​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ឆា​នែ​ល​ញូ​វ​អេ​ស៊ា​) ៖ ត្រឹម​តែ​ពីរ​ខែ​បន្ទាប់​ពី​ជាប់ឆ្នោត​ជា​ថ្មី​សម្រាប់​អាណត្តិ​ទី​ពីរ ប្រធានាធិបតី​បារាំង​លោក អេម​ម៉ានុយ​អែល ម៉ា​ក្រុង​បានឃើញ​ក្តីសង្ឃឹម​ក្នុង​ការជំរុញ​របៀបវារៈ​​ក្នុងស្រុក​របស់​គាត់​បា​ន​ទទួលរង​នូវ​ការ​វាយ​សំពង​យ៉ាង​ដំណំ​កាលពី​ថ្ងៃអាទិត្យ ទី ១៩ ខែមិថុនា​។ តើ​នឹង​មាន​អ្វី​កើតឡើង​បន្ទាប់​ទៀត​?

​សម្ពន្ធមិត្ត​របស់គាត់ ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា “​រួម​គ្នា​ជា​ក្រុម​” ត្រូវបាន​បញ្ចប់​លែង​ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​ធំ​បំផុត​នៅក្នុង​សភា​ទៀតហើយ ដោយ​មាន​សមាជិក​សភា​តែ​ចំនួន ២៤៥​រូប​រហូតមកទល់​ពេលនេះ នេះ​បើ​​យោង​តាម​ការរាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត​ចំនួន ៩៧ ភាគរយ ប៉ុន្តែ​គឺ​តិច​ជាង​ចំនួន ២៨៩ អាសនៈ​ដែល​ត្រូវការ​សម្រាប់​សំឡេង​ភាគច្រើន​។​

​សេណា​រី​យ៉ូនេះ​គឺ​កម្រ​មាន​ណាស់​នៅ​ក្រោម​របប​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​សម័យ​ទំនើប សូម្បី​មុនពេល​មាន​ការកែប្រែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០២​ក្នុង​បំណង​ធ្វើឱ្យ​វា​កាន់តែ​ងាយស្រួល​សម្រាប់​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ក្នុង​​ការទទួលបាន​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅក្នុង​សភា​។​

​តាម​ទ្រឹស្តី​ការបោះឆ្នោត​នេះ​នឹង​មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​របស់​បារាំង ដែល​ជា​ចំណុច​ផ្តោត​សំខាន់​ផ្តាច់មុខ​របស់​ប្រធានាធិបតី​នោះ​ទេ​ប៉ុន្តែ​ការព្រួយបារម្ភ​ក្នុងស្រុក​របស់​លោក​​ម៉ា​ក្រុង​ទំនង​ជា​រង​ការរំខាន​ឥតឈប់ឈរ ហើយ​វា​អាច​នឹង​កំណត់​ជោគវាសនា​របស់​គាត់​នៅ​បរទេស​។​

​នេះ​គឺជា​សេណា​រី​យ៉ូ​ដែល​អាច​កើតមាន ៖

– បង្កើត​សម្ពន្ធភាព​មួយ​

​ការងារ​លើ​រឿងនេះ​នឹង​ចាប់ផ្តើម​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ចន្ទ នេះ​បើ​តាម​ការប្តេជ្ញា​របស់លោក​ស្រី​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អេ​លីហ្សា​បេ​ត បន (Elisabeth Borne) នៅក្នុង​សុន្ទរកថា​ខ្លី​មួយ​កាលពី​យប់​ថ្ងៃអាទិត្យ​។​

​នៅ​ពាក់​ផ្លូវ​នៃ​វិបត្តិ​ថ្លៃ​រស់នៅ​ដ៏​ធំ​បំផុត​ក្នុង​ជំនាន់​នេះ​គណបក្សកាន់អំណាច​កំពុង​ប្រញាប់ប្រញាល់​អនុម័ត​ច្បាប់​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់​មួយ​ដើម្បី​ជួយ​គ្រួសារ​ដែល​មាន​ចំណូល​ទាប​មុន​ថ្ងៃ​ឈប់សម្រាក​រដូវក្តៅ​​ក្នុង​ខែសីហា​។​

​នោះ​រួម​ជាមួយនឹង​ផ្នែក​សំខាន់ៗ​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​លោក​ម៉ា​ក្រុង​ក៏​ដូចជា​កំណែទម្រង់​សុខុមាលភាព​ឬ​ការបង្កើន​អាយុ​ចូលនិវត្តន៍​នឹង​តម្រូវ​ឱ្យមាន​ការគាំទ្រ​ពី​សម្ពន្ធមិត្ត​នៅក្នុង​​រដ្ឋសភា​។​

“​រួម​គ្នា​ជា​ក្រុម​” ត្រូវ​គេ​មើលឃើញ​ថា​ទំនងជា​អាច​ងាក​ទៅ​រក​គណបក្ស​ស្តាំនិយម​ប្រពៃណី​របស់​បារាំង គឺ គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ (LR)​ដែល​រហូតមកទល់​ពេលនេះ​ទទួលបាន ៦១ អាសនៈ​និង​សម្ព​ន្ធ​​មិត្ត​កណ្តាល​និយម​របស់​ខ្លួន​គឺ​បក្ស UDI ។​

​លោក អូ​លី​វី​យ៉េ វែ​រ៉ង់ (Olivier Veran) រដ្ឋមន្ត្រី​ទទួលបន្ទុក​ទំនាក់ទំនង​សភា បាន​និយាយ​ដោយ​សំឡេង​សុទិដ្ឋិនិយម​ថា “​យើង​នឹង​បង្កើត​សំឡេង​ភាគ​ច្រើន​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​”​។​

​ចំណែក​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​លោក ព្រូ​ណូ ឡឺ​មែរ (Bruno Le Maire) បាន​និយាយថា គណបក្ស​កាន់​អំណាច​នឹង​ត្រូវការ “​ការស្រមើស្រមៃ​ច្រើន​” ហើយ​គាត់​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​គណបក្ស​ដែល​មាន “​គំនិត​ច្បាស់លាស់​” ដូច​លោក​ម៉ា​ក្រុង ឱ្យ​គាំទ្រ​គាត់​។​

​ទោះ​បី​ជា​មនុស្ស​មួយចំនួន​នៅ​ខាងក្នុង​បក្ស LR ត្រូវ​គេ​ដឹងថា​ពេញចិត្ត​ក្នុង​ការធ្វើការ​ជាមួយ​លោក​ម៉ា​ក្រុង រួម​ទាំង​អតីត​ប្រធានាធិបតី នី​កូឡាស សា​កូស៊ី (Nicolas Sarkozy) ក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ​ប្រធាន​គណបក្ស​លោក គ្រី​សចង់ ហ្សា​កូប (Christian Jacob) បាន​ច្រានចោល​វា​ហើយ​កាលពី​ថ្ងៃអាទិត្យ​។​

​លោក​បាន​ថ្លែងថា “​តាម​យើង​ដឹង យើង​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ជា​គណបក្សប្រឆាំង យើង​នៅក្នុង​បក្សប្រឆាំង ហើយ​យើង​នឹង​នៅ​ជា​បក្សប្រឆាំង​”​។​

​ប៉ុន្តែ​តើ​នេះ​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចរចា ដែល​ប្រហែល​ជា​ទាក់ទាញ​ការផ្តល់​តំណែង​រដ្ឋមន្ត្រី​និង​សម្បទាន​ផ្សេងៗ​មែន​ទេ​?

​ប្រសិនបើ​សម្ពន្ធភាព​មួយ​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង នោះ​លោក​ម៉ា​ក្រុង​នឹង​ត្រូវ​ងាក​ទៅ​ស្ដាំ ប៉ុន្តែ​ប្រហែលជា​អាច​ជំរុញ​ទៅ​មុខ​បាន​នូវ​ការកាត់បន្ថយ​ពន្ធ កំណែទម្រង់​សុខុមាលភាព​និង​សោធន​និវត្តន៍​
​របស់គាត់​។​

– ការចរចា​ពីមួយ​ទៅមួយ​

​ក្នុងករណី​គ្មាន​សម្ពន្ធភាព​ផ្លូវការ រដ្ឋាភិបាល​សំឡេង​ភាគតិច​នឹង​ត្រូវ​ពឹងផ្អែក​លើ​ការគាំទ្រ​ពី​គណបក្សប្រឆាំង​សម្រាប់​ផ្នែក​នីមួយៗ​នៃ​ច្បាប់​។​

​នេះ​នឹង​តម្រូវឱ្យ​មាន​ការចរចា​ជា​យូរ មុន​ពេល​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នី​មួយៗ​ត្រូវបាន​បោះឆ្នោត ហើយ​វា​នឹង​ធ្វើឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ងាយ​រងគ្រោះ​ចំពោះ​ការដក​ការគាំទ្រ​នៅ​វិនាទី​ចុងក្រោយ​ដែល​អាច​នាំឱ្យ​​បរាជ័យ​ក្នុង​ការអនុម័ត​ច្បាប់​។​

​ជាថ្មី​ម្តងទៀត គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​នឹង​ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​ដ៏​សំខាន់ ដោយហេតុ​ថា​ការគាំទ្រ​ពី​សម្ពន្ធមិត្ត​ឆ្វេងនិយម​គឺ​បក្ស NUPES ឬ គណបក្ស​រួបរួម​ជាតិ ស្តាំនិយម​ជ្រុល នឹង​ត្រូវ​ច្រានចោល​។​

​លោក ដូ​មីនិក រ៉ូ​សសូ (Dominique Rousseau) អ្នកជំនាញ​ច្បាប់​ធម្មនុញ្ញ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ប៉ារីស ប៉ង់​ទែន ស​បបូ​ន​( Paris Pantheon-Sorbonne) បាន​ប្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌​​មាន AFP​ថា “​អ្នក​អាច​គ្រប់គ្រង​ជាមួយ​សំឡេង​ភាគតិច​បាន ដរាបណា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​មិន​ចូលរួម​កម្លាំង​គ្នា​ប្រឆាំង​នឹង​អ្នក​”​។​

​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​សង្គមនិយម លោក មី​សែ​ល រ៉ូ​កា (Michel Rocard) បាន​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​សំឡេង​ភាគតិច​ឆ្វេងនិយម​ពី​ឆ្នាំ ១៩៨៨ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩១​បន្ទាប់​ពី​កើន​សំឡេង​ប្រឆាំង​នៅក្នុង​ការបោះ​​ឆ្នោត​សភា​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៨៨ ។​

​នាយក​ខុទ្ទកាល័យ​របស់គាត់​គឺ​លោក ហ្សង់​ប៉ូល សន់ (Jean-Paul Huchon) ត្រូវបាន​ដកស្រង់​សម្តី ដោយ​និយាយ​នៅក្នុង​ទស្សនា​វ​ដ្តី​ឡឺ ផ័ង​( Le Point) នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ថា “​វា​ជា​ឋាន​នរក​”​។​

​លោកស្រី​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អេ​លីហ្សា​បេ​ត បន​ត្រូវគេ​រំពឹងថា​នឹង​ឡើងឈរ​ចំពោះ​មុន​សភា​ថ្មី​នៅ​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ខាងមុខ​នេះ​ដើម្បី​ផ្តល់​ការ​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​លើកដំបូង​របស់​លោកស្រី​ហើយ​នឹង​ប្រឈមមុខ​នឹង​​ការបោះឆ្នោត​សម្តែង​ការមិនទុកចិត្ត ដែល​អាច​នាំ​ឱ្យ​លោកស្រី​ធ្លាក់​ពី​តំណែង​។​

​បើ​ទោះ​ជា​មន្ត្រី​រដ្ឋការ​ដែល​មាន​មុខងារ​ទាប​អាច​ឆ្លង​ផុត​ការសាកល្បង​នោះ​ក៏​ដោយ ក៏​ប៉ុន្តែ​លោកស្រី​នឹង​ងាយ​រងគ្រោះ​ជា​និច្ច​ចំពោះ​ការ​មិន​ឯកភាព​ឥតឈប់ឈរ ដែល​នឹង​ធ្វើឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដួលរលំ​។​

​ដើម្បី​អនុម័ត​ច្បាប់ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បារាំង​បាន​ផ្តល់ឱ្យ​លោក​ម៉ា​ក្រុង​នូវ​ឧបករណ៍​មួយ​ដើម្បី​បង្ខំ​ឱ្យ​អនុ​ម័ត្រ​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​តាមរយៈ​មាត្រា ៤៩,៣ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។​

​ប្រការ​នេះ​អាចឱ្យ​នាយក​រដ្ឋ​ម​ន្រី្ត​អនុម័ត​ច្បាប់​ដោយ​មិន​ចាំបាច់​មាន​ការជជែក​ដេញដោល​ពី​សភា ប៉ុន្តែ​វា​ក៏​អាច​ត្រូវ​បាន​លុបចោល​ផងដែរ ប្រសិន​បើ​សំឡេង​ភាគច្រើន​ជំទាស់​ក្នុង​រយៈពេល ២៤ ម៉ោង​នៃ​ការប្រើប្រាស់​របស់​វា ហើយ​អាច​ប្រើ​បាន​តែ​ម្តង​គត់​រៀងរាល់​សម័យប្រជុំ​សភា​ម្តង​។​

– ការបោះឆ្នោត​ថ្មី​

​ជា​មធ្យោបាយ​ចុងក្រោយ ប្រសិនបើ​សភា​នៅតែ​ជាប់គាំង ហើយ​មិន​អាច​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ស្ថិរភាព​បាន​ទេ​នោះ លោក​ម៉ា​ក្រុង​មាន​ជម្រើស​មួយ​ផ្សេង​ទៀត គឺ ការរំលាយ​សភា​និង​កោះ​ការបោះឆ្នោត​ថ្មី​។​​ប៉ុន្តែ​លទ្ធផល​នៃ​ចំណាត់ការ​នេះ​នឹង​មាន​ភាពមិនប្រាកដប្រជា​ខ្ពស់ ខណៈ​កំហឹង​កំពុង​កើនឡើង​អំពី​អតិផរណា​និង​ការគាំទ្រ​កំពុង​កើនឡើង​សម្រាប់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ដូច​ជា​បក្សបារាំង​មិន​​ឱនក្បាល​របស់​លោក​មេ​ឡ​ន​ឆន់ (Melenchon) និង​បក្ស​រួបរួម​ជាតិ​របស់​លោកស្រី ឡឺ ប៉ែន (Le Pen)​។​

​ភាគច្រើន​គឺ​អាស្រ័យ​លើ​បក្ស​ដែល​អ្នកបោះឆ្នោត​ស្តីបន្ទោស​ចំពោះ​ការជាប់គាំង​នេះ​៕

​លោក​ម៉ា​ក្រុង​ចាញ់ឆ្នោត​សភា​យ៉ាង​ភ្ញាក់ផ្អើល​កាលពី​ថ្ងៃអាទិត្យ​