​ដោយ​៖​សុវណ្ណ​កុម្ភៈ​/​ភ្នំពេញ​៖​ព្រឹត្តិការណ៍​អាស៊ាន ប៉ា​រ៉ា​ហ្គេម​(ASEAN Para Games)​គឺជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ពហុ​កីឡា​ដែល ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​ការប្រកួត​កីឡា​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​(SEA​ Games)​ដែល​បច្ចុប្បននេះ​មាន​អត្ត​ព​លិ​ក​ពិការ​នៃ​ប្រទេស​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ចំនួន​១១ ។​

​អត្ត​ព​លិ​ក​ដែល​ចូល​រួមមាន​ពិការភាព​ច្រើន​រាប់​ចាប់ពី​ជំងឺ​ស្ពឹក ពិការ​ខួរក្បាល ពិការ​​ភាព​ចល័ត ពិការភ្នែក​រហូតដល់​ពិការ​ដៃ ពិការ​បញ្ញា ។​ព្រឹត្តិការណ៍អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ស្ថិតនៅក្រោម​បទ​ប្បញ្ញត្តិ​របស់​សហព័ន្ធ​កីឡា​អាស៊ាន​ប៉ា​រ៉ា​(APSF)​ដោយមាន​ការត្រួតពិនិត្យ​ដោយ​គណៈកម្មាធិការ​ប៉ា​រ៉ា​ឡាំ​ពិ​ក​អន្តរជាតិ (IPC) និង​គណៈកម្មាធិការ​ប៉ា​រ៉ា​ឡាំ​ពិ​ក​អាស៊ី​។​

​នៅ​ខែឧសភា​ឆ្នាំ​២០០០​គណៈប្រតិភូ​មកពី​បណ្តា​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដែល​ចូលរួម​ព្រឹត្តិការណ៍​កីឡា​ប៉ា​រ៉ា​ឡាំ​ពិ​កនៅ​ទីក្រុង​គូ​ឡា​ឡាំ​ពួ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​បាន​ជួបប្រជុំ​មួយ​ហើយ​បាន​យល់ព្រម​បង្កើត​អង្គការ​កីឡា​ជនពិការ​។​

ព្រឹត្តិការណ៍ ASEAN Para Games ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង​ដោយ​លោក ហ្សៃណាល់ អាប៊ូល ហ្សារីន(Zainal Abu Zarin )​ដែលជា​ប្រធាន​ស្ថាបនិក​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​ប៉ា​រ៉ា​ឡាំ​ពិ​ក​ម៉ាឡេស៊ី​។​

​ហេតុផល​ដែល​បានស្នើ​ឡើង​គឺថា​ព្រឹត្តិការណ៍​កីឡា​ក្នុង​តំបន់​នឹង​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​កីឡា​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​និង​ជួយ​ការលើកកម្ពស់​មិត្តភាព​និង​សាមគ្គីភាព​ក្នុងចំណោម​ជនពិការ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន និង​ការ​ស្តារនីតិសម្បទា និង​សមាហរណកម្ម​ជនពិការ​ចូលទៅ​ក្នុងសង្គម​ទូទៅ​។​

​ប្រទេស​ចំនួន​១០​គឺ ព្រុយ​ណេ មី​យ៉ាន់​ម៉ា កម្ពុជា ឥណ្ឌូនេស៊ី ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន ​សិង្ហបូរី ថៃ និង វៀតណាម​គឺជា​ស្ថាបនិក​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​អាស៊ាន​ប៉ា​រ៉ា​ហ្គេម​។​ប្រទេស​ទាំងនេះ​បាន​យល់ព្រម​រៀបចំ​ការប្រកួត​កីឡា​ប្រចាំឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃទី ២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ​២០០១ ហើយ​សហព័ន្ធ​កីឡា​អាស៊ាន​ប៉ា​រ៉ា (APSF) ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី ២៣​ខែតុលា ឆ្នាំ​២០០១ ជាមួយនឹង​លោកពីសាល វ់ាត់តាណាក់ វង់គីរី(​Pisal Wattanawongkiri) ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​ប៉ា​រ៉ា​ឡាំ​ពិ​ក​ថៃ​ដែល​បានស្នើ​ឈ្មោះ​ហ្គេម​នេះ ដោយ​ត្រូវបាន​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ជា​ប្រធាន​ទីមួយ​របស់ខ្លួន​។ .

​ការប្រកួត​កីឡា​អាស៊ាន​ប៉ា​រ៉ា​ហ្គេម​លើក​ទី​១​ធ្វើឡើង​នៅ​ទីក្រុង​កូ​ឡា​ឡាំ​ពួរ​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​២៦ ដល់​ថ្ងៃទី​២៩ ខែតុលា ឆ្នាំ​២០០១ ដោយមាន​អត្ត​ព​លិ​ក និង​មន្ត្រី​ជាង ៧០០​នាក់ មកពី​ប្រទេស​ព្រុយ​ណេ មី​យ៉ាន់​ម៉ា កម្ពុជា ឥណ្ឌូនេស៊ី ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហ​បុរី ថៃ និង​វៀតណាម ចូលរួម​ក្នុង​ពីរប្រភេទ​កីឡា​។​

​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើក​ទី​២​ធ្វើ​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​ដែល​ពេលនោះ​​ប្រទេស​ទី​ម័​រ​ខាងកើត ត្រូវបាន​បញ្ចូល​ទៅក្នុង​សហព័ន្ធ​ជា​សមាជិក​បណ្ដោះអាសន្ន​។​

​ប្រទេស​ចូលរួម​ចំនួន​ប្រាំពីរ​បានធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​កីឡា​អាស៊ាន​ប៉ា​រ៉ា​ហ្គេម​។​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​បាន​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​កីឡា​ប៉ា​រ៉ា​ហ្គេម​ចំនួន​បី​លើក​គឺ​ឆ្នាំ​២០០១ ឆ្នាំ​២០០៩ និង​ឆ្នាំ​២០១៧​គឺ​បានធ្វើ​ច្រើនជាង​ប្រទេស​ទាំងអស់​ដែលជា​សមាជិក​។​

ព្រឹត្តិការណ៍​អាស៊ាន ប៉ារ៉ាហ្គេមលើក​ទី​៥​ឆ្នាំ​២០០៩​ដែល​ត្រូវ​ប្រទេស​ឡាវ​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​នោះ​បែរជា​ប្រទេស​នេះ​សុំ​មិន​ធ្វើ​ម្ចាស់ផ្ទះ​ដោយសារ​ការលំបាក​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​និង​មិនមាន​បទពិសោធន៍​ក្នុងការ​ផ្តល់ជំនួយ​ចាំបាច់​ដល់​អត្ត​ព​លិ​ក​ពិការ​ដូច្នេះ​ការប្រកួត​ត្រូវបាន​នាំយកទៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​វិញ​ជា​លើក​ទី​ពីរ​។​

​ព្រឹត្តិការណ៍អាស៊ាន ប៉ារ៉ាហ្គេមលើក​ទី​១០​ឆ្នាំ​២០១៩ ដែល​គ្រោង​ធ្វើ​ដោយ​ហ្វីលីពីន ត្រូវបាន​លុបចោល ដោយសារ​កា​រាតត្បាត​នៃ​ជំងឺ​កូ​វីដ ១៩​។​

​ព្រឹត្តិការណ៍​ASEAN Para Games​លើក​ទី​១១​ដែល​វៀតណាម​គ្រោង​នឹង​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​ត្រូវបាន​​លុបចោល​ដោយសារតែ​ការពន្យារពេល​សម្រាប់​ការប្រកួត​កីឡា​ស៊ី​ហ្គេម​ពី​ឆ្នាំ​២០២១​មក​ធ្វើ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២២​តែ​វៀតណាម​ទទួល​ធ្វើ​តែ​ស៊ី​ហ្គេម​ប៉ុណ្ណោះ​ចំពោះ​អាស៊ាន​ប៉ា​រ៉ា​ហ្គេម​ត្រូវបាន​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ដេញថ្លៃ​បានធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​។​

ហ្វីលីពីន​ធ្លាប់​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​បាន​មួយ​លើ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៥​,វៀតណាម​ឆ្នាំ​២០០៣​, ថៃ​ឆ្នាំ​២០០៨, ​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ឆ្នាំ​២០១១, ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ឆ្នាំ​២០១៤​និង​សិង្ហ​បូរីនៅ​ឆ្នាំ​២០១៥​។​

​កម្ពុជា​នឹងធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៣​។​ឡាវ​នឹង​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​​លើកដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៧។​ព្រុយ​ណេ​នឹង​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​លើកដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៩​។ចំពោះ​ទី​ម័​រ​ខាងកើត​មិនទាន់បាន​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​អាស៊ាន​ប៉ា​រ៉ា​ហ្គេម​លើកដំបូង​នៅឡើយ​ទេ​៕
សរន​