ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ស្ត្រេត​ថែមស៍​) ៖ អឺរ៉ុប​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​កណ្តាប់ដៃ​នៃ​រលកក​ម្ដៅ​បំបែកឯ​ត​ទគ្គ​កម្ម និង ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​កំពុង​ឆាបឆេះ​ពាសពេញ​តំបន់​សមុទ្រ​មេ​ឌី​ទែ​រ៉ាណេ​។ ខាងក្រោម​នេះ​ជា​របៀប​ដែល​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ​ជំរុញឱ្យមាន​ព្រឹត្តិការណ៍​ទាំងនេះ​។​

– រលក​កម្តៅ​កាន់តែ​ក្តៅ​និង​ញឹកញាប់​ជាង​មុន​

​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ធ្វើឱ្យ​រលក​កម្តៅ​កាន់តែ​ក្តៅ​និង​ញឹកញាប់​ជាង​មុន​។​

​នេះ​គឺជា​ករណី​សម្រាប់​តំបន់​ដីគោក​ភាគច្រើន ហើយ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​ដោយ​ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​អាកាសធាតុ​ពិភពលោក (IPCC) របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។​

​ការបំភាយ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ពី​សកម្មភាព​របស់​មនុស្ស​បាន​បង្កើន​កម្តៅ​ភពផែនដី​ប្រហែល ១,២ អង្សា​សេ ចាប់តាំងពី​សម័យ​មុន​ឧស្សាហកម្ម​។ កម្រិត​មូលដ្ឋាន​ដែល​ក្តៅ​ជាង​មុន​បែបនេះ មានន័យថា សីតុណ្ហភាព​កាន់តែ​ខ្ពស់​អាច​កើតឡើង​ក្នុងអំឡុងពេល​មាន​ព្រឹត្តិការណ៍​មេឃ​ក្តៅ​ខ្លាំង​។​

​លោក​បណ្ឌិត ហ្វ្រី​ដេ​រីកេ អូត​តូ (Friederike Otto) អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​អាកាសធាតុ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Imperial College London​ដែល​បាន​សហ​ដឹកនាំ​កិច្ចសហការ​ស្រាវជ្រាវ​ការ​វាយ​​តម្លៃ​អាកាសធាតុ​ពិភពលោក​ផង​ដែរ​នោះ បាន​និយាយថា “​រាល់​រលក​កម្តៅ ដែល​យើង​កំពុង​ជួបប្រទះ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ត្រូវបាន​ធ្វើ​ឱ្យ​កាន់តែ​ក្តៅ​និង​កើតឡើង​ញឹកញាប់​ជាង​មុន​ដោយសារ​តែ​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ​”​។​

​ប៉ុន្តែ​លក្ខខណ្ឌ​ផ្សេង​ទៀត​ក៏​ប៉ះពាល់​ដល់​រលក​កម្តៅ​ផងដែរ​។ នៅ​ទ្វីបអឺរ៉ុប លំហូរ​បរិយាកាស​គឺជា​កត្តា​សំខាន់​។​

​ការសិក្សា​មួយ​នៅក្នុង​ទស្សនា​វ​ដ្តី Nature ក្នុង​ខែ​នេះ បាន​រកឃើញថា រលក​កម្តៅ​នៅ​អឺរ៉ុប​បាន​កើនឡើង ៣ ទៅ ៤ ដង​លឿន​ជាង​នៅ​តំបន់​រយៈទទឹង​ខាងជើង​ផ្សេងទៀត ដូចជា​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​។​

​ក្រុម​អ្នកនិពន្ធ​បាន​ផ្សារភ្ជាប់​វា​ទៅ​នឹង​ការផ្លាស់ប្តូរ​ជំនោរ​ខ្យល់ ពោលគឺ​ចរន្ត​ខ្យល់​យ៉ាង​លឿន​ពី​ខាងលិច​ទៅ​ខាង​កើត​នៅ​អឌ្ឍគោល​ខាងជើង​៕

​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​ញឹកញាប់​បំផុត​នៅ​អឺរ៉ុប ជាពិសេស​បារាំង​និង​ហូ​ឡង់