​ដោយ​: ភ្នំ​ខៀវ / បាត់ដំបង​: ក្រុម​ជាង បាន​ប្រទះឃើញ​កណ្តឹង​ស្ពាន់ បំណែក​កុលា​ភាជន៍ បំណែក​ជើងពាន​សំរិទ្ធ និង​កាក់​បុរាណ​ជិត ៤០០០ កាក់ កប់​ជ្រៅ​ក្នុង​ដី​ទួល​វិហារ ក្នុងសម័យ​ឆ្នាំ ១៧១០​។​

​ព្រះសង្ឃ​គង់ នៅក្នុង​វត្ត​សុវណ្ណ​ភូមិ ហៅ​វត្ត​តា​លាស់​ថ្មី ស្រុក​មោងឫស្សី បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹងថាៈ វត្ថុ​បុរាណ និង​បំណែក​កុលា​ភាជន៍​ជាច្រើន ដែល​ក្រុម​ជាង បាន​ប្រទះឃើញ នៅ​ដើម​សប្តាហ៍ កន្លងមកនេះ សង្ស័យ​ជា​រណ្តៅ​បញ្ចុះសីមា​របស់​វិហារ​បុរាណ ដែល​សាងសង់​ដំបូង​បំផុត នៅ​អំឡុង​សតវត្ស​ទី​១៨ និង​មាន​អាយុកាល​រាប់រយឆ្នាំ​។​

​ប្រភព​ដដែល បានបញ្ជាក់​ថាៈ ទីទួល​ព្រះវិហារ​បុរាណ ខាងលើ បាន​កសាងឡើង នៅ​រវាង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៧១០ ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី ១៨ និង​បាន​បញ្ចុះ​ខណ្ឌសីមា នៅ​ឆ្នាំ​១៩០៦ ក្រោយមក ព្រះវិហារ​ចាស់​នេះ ក៏​ត្រូវបាន​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ទាំងស្រុង នៅក្នុង​របប​ប្រល័យ ពូជសាសន៍ ដោយ​បន្សល់ទុក នូវតែ​គំនរ​ឈើ ព្រមទាំង​ថ្ម​បាក់បែក ហើយ​លោកតា លោកយាយ ពុទ្ធបរិស័ទ​ចំណុះជើងវត្ត បាន​ឯកភាពគ្នា សាងសង់​ព្រះវិហារ​ថ្មី​នេះ ជា​លើក​ទី ២ ឡើងវិញ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩០ ប៉ុន្តែ​ព្រះវិហារ ដែល​សាងសង់​ក្រោយនេះ បាន​ចាស់​ទ្រុឌទ្រោម បាក់ស្រុត​តួ​ព្រះវិហារ ដោយ​អន្លើៗ​ផង​នោះ ទើប​គណៈកម្មការ​វត្ត អាចារ្យ ព្រះសង្ឃ និង​ពុទ្ធបរិស័ទ សម្រេច​រុះរើ​ចេញ រួច​កសាង​ថ្មី​ឡើងវិញ ជា​លើក​ទី​៣ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩០ រហូតមក​។​

​វត្ថុ​បុរាណ​ទាំងអស់ ដែល​ប្រទះឃើញ​នេះ រួមមាន​: បំណែក​កុលា​ភាជន៍ ចំនួន​២០​បំណែក​, បំណែក​ជើងពាន​ស្ពាន់​ចំនួន ១២ និង​សំរិទ្ធ ៣, កាក់​ប្រាក់​រូប​មាន់ សរុប​ចំនួន ៣.៥៩០ កាក់​, កាក់​ស្ពាន់​សៀម ចំនួន ១៣​កាក់​, កាក់​ឥណ្ឌូចិន ចំនួន ៣៣​កាក់​, ដន្លាប់​ប្រាក់​តូច ១, ក្រវិល​ស្ពាន់ ១, ចិញ្ចៀន​ស្ពាន់ ១​វង់​, ប្រាក់​ឌួង ១​ចំហៀង​, កណ្ដឹង​ស្ពាន់ ចំនួន​២, បំណែក ដង​ដាវ ១​ដុំ​, ហិប​ប្រាក់ ១ រួមទាំង​សន្លឹក​ប្រាក់ ធ្វើ​ពី​ប្រាក់ ១​បន្ទះ​ផងដែរ​។​

​លោក ស គឹម​ឡុង អធិការនគរបាល ស្រុក​មោងឫស្សី បាន​ឲ្យ​ដឹង នៅ​ថ្ងៃទី​២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២២​នេះ​ថាៈ វត្ថុ​បុរាណ​ដែល​ក្រុម​ជាង ជីករណ្តៅ​ដី​ប្រទះឃើញ​នេះ ក្រោយ​ចុះ​ពិនិត្យ មើល​របស់​អាជ្ញាធរខេត្ត មន្ត្រី​ជំនាញ បាន​នាំយកមក​ទុក នៅ​សារមន្ទីរ​ខេត្តបាត់ដំបង រក្សា​ឲ្យ​បាន​គង់នៅ ពិសេស​សម្រាប់​បង្ហាញ ដល់​ភ្ញៀវទេសចរ និង​អ្នកជំនាន់ក្រោយ ឲ្យ​បានឃើញ និង​ស្គាល់​តទៅ​៕/V​