​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ដេល្លី​ម៉េល​) ៖ មេដឹកនាំ​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​បាន​ថ្កោលទោស​ការធ្វើឃាត​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​លោក ស៊ីន​ហ្សូ អាបេ (Shinzo Abe) កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​៨​កក្កដា​ថា “​គួរឱ្យ​ស្អប់ខ្ពើម​” “​កំ​សាក​” និង “​អំពើ​ភេរវកម្ម​” ខណៈ​រំលឹកថា​គាត់​ថា​ជា​បុរស​ដែល​លះបង់​ដើម្បី​សន្តិភាព សន្តិសុខ និង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​។​

​មេដឹកនាំ​និង​អតីត​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក​បាន​សម្តែង​ការ​រន្ធត់​ចិត្ត​និង​ភាព​សោកសៅ​ចំពោះ​ឃាតកម្ម​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​លើ​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​លោក ស៊ីន​ហ្សូ អាបេ ដោយ​ពួក​លោក​ចាត់​ទុក​អាបេ​​ជា​រដ្ឋបុរស​មួយរូប​និង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​សម​ហេតុផល​បំផុត​មួយ​រូប​របស់​ជប៉ុន​ក្រោយ​សង្គ្រាម​

​ការចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​គឺ​មាន​ជុំវិញ​ពិភពលោក ខណៈ​រដ្ឋាភិបាល​នានា​បាន​សម្តែង​ការសោកស្ដាយ​និង​សាមគ្គីភាព​ជាមួយ​ប្រទេស​ជប៉ុន​ចំពោះ​ការបាត់បង់​លោក អាបេ​ដែល​ជា​មេដឹកនាំ​កាន់អំណា​ច​យូរ​បំ​​ផុត​របស់​ជប៉ុន មុន​ពេល​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​នៅ​ឆ្នាំ ២០២០ ដោយសារ​ហេតុផល​សុខភាព​។​

​លោក​អាបេ​អាយុ ៦៧ ឆ្នាំ​ត្រូវបាន​បាញ់​ពីក្រោយ​ខ្នង​នៅ​ទីក្រុង​ណា​រ៉ា (Nara) ភាគ​ខាងលិច​ប្រទេស​ជប៉ុន​ខណៈ​កំពុង​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​បោះឆ្នោត​។ គាត់​ត្រូវ​បានដឹ​តាម​ឧទ្ទម្ភាគចក្រ​​ទៅកាន់​មន្ទីរពេទ្យ ហើយ​ក្រោយមក​ត្រូវបាន​ប្រកាស​ស្លាប់​។ ការវាយប្រហារ​នេះ​ពិតជា​បង្ក​ការភ្ញាក់ផ្អើល​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅក្នុង​ប្រទេស​ដែល​មាន​សុវត្ថិភាព​បំផុត​មួយ​របស់​ពិភពលោក​ដែល​កាំភ្លើង​ត្រូវ​​បាន​គ្រប់គ្រង​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​។​

​ប្រធានាធិបតី​អាម៉េរិក​លោក ចូ បៃ​ដិន បាន​និយាយថា លោក “​ស្រឡាំងកាំង ខឹង និង​សោកស្ដាយ​យ៉ាងខ្លាំង​”​។ លោក​បាន​ទៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​ឯកអគ្គ​រដ្ឋទូត​ជប៉ុន​ប្រចាំ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ដើម្បី​ចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​។ គាត់​បានដាក់​បាច់ផ្កា​នៅលើ​តុ​មួយ​ដែល​ដាក់​នៅ​ជិត​ស្រះ​ខ​យ (koi) ហើយ​បាន​សរសេរ​ក្នុង​សៀវភៅ​រំលែក​ទុក្ខ​ថា លោក​អាបេ​គឺជា “​មនុស្ស​សន្តិភាព​និង​មាន​ការវិនិច្ឆ័យ​”​។​

​លោកបៃ​ដិនបាន​និយាយថា “​នេះ​គឺជា​សោកនាដកម្ម​សម្រាប់​ជប៉ុន​និង​សម្រាប់​អ្នក​ទាំងអស់​ដែល​បាន​ស្គាល់​គាត់​។ ចក្ខុវិស័យ​របស់​គាត់​អំពី​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​សេរី និង​បើកចំហ​នឹង​បន្ត​នៅ​ស្ថិត​ស្ថិរ​។​សំខាន់​​ជាងនេះទៅទៀត គាត់​យកចិត្តទុកដាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ប្រជាជន​ជប៉ុន និង​បាន​លះបង់​ជីវិត​របស់​គាត់​ដើម្បី​បម្រើ​ពួកគេ​”​។​

​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​លោក ហ្វ៊ុយ​មី​អូ គី​ស៊ី​ដា ដែល​ប្រញាប់​វិលត្រឡប់​មក​ទីក្រុង​តូ​ក្យូ​វិញ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​យុទ្ធនាការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត​ទូទាំង​ប្រទេស បាន​ថ្កោលទោស​ចំពោះ​”​ទង្វើ​ដែល​មិន​អាច​លើកលែង​​បាន​នេះ​” ។ លោក​បាន​និយាយថា ការ​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ក៏​ដូចជា​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ​សម្រាប់​សភា​ជាន់ខ្ពស់​នឹង​បន្ត​ដំណើរការ​។​

​លោក​គី​ស៊ី​ដា​និយាយថា “​ការបោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​និង​យុត្តិធម៌ ដែល​ជា​ឫសគល់​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវតែ​ការពារ​ជា​ចាំបាច់ មិន​ថា​មានរឿង​អ្វី​កើត​ឡើង​នោះ​ឡើយ​។​យើង​នឹង​មិន​ឱ្យ​អំពើហិង្សា​បំបាក់​​ពួក​យើង​បាន​នោះឡើយ​”​។​

​សូមបញ្ជាក់​ថា មេដឹកនាំ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​រួមទាំង​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អង្គការ​ធំៗ​ទាំងអស់​បាន​ចូលរួម​ថ្កោលទោស​ការវាយប្រហារ​នេះ និង​ចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​យ៉ាង​ក្រៀមក្រំ​៕

​រូបភាព​លោក​អាបេ​ត្រូវបាន​បង្ហាញ​នៅ​លើ​អេក្រង់​ខាងក្រោយ​ខ្នង​ប្រធានាធិបតីម៉ិក​ស៊ិក លោក អង់​ដ្រេ​ស ម៉ា​នូ​អែល ឡូប៉េស អូ​ប្រាដ័​រ កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​៨​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២២