​ដោយៈ ដកស្រង់​ពី​វចនានុក្រម​សម្តេច​សង្ឃរាជ ជួន ណាត​

ស្ពានមេត្រី​

នាមសព្ទ​

( ព​. ​ប្រ​. ) មេត្រី​ដូចជា​ស្ពាន គឺ​សេចក្តី​រាប់អាន​គ្នា​ជា​មិត្រ​ស្និទ្ធ​; ការ​ចងពន្ធ​នឹង​គ្នា​
​ចងស្ពានមេត្រី ( ម​. ​ព​. ​ចង ផង ) ។​

ស្លុតី​

(​ស្លុត​-​ដី​)

​នាមសព្ទ​

(​ពាក្យ​ប្រើ​ក្លាយ​មកពី សំ​. ស្តុតិ​; បា​.​ថុ​តិ​) សេចក្តី​សរសើរ​, ​សេចក្តី​ស្ងើច : សូត្រ​ស្លុតី សូត្រ​សេចក្តី​សរសើរ ។ ខ្មែរ​ប្រើ​ចំពោះតែ​ពាក្យ​ឃ្លោងឃ្លា សម្រាប់​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​សូត្រ​ថ្វាយ​ជ័យ​មង្គល ចំពោះ​ព្រះមហាក្សត្រ​ក្នុង​ព្រះ​រាជពិធី​ណាមួយ : ពួក​បារគូ​សូត្រ​ស្លុតី​ថ្វាយ​ជ័យ​មង្គល ។ ស្លុតីកថា (—​កៈ​—) ពាក្យ​ពោល​សរសើរ​, ​សម្ងើច (​ប្រើ​ជា ស្លុតីវាទ ក៏បាន​) ។ ស្លុតីបាឋកៈ (—​ប៉ា​ឋៈ​កៈ​) អ្នក​សូត្រ​ស្លុតី (​បើ​ស្ត្រី​ជា ស្លុតីបាឋិកា​) ។ ស្លុតីវាទិន ឬ —​វាទី អ្នក​ឱសាហ៍​ពោល​ពាក្យ​សរសើរ​គេ​, ​អ្នក​ហៃ​ស្ងើច​គេ​; បើ​ស្ត្រី​ជា ស្លុតីវាទិនី ។ ល ។ (​ម​. ព​. ​ស្តុតិ ផង​) ។​

​អធ្រាត្រ​

(​អ័ត​-​ធ្រា​ត​)

​នាមសព្ទ​

​ពាក្យ​ប្រើ​ក្លាយ​មកពី សំ​. អធ៌​រា​ត្រិ ឬ —​រា​ត្រ “​ពាក់​កណ្ដាលយប់​”; អឌ្ឍរត្ត ឬ​អឌ្ឍរត្តិ : ធ្វើការ​យប់​តាំងពី​ព្រលប់​ដល់​អធ្រាត្រ ។ អធ្រាត្រដាស់ទំ អធ្រាត្រ​ស្ងាត់ ។ ( ព​. កា​. ) : លង់លុះ​អធ្រាត្រ ហៅ​ឆន្ទ​អមាត្យ មក​គិត​នៃ​បាន ព្រះស្ដែង​យក​សេះ កម្លាំង​ហៅហាន ចង​គ្រឿង​នូវ​អាន នាំមក​ថ្វាយ​ថ្វាត់ ។ កាព្យ​បទ​ផ្ចាញ់​មារ​បុរាណ ។​

​អាដានា​

(—​ន៉ា​)

​នាមសព្ទ​

​ពាក្យ​ប្រើ​កាត់​ខ្លី​ពី អាដានា​ដិ​យៈ ដែលជា​ឈ្មោះ​ព្រះ​សូត្រ​ឬ​ព្រះ​បរិត្ត​មាន​ក្នុង​គម្ពីរ​ពុទ្ធសាសនា ហៅថា អាដានាដិយសូត្រ ឬ អាដានាដិយបរិត្ត ។ តាម​រជ្ជប្បវេណី​ក្នុង​កម្ពុជរដ្ឋ​, នៅ​ថ្ងៃ ១៤ រោច​ខែផល្គុន​រៀងរាល់ឆ្នាំ​, មាន​ព្រះ​រាជពិធី​មួយ​ធ្វើ​ក្នុង​ព្រះបរមរាជវាំង​ក្នុង​វេលាយប់​ហៅថា ព្រះ​រាជពិធី​បញ្ជាន់ត្រស្តិ មាន​និមន្ត​ព្រះ​ភិក្ខុសង្ឃ​សូត្របាលី​អាដានាដិយសូត្រ តាំងពី​ព្រលប់​ទាល់​ព្រឹក (​សូត្រ​ផ្លាស់​គ្នា​), មាន​បាញ់កាំភ្លើង​ធំ​យូរៗ​ម្ដង​គ្រប់​ទិស​ធំ​ទាំង ៤ (​បាញ់​តាម​សង្កាត់​ឬ​ថ្នាក់​ធម៌​), ហៅ កាំភ្លើង​អាដានា​ដិ​យៈ ហៅ​កាត់​ខ្លី​ត្រឹមតែ កាំភ្លើង​អាដានា (​ប្រើ​កា្ល​យមក​, ទោះ​បាញ់កាំភ្លើង​ធំ​ក្នុង​ពិធី​ផ្សេង​ក៏​ហៅ កាំភ្លើង​អាដានា ដែរ​) ។ លុះ​ចំណេរ​កាល​យូរ​មក​, ហៅ​ក្លាយ​ឃ្លាត​តាមៗ​គ្នា​ទៅជា កាំភ្លើង​ស័​ក្ខ​ណា​, ប្រើ​ជា កិ​. ថា ស័​ក្ខ​ណា​កាំភ្លើង​ធំ ដូច្នេះ​ក៏មាន (​គួរ​លើកលែង​ហៅ ស័​ក្ខ​ណា ត្រូវ​ហៅ កាំភ្លើង​អាដានា ដូច​ពី​ដើម​វិញ​) ។ ព្រះ​រាជពិធី​បញ្ជាន់ត្រស្តិ​នោះ​សម័យ​ឥឡូវ​ហៅ ព្រះរាជ​ពិធី​ភាណ​យក្ខ (​ម​. ព​. ត្រស្តិ ផង​) ។​

​ត្រក​

​នាមសព្ទ​

​ជាល​ត្បាញ​ដោយ​បន្ទោះឫស្សី​, ​ផ្ដៅ ជាដើម​មាន​ខ្សែ​ចង​យួរ​, ​សម្រាប់​ដាក់​ត្រី​តូចៗ និង​បន្លែ​ជាដើម ។ ព​. ប្រ​. គុ​. ដែល​រៀនចំណេះ​វិជ្ជា​អ្វីមួយ មាន​អក្សរ​ជាដើម មិនទាន់បាន​ចេះ ក៏​ស្រាប់តែ​លែង​រៀន​ទៅ​, ហៅថា ត្រក ព្រោះ​ប្រៀបប្រដូច​នឹង​មនុស្ស​អ្នក​ឥត​ចំណេះវិជ្ជា ដែលមាន​មុខការ​រប​រ​តែ​ខាង​ពុន​ត្រក​ទៅ​នេសាទ​មច្ឆជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ ។​