេ​។​

​កិច្ចពិភាក្សា​នេះ​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ប្រធានាធិបតី​អាម៉េរិក​ប្រុង​នឹង​ធ្វើដំណើរ​មក​កាន់​ជប៉ុន​នៅ​សប្តាហ៍​នេះ​ក្រោយ​ឈប់​សំចត​នៅ​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​។​លោក​នឹង​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​ហើយ​​នឹងចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​ក្រុម​ចតុ​ភាគី​ហៅថា​Quad ដែល​នឹង​រួម​មាន​អូស្ត្រាលី​និង​ឥណ្ឌា​ផងដែរ​។​

​ក្រុម​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​មើល​ឃើញ​ជា​ទូទៅ​ថា ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​និង​ទប់​ឥទ្ធិពល​ចិន ដែល​កំពុង​បង្កើន​ទម្ងន់​សេដ្ឋកិច្ច​និង​យោធា​នៅក្នុង​តំបន់​។​ជប៉ុន​ចាត់ទុក​ការបង្កើន​កម្លាំង​យោ​​ធា​ចិន​ថា​គួរអោយ​ព្រួយបារម្ភ និង​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស ហា​យ៉ា​ស៊ីបាន​លើក​បញ្ហា​នានា​រួម​ទាំង​កោះ​ជម្លោះ​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងកើត​និង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ក្នុងជំនួប​ជាមួយ​លោក​វ៉ាង ។​

​ចិន​ជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ធំ​បំផុត​របស់​ជប៉ុន ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​តូ​ក្យូមិ​ន​ចង់​ធ្លាក់​ក្នុង​ជម្លោះ​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​និង​វ៉ាស៊ីនតោន​ទេ​។​

​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ជប៉ុន​លោក ហា​យ៉ា​ស៊ី បាន​ប្រាប់​សម​ភាគី​ចិន​ថា មតិសាធារណៈ​នៅ​ជប៉ុន​មិន​ល្អ​ប៉ុន្មាន​ទេ​ចំពោះ​ចិន ដូច្នេះ​«​យើង​គួរ​និង​យាយ​អ្វី​ដែល​ចាំបាច់​និយាយ​និង​ចូលរួម​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុងការ​​សន្ទនា​គ្នា​»៕