ដោយៈ ដកស្រង់​ពី​វចនានុក្រម​សម្តេច​សង្ឃរាជ ជួន ណាត​

​អន្តរដ្ឋកា​

(​អន់​-​តៈ​រ៉ាត់​-​ឋៈ​កា​)

​នាមសព្ទ​

( បា​. អន្តរ + អដ្ឋ​កា > អន្តរដ្ឋកា​; សំ​. អន្ត​រ៑ + អស្ដ​កា > អន្តរ​ស្ដ​កា ) រាត្រី​ក្នុង​រវាង ៨ យប់ គឺ​ត្រង់​យប់ ១១-១២-១៣-១៤ រោច ខែមាឃ និង​យប់ ១- ២- ៣- ៤ កើត​ខែផល្គុន​, រាត្រី​ទាំង ៨ នេះ មាន​ទឹកសន្សើម​ល្អិត ត្រជាក់​ជ្រៅ​ជាង​រាត្រី​ឯទៀតៗ ក្នុង​ហេមន្តរដូវ ( ចាស់ទុំ​ថា ត្រជាក់​ឆ្ងាញ់ ) ។ ក្នុង​រាត្រី​ឈ្មោះ អន្តរដ្ឋកា នេះហើយ​ដែលមាន​សេចក្ដី​ចែង​ក្នុង​វិនយបិដក ចីវរ​ក្ខ​ន្ធ​កៈថា ព្រះ​សក្យមុនី​សម្ពុទ្ធ ទ្រង់​ស្ដេច​ចេញ​គង់​ក្នុង​ទីវាល​នា​វេលាយប់ ដើម្បី​ពិសោធ​រងា​មើល​, ព្រះអង្គ​ដណ្ដប់​ចីវរ​ល្បង​រងា​មើល​តាំងពី​ចីវរ​មួយ​ដល់​ចីវរ​បួន តាម​លំដាប់​ពេល​, តាំងពី​ព្រលប់​ដល់​អរុណរះ​បំព្រាង​, ព្រះអង្គ​អាច​ធន់​ទ្រាំរងា​បាន​តាម​ពេល​, ទ្រង់មាន​ព្រះ​ហឫទ័យ​នឹក​សង្វេគ​, ទើប​ទ្រង់​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពួក​ភិក្ខុ​ធ្វើ​សង្ឃាដី ២ ជាន់​, ចីពរ ១ ជាន់​, ស្បង់ ១ ជាន់​; បើ​សំពត់​ស្ដើង​ឬ​សំពត់​ជំនំ ឲ្យ​ធ្វើ​សង្ឃាដី ៤ ជាន់​, ចីពរ ២ ជាន់​, ស្បង់ ២ ជាន់​, ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​រងា​ក្នុង​ហេមន្តរដូវ ( ន័យ​ដែល​ថ្លែង​នេះ ចំពោះ​រាត្រី​ក្នុង​ជម្ពូទ្វីប ( ប្រទេស​ឥណ្ឌា ), ប៉ុន្តែ​ទោះបី​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា​យើង ក៏​គង់​មាន អន្តរដ្ឋកា នេះដែរ​, បើ​យើង​ល្បងមើល ក៏​គង់​អាច​ដឹងបាន ) ។ ល ។​

​អាវ៉ូកាចេរ​

នាមសព្ទ​

( បារ​. Avocatier ) ឈ្មោះ​ឈើ​ជា​ដំណាំ​មួយ​ប្រភេទ មាន​ដើម​ធំ ស្លឹក​មាន​ទ្រង់ទ្រាយ ស្រដៀង​នឹង​ស្លឹក​សាលព្រឹក្ស ប៉ុន្តែ​ស្ដើង​ទន់​, ផ្លែ​វា​ហៅ អាវ៉ូកាត៍ ( បារ​. Avocat ), ផ្លែ​មាន​សណ្ឋាន​ទ្រវែង មាន​ទំហំ​ប៉ុន​ផ្លែ​ព្នៅ ខ្នាត​ជំទើរ​ខ្លះ ប៉ុន​ផ្លែ​ត្រឡាច​ស្រូវ គឺ​ត្រឡាច​ខ្នាតតូច​ខ្លះ ខាងលើ​តូច ខាងក្រោម​ធំ​, ផ្លែ​ទុំ​មាន​សាច់​ទន់ជ្រាយ ស្រដៀង​នឹង​ត្រសក់ស្រូវ​ខ្មែរ​, មាន​គ្រាប់​តែមួយ​ធំ មាន​ស្រោម​សាច់​ទន់​ឱប​គ្រាប់​, ទំហំ​គ្រាប់​ស្រដៀង​នឹង​គ្រាប់​ផ្លែ​ទុរេន​, បណ្ដុះ​បាន​ដោយ​ងាយ​, ផ្លែ​ទុំ​សម្រាប់​ប្រើ​ជា ខាទនីយាហារ​, មុននឹង​បរិភោគ ត្រូវ​ចិត​យក​សំបក​ស្ដើង​ចេញ ហើយ​កាត់​សាច់​ផ្លែ​នោះ ជា​ដុំៗ ដូច​ត្រសក់ស្រូវ​ដែរ រួច​លាយ​ស្ករ​-​ស​សុទ្ធ​ក៏បាន លាយ​ទឹកដោះគោ​កំប៉ុង​ក៏បាន លាយ​ខ្ទិះដូង​ឆៅ​ផ្អែម​ក៏បាន​, មានឱជារស​ស្រដៀង​នឹង​ត្រសក់ស្រូវ​ទុំ ប៉ុន្តែ​មិន​ភ្លាវ​ទេ ឆ្ងាញ់​ជាង​ត្រសក់ស្រូវ​ខ្មែរ ។ អាវ៉ូកាចេរ នេះ​ជា​ឈើ​ដំណាំ​មានពូជ​មកពី ប្រទេស​បារាំងសែស ប្រភពដើម​មកពី​ប្រទេស​អាមេរិគ​, ដាំ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​កើត​, យ៉ាង​យឺត​ណាស់​ត្រឹម​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ក៏​អាចមាន​ផ្លែ​, គេ​បាន​ដាំ​ពិសោធ​មើល​រួចទៅហើយ ឃើញ​កើតមាន​ផ្លែ​ដូច​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​ដែរ ។ គួរ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​យើង ពេញចិត្ត​ដាំ​ដំណាំ​នេះ ឲ្យ​មាន​បរិបូណ៌​ឡើង ព្រោះ​ជា​សេដ្ឋកិច្ច​មួយ​ប្រភេទ ដែល​ចាប់កំណើត​មាន​ជាដំបូង ក្នុងសម័យ​សង្គមរាស្ត្រនិយម ព្រះពុទ្ធសាសនា​, ក្នុងស្រុក​ភូមិ​និង​វត្ត​នីមួយៗ គួរ​ដាំ​ហើយ​ថែទាំ​បំប៉ន​ជី​សាប កុំ​ប្រើ​ជី​ប្រៃ​, រដូវប្រាំង​ត្រូវ​ចាក់ទឹក​ស្រោច​ជួយ​ខ្លះ​ផង​កុំ​ឲ្យ​វា​ងាប់​, លុះ​ឈើ​នេះ​មាន​ដើម​ធំ​ហើយ ក៏​អាចរ​ស់បាន​ឯងៗ ដូច​ឈើ​ដំណាំ​ប្រភេទ​ឯទៀតៗ​នោះដែរ (​បើ​មិន​ហៅ អាវ៉ូកាចេរ តាម​បារាំង​, យើង​អាច​ហៅថា ដើម​អាវ៉ូកាត៍ តាម​ឈ្មោះ​ផ្លែ​វា​ក៏បាន​) ។​

​ឥទ្ធិបាទ​

(–​បាត​)

​នាមសព្ទ​

( បា​. ឬ សំ​.; ព​. ពុ​. ) គុណធម៌​ប្រៀបដូចជា​ជើង​ឬ​ដូចជា​ជំហាន​នៃ​សេចក្ដីសម្រេច​, នៃ​សេចក្ដីចម្រើន​; មាន​៤​យ៉ាង​គឺ ១. ឆន្ទ : បំណង​; ២- វិ​រិ​យ : ព្យាយាម​; ៣- ចិត្ត : គំនិត ( ចេះតែ​រស់​រវើក ); ៤- វីមំសា ការពិចារណា​, ល្បងមើល​, ពិសោធ​មើល​; ប្រឡង ។ ឥទ្ធិបាទ​ទាំង​៤ នេះ​ជា​ធម៌​សំខាន់បំផុត​របស់​សត្វ​លោក ( ទាំង​ផ្លូវលោក​ទាំង​ផ្លូវធម៌ ) ។ ព​. កា​. ថា យើង​គួរ​សង្វាត បំពេញ​ឥទ្ធិបាទ ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់ គង់​នឹង​ស​ម្រ​ច ប្រយោជន៍​ឃើញ​ទាន់​- ភ្នែក​នាបច្ចុប្បន្ន ពុំដែល​ឃ្វាង​ឡើយ ។​

​ពិស្ណុលោក​

(​ពិស​-​ស្ណុ​-, ឬ ត​. ទ​. ស្រ​. ពឹ​ស​–)

​នាមសព្ទ​

​ឋានន្តរ​សម្រាប់​ចៅហ្វាយស្រុក​ខែត្រ​ទ្រាំង​, ក្នុងសម័យ​រាជ្យ​ពី​ដើម​ជា​មន្ត្រី​ទី​ស្ដេចត្រាញ់​, តែ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ននេះ ជាទី​អភិបាលខែត្រ​ដែល​រួម​ហៅថា ខែត្រ​តាកែវ (​ម​. ព​. ពិស្ណុ និង លោក​ផង​) ។​

ពិស​

(​ច្រ​. និ​. ពឹ​ស​)

​នាមសព្ទ​

( បា​. វិ​ស​; សំ​. វិ​ឝ )
​ចំហាយ​ឬ​កម្សួល​កាច​ដែល​កើត​មាននៅ​ចង្កូម​សត្វ​ពួក​ទីឃជាតិ​ឬ​មាននៅ​ទ្រនិច​នៃ​សត្វល្អិត​ពួក​ខ្លះ​មាន​ខ្ទួយ​ជាដើម​
​ពិសពស់​, ពិសខ្ទួយ ។​
​ឈ្មោះ​រោគ​ពង​ដោរ​នៅ​សាច់​បណ្តាល​ឲ្យ​ឈឺចាប់​ពើត​ឬ​ក្រហាយ​ខ្លាំង​
​កើត​ពិស ។​
​ឈ្មោះ​រោគ​គ្រុនក្ដៅ​ខ្លាំង​បណ្ដាល​អំពី​សួត​ពិការ​ជាដើម​
​គ្រុន​ពិស ។​
​ថ្នាំ​ពិស ថ្នាំពុល​, គ្រឿង​ពុល​
​លេបថ្នាំ​ពិស​, ត្រូវ​ថ្នាំ​ពិស ។​
​ជ័រឆក់​ក៏​ហៅ ថ្នាំ​ពិស ដែរ​
​ព្រួញ​លាបថ្នាំ​ពិស ។​
​ព​. ប្រ​. មនុស្ស​មាន​ពិស មនុស្ស​អ្នកមានអំណាច​ខ្លាំង​ឬ​អ្នក​ប្រើ​អំណាច​ហួសហេតុ ។​