​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (BBC) ៖ អ៊ុយ​ក្រែន​បាន​បន្ត​ការអំពាវនា​វរ​បស់​ខ្លួន​ជា​ថ្មី​សម្រាប់​ការផ្គត់ផ្គង់​សព្វាវុធ​បន្ថែមទៀត​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ការ​លុកលុយ​របស់​រុស្ស៊ី​។​

​ប្រធានាធិបតី វ៉ូ​ឡូ​ឌី​មៀ ហ្សេ​លេន​ស្គី បាន​ប្រាប់​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​សប្តាហ៍​នេះ​របស់​អង្គការ​ណា​តូ​ថា “​យើង​ត្រូវតែ​កម្ទេច​ប្រៀប​ខ្លាំង​ខាង​កាំភ្លើង​ធំ​របស់​រុស្ស៊ី​។ យើង​ត្រូវការ​ប្រព័ន្ធ​អាវុធ​ទំនើប​ច្រើន​ទៀត​”​។​

​លោក​បាន​និយាយថា ប្រសិនបើ​អ៊ុយ​ក្រែន​មិន​ទទួល​បាន​អាវុធ​ដែល​ខ្លួន​ត្រូវការ​ដើម្បី​កម្ចាត់​រុស្ស៊ី​ទេនោះ មេដឹកនាំ​ណា​តូ​នឹង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​សង្គ្រាម​នាពេល​អនាគត​ជាមួយ​ទីក្រុង​មូ​ស្គូ​។​

​គ្រឿង​បរិក្ខា​យោធា​ដ៏​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់​ត្រូវបាន​ផ្តល់​ឱ្យ​ទៅ​អ៊ុយ​ក្រែន​ដោយ​ប្រទេស​ជាង ៣០ ប៉ុន្តែ​សព្វាវុធ​ធុន​ធ្ងន់​បាន​មក​ដល់​យឺតយ៉ាវ​ខ្លាំងណាស់ ហើយ​នៅ​តំបន់​ខ្លះ ទាហាន​អ៊ុយ​ក្រែន​បានចាញ់​ប្រៀប​អាវុធ​យ៉ាង​សម្បើម​។​

– តើ​ប្រទេស​ណា​ផ្តល់​អាវុធ​ច្រើនជាងគេ​?

​បើ​និយាយ​ពី​ការចំណាយ​វិញ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​បាន​ប្ដេជ្ញា​ផ្តល់​ច្រើន​ជាង​ប្រទេស​ណាៗ​ទាំងអស់​។ ចក្រភព​អង់គ្លេស​និង​ប៉ូឡូញ​បាន​ប្តេជ្ញា​ចំណាយ​ច្រើន​បំផុត​ទី​ពីរ​និង​ទី​បី​។​

​ទាក់ទង​នឹង​ប្រាក់​ដែល​បាន​ចំណាយ​រួច​ហើយ​ជា​ជាង​សន្យា សេត​វិមាន​បាន​និយាយថា សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​បាន​ផ្តល់​ជំនួយ​ផ្នែក​សន្តិសុខ​ចំនួន ៦,៣ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ដល់​អ៊ុយ​ក្រែន​ចាប់តាំងពី​ប្រធានាធិបតី​ចូ បៃ​ដិន​ចូលកាន់​តំណែង​នៅ​ខែ​មករា ឆ្នាំ ២០២១​។​

​ចក្រភព​អង់គ្លេស​បាន​និយាយថា ខ្លួន​បាន​ផ្តល់​ជំនួយ ១,៦ ពាន់​លាន​ដុល្លារ ជាមួយ​នឹង​ប្រាក់​ជំនួយ ១,២ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​បន្ថែម​ទៀត​គ្រោង​នឹង​ផ្តល់ឱ្យ ចាប់​តាំងពី​ការចាប់ផ្តើម​នៃ​សង្គ្រាម​។​

​ប្រធានាធិបតី​ហ្សេ​លេន​ស្គី​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ផ្តល់​មូលនិធិ​បន្ថែមទៀត ហើយ​និយាយ​ថា ការចំណាយ​លើ​ការការពារ​ជាតិ​ប្រចាំ​ខែ​សម្រាប់​អ៊ុយ​ក្រែន​គឺ​ប្រហែល ៥ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។​

– តើ​ប្រព័ន្ធ​អាវុធ​សំខាន់ៗ​មាន​អ្វីខ្លះ​?

​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​ខាង​យោធា​និយាយថា ភាពជោគជ័យ​នៅលើ​សមរភូមិ​ទាមទារ​នូវ​អាវុធ​ដ៏​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់ ក៏ដូចជា​ការហ្វឹកហ្វឺន គ្រឿងបន្លាស់ និង​ជំនួយ​ផ្សេងៗ​ទៀត​។​

“​គ្មាន​ប្រព័ន្ធ​សព្វាវុធ​ណាមួយ​ជា​អាវុធ​ទិព្វ​នោះឡើយ​” នេះ​បើ​យោងតាម​សម្តី​របស់​លោក​ឧត្តមសេនីយ៍ ម៉ាក មី​ល​លី (Mark Milley) នាយអគ្គសេនាធិការ​ចម្រុះ​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​។​

​ទោះយ៉ាងណា ប្រព័ន្ធ​អាវុធ​ជាច្រើន​ត្រូវ​គេ​ជឿ​ថា​បាន​ដើរតួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ជម្លោះ​រហូតមកទល់​ពេលនេះ​។​

– រ៉ុក្កែត​រយៈ​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​

​ខណៈ​ទីតាំង​របស់​អ៊ុយ​ក្រែន​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​ប្រទេស​ស្ថិតក្រោម​ការបាញ់​ផ្លោង​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​ពី​រុស្ស៊ី ក្រុមអ្នកវិភាគ​និយាយថា​អ៊ុយ​ក្រែន​ត្រូវការ​ការផ្គត់ផ្គង់​កាំភ្លើង​ធំ​និង​គ្រាប់​ប្រសើរ​ជាង​មុន​ដើម្បី​​រក្សា​ទីតាំង​សំខាន់ៗ​។​មកទល់​ពេល​នេះ​គេ​គិត​ថា​គ្រាប់​រ៉ុក្កែត​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​ចំនួន ១០ ប្រភេទ​ត្រូវបាន​បញ្ជូន​ទៅកាន់​អ៊ុយ​ក្រែ​នឬ​កំពុង​ធ្វើដំណើរ​ពី​សហរ​ដ្ឋ​អាម៉េរិក ចក្រភព​អង់គ្លេស និង​អាល្លឺម៉ង់​។​

​អ៊ុយ​ក្រែ​ននិយាយថា​ត្រូវកា​ររ៉ុក្កែត​ច្រើន​ទៀត​ដើម្បី​រារាំង​ការ​រុល​មក​មុខ​របស់​រុស្ស៊ី​។​

​ប្រព័ន្ធ​រ៉ុក្កែត​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក គឺ ប្រព័ន្ធ M142 High Mobility Artillery Rocket System ឬ Himars ។​

​រយៈ​ចម្ងាយ​របស់​រ៉ុក្កែត Himars និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សេង​ជាច្រើន​ទៀត គឺ​ប្រែប្រួល​ទៅតាម​គ្រាប់​ដែល​បាន​ប្រើ ហើយ​ម្ចាស់​ជំនួយ​លោកខាងលិច​មិន​បាន​ផ្តល់​គ្រាប់​ដែល​មាន​រយៈ​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​បំផុត​នោះ​ទេ​។​

​គ្រាប់​ដែល​ផ្គត់ផ្គង់​ដល់​អ៊ុយ​ក្រែ​នបច្ចុប្បន្ន​ផ្តល់ឱ្យ​ប្រព័ន្ធ​រ៉ុក្កែត​នេះ​នូវ​រយៈ​ចម្ងាយ​ប្រហែល ៧០ គីឡូម៉ែត្រ ដែល​អាច​ប្រៀបធៀប​បាន​នឹង​ប្រព័ន្ធ Smerch របស់​រុស្ស៊ី​។​

​ទោះយ៉ាងណា ប្រព័ន្ធ Himars មាន​ភាព​ច្បាស់លាស់​ជាង​ប្រព័ន្ធ​អាវុធ​ប្រហាក់ប្រហែល​របស់​រុស្ស៊ី​។​

– កាំភ្លើង​ធំ​

​អូស្ត្រាលី កាណាដា និង​អាម៉េរិក​ក៏​បាន​បញ្ជូន​កាំភ្លើង M777​ជាង ១០០ ដើម និង​គ្រាប់​ទំហំ ១៥៥ មិល្លីម៉ែត្រ​ចំនួន ៣០ ម៉ឺន​គ្រាប់​ទៅ​អ៊ុយ​ក្រែន​ផងដែរ​។​

​រយៈ​ចម្ងាយ​របស់​កាំភ្លើង​ធំ M777 គឺ​ស្រដៀង​នឹង​កាំភ្លើង​ធំ Giatsint-B របស់​រុស្ស៊ី​ដែរ និង​បាញ់​បាន​ឆ្ងាយ​ជាង​កាំភ្លើង​ធំ D-30 របស់​រុស្ស៊ី​។​

​កាំភ្លើង​ធំ ដែល​រចនា​ឡើង​ក្រោម​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ក្រុង​វ៉ា​សូវី​របស់​អ៊ុ​យក្រែន គឺ​ប្រើ​គ្រាប់ ១៥២ មិល្លីម៉ែត្រ​។​

​ប៉ុន្តែ​ដោយសារ​ស្តុក​មាន​កម្រិត​ទាប អ៊ុយ​ក្រែន​កំពុងងាក​ទៅ​រក​គ្រាប់ ១៥៥ មិល្លីម៉ែត្រ​ដែល​កំណត់​ដោយ​ណា​តូ​។​

​ការតម្រង់​ទិស​ឡើងវិញ​នូវ​ការផ្គត់ផ្គង់​គ្រាប់កាំភ្លើង​ធំ​របស់​អ៊ុយ​ក្រែន​គឺ​មាន​ភាពស្មុគស្មាញ​និង​ពិបាក ហើយ​របាយការណ៍​នានា​បានបង្ហាញ​ថា កងកម្លាំង​អ៊ុយ​ក្រែន​កំពុង​ខ្វះខាត​គ្រាប់​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​នៅក្នុង​តំបន់​មួយចំនួន​។​

​ប្រទេស​លោកខាងលិច​មា​ន​ភាពយឺតយ៉ាវ​ក្នុង​ការឆ្លើយតប​ទៅនឹង​សំណើ​របស់​អ៊ុយ​ក្រែន​សម្រាប់​អាវុធ​ធុន​ធ្ងន់​។​

​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង​នៃ​សង្គ្រាម គេ​មាន​ការព្រួយបារម្ភ​អំពី​ការ​បង្ករឿង​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​។ ពួក​អ្នកនយោបាយ​ក៏​បាន​មើលស្រាល​ហួសហេតុ​ផងដែរ​អំពី​កម្រិត​នៃ​ការតស៊ូ​របស់​អ៊ុ​យក្រែន​។​

​យូរៗ​ទៅ​ឥរិយាបថ​ទាំងនោះ​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ ទោះបីជា​នៅ​តែ​មាន​ចម្ងល់​អំពី​ការតាំង​ចិត្ត​របស់​ខាងលិច​ក្នុង​ការបន្ត​ផ្គត់ផ្គង់​អាវុធ​ដល់​អ៊ុ​យក្រែន​។​

​ដំបូង​ឡើយ ការ​ផ្តោត​សំខាន់​គឺ​លើ​ការផ្តល់​អាវុធ​ដែល​ធ្លាប់​ប្រើ​ដល់​អ៊ុ​យក្រែន ពោលគឺ​អាវុធ​ដែល​ពួកគេ​ត្រូវបាន​បង្ហាត់​ឱ្យប្រើ ក្នុងនោះ​រួមមាន​រថក្រោះ ប្រព័ន្ធ​ការពារ​អាកាស និង​គ្រាប់​សម័យ​សូ​វៀត​។​

​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​និង​សម្ពន្ធមិត្ត​ផ្សេងទៀត​បាន​ជួយ​បង្កើន​សព្វាវុធ​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ដល់​អឺរ៉ុប ប៉ុន្តែ​ស្តុក​អាវុធ​ទាំងនោះ​កំពុង​អស់​បណ្តើរៗ​ហើយ​។​

​ដូច្នេះ​ឥឡូវនេះ​គេ​បាន​បង្វែរ​ទៅរក​ការបញ្ជូន​សព្វាវុធ​លោក​ខាងលិច​ដ៏​ទំនើប​បន្ថែម​ទៀត​ជាមួយនឹង​ក្តីសង្ឃឹម​ថា​វា​នឹង​មាន​និរន្តរភាព​រយៈពេល​វែង​។​

​ប៉ុន្តែ​វា​បាន​នាំមក​នូវ​បញ្ហា​ប្រឈម​កាន់តែច្រើន​។ ប្រព័ន្ធ​សព្វាវុធ​ទំនើប​ច្រើន​តែ​មាន​ភាពស្មុគស្មាញ ហើយ​ទាមទារ​ការបណ្តុះបណ្តាល មិន​ត្រឹមតែ​ក្នុង​របៀប​ប្រើ​ពួក​វា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ថែម​ទាំង​របៀប​ថែទាំ​និង​ជួសជុល​ពួកវា​ទៀតផង​។​

​អាវុធ​លោកខាងលិច​ក៏​ត្រូវ​បាន​រចនា​ឡើង​សម្រាប់​របៀប​ធ្វើ​សង្គ្រាម​បែប​លោកខាងលិច​ផងដែរ ដែល​ផ្តោត​លើ​ភាពជាក់លាក់​ជាង​បរិមាណ​និង​ទំហំ​ដ៏​ច្រើន​សម្បើម​។​

​សម្រាប់​អ៊ុ​យក្រែន ការតស៊ូ​ដើម្បី​ជីវិត​រស់​របស់​ជាតិ ចំនួន​អាវុធ​នៅតែ​ជា​រឿង​សំខាន់​។ អ៊ុយ​ក្រែន​នៅ​តែ​ជឿ​ថា ខ្លួន​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​អាវុធ​គ្រប់គ្រាន់​។​

​នៅ​ពេល​ចាប់ផ្តើម​សង្គ្រាម អ៊ុយ​ក្រែន​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​យន្តហោះ​ចម្បាំងប​ន្ថែ​មទៀត​។ រហូតមកទល់​ពេលនេះ​មិនទាន់​មាន​សូម្បី​មួយ​គ្រឿង​បញ្ជូន​មក​នោះទេ​។​

– អាវុធ​ប្រឆាំង​រថក្រោះ​

​យ៉ាងហោចណាស់ អាវុធ​លើ​ស្មា Nlaw ចំនួន ៥.០០០ ដើម​ដែល​រចនា​ឡើង​ដើម្បី​កម្ទេច​រថក្រោះ ត្រូវបាន​ផ្គត់ផ្គង់​ដល់​អ៊ុ​យក្រែន​។​

​សព្វាវុធ​នេះ​ត្រូវ​គេ​គិត​ថា​មាន​សារៈសំខាន់​ខ្លាំង​ក្នុង​ការបញ្ឈប់​ការ​រុល​មក​មុខ​របស់​កងកម្លាំង​រុស្ស៊ីម​កកាន់​ក្រុង​គៀវ​ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​និង​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ដំបូង បន្ទាប់​ពី​ការ​លុក​លុយ​។​

​យោង​តាម​លោក ចា​ស្ទីន ប្រុន (Justin Bronk) នៃ​វិទ្យាស្ថាន Royal United Services បានឱ្យដឹងថា “​អាវុធ Nlaw ពិតជា​មាន​សារៈសំខាន់​ចំពោះ​ការបំបាក់​កងទ័ពជើងគោក​របស់​រុស្ស៊ី​នៅក្នុង​ដំណាក់កាល​ដំបូង​នៃ​សង្គ្រាម​”​។​

– រថក្រោះ​

​អ៊ុយ​ក្រែន​បាន​ទទួល​រថក្រោះ​ជាង ២៣០ គ្រឿង ដែល​រចនា​ឡើង​ក្រោម​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ក្រុង​វ៉ា​សូវី ពី​ប៉ូឡូញ​និង​សាធារណរដ្ឋ​ឆែក​។​

​កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​របស់​អ៊ុយ​ក្រែន​បាន​ប្រើប្រាស់​រថក្រោះ T-72 ជាច្រើន​ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ ហើយ​មាន​សមត្ថភាព​ថែទាំ​និង​មាន​គ្រឿងបន្លាស់​ច្រើន បន្ថែម​ពីលើ​ទាហាន​ដែល​បានទទួល​ការបណ្តុះបណ្តាល​ច្បាស់លាស់​។​

​ការបរិច្ចាគ​រថក្រោះរ​បស់​ប៉ូឡូញ​ត្រូវបាន​បំពេញ​ដោយ​រថក្រោះ​ជំនួស​ពី​ប្រទេស​សម្ពន្ធមិត្ត រួម​ទាំង​រថក្រោះ Challenger 2 ពី​ចក្រភព​អង់គ្លេស​។​

– ដ្រូ​ន

​ដ្រូ​ន​ត្រូវបាន​ប្រើ​យ៉ាង​ជោគជាំ​នៅក្នុង​ជម្លោះ​រហូតមកទល់​ពេលនេះ ដោយ​ប្រើ​សម្រាប់​ការឃ្លាំមើល ការ​កំណត់​គោលដៅ និង​ប្រតិបត្តិ​ការដឹកជញ្ជូន​ធ្ងន់ៗ​។​

​តួ​ក​គី​បាន​លក់​ដ្រូ​ន​ប្រដាប់អាវុធ Bayraktar TB2 ជាច្រើន​គ្រឿង​ឱ្យទៅ​អ៊ុយ​ក្រែន​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ថ្មីៗ​នេះ​។​

​ក្រុមអ្នកវិភាគ​និយាយថា ដ្រូ​ន Bayraktar TB2 មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្លាំង ដោយ​ហោះ​នៅ​កម្ពស់ ៧.៦០០ ម៉ែត្រ មុនពេល​ចុះ​មក​វាយប្រហារ​គោលដៅ​របស់​រុស្ស៊ី​ជាមួយនឹង​គ្រាប់បែក​នាំ​ផ្លូវ​ដោយ​ឡាស៊ែរ​។​

​គេ​ជឿ​ថា​ដ្រូ​ន​នេះ​បាន​បំផ្លាញ​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ នាវា​កងទ័ពជើងទឹក និង​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​។​

​ដ្រូ​ន​នេះ​ក៏​ត្រូវបាន​ប្រើ​ដើម្បី​ផ្តល់​ទីតាំង​ជាក់លាក់​របស់​រុស្ស៊ី​សម្រាប់​ការវាយប្រហារ​ចំៗ​ដោយ​កាំភ្លើង​ធំ​ផង​ដែរ​។​

– ខែល​ការពារ​អាកាស​

​អ៊ុយ​ក្រែន​បាន​បដិសេធ​ដោយ​ជោគជ័យ​នូវ​ការគ្រប់គ្រង​ពេញលេញ​របស់​រុស្ស៊ី​លើ​ដែនអាកាស​អ៊ុយ​ក្រែន​ក្នុង​អំឡុងពេល​នៃ​ជម្លោះ​នេះ ប៉ុន្តែ​បាន​អំពាវនាវ​ម្តង​ហើយ​ម្តងទៀត​ឱ្យ​ផ្តល់​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ដែនអាកាស​ដែល​ប្រសើរ​ជាង​មុន​។​

​នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ខាងមុខនេះ ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ត្រូវ​គេ​រំពឹងថា​នឹង​ប្រកាស​បញ្ជូន​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​លបាញ់​ពី​ដី​ទៅ​អាកាស NASAMS ដ៏​ទំនើប​បំផុត​ទៅ​កាន់​អ៊ុ​យក្រែន​។​

​ទីក្រុង​គៀវ​ក៏​ទទួលបាន​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ដែនអាកាស S-300 ពី​ស្លូ​វ៉ាគី​ផងដែរ​៕