ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ដេល្លី​ម៉េល​) ៖ មហាសន្និបាត​អង្គការសហប្រជាជាតិ​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​១៦​ធ្នូ​បាន​ច្រាន​ចោល​ការប៉ុនប៉ង​របស់របប​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ក្រុម​មេដឹកនាំ​តា​លី​បង់​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន និង​រដ្ឋាភិបាល​គូប្រជែង​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​លី​ប៊ី​ដើម្បី​ទទួលបាន​អាសនៈ​របស់​ប្រទេស​ពួកគេ​នៅ​អ​.​ស​.​ប​។​

​ស្ថាប័ន​ពិភពលោក​ដែល​មាន​សមាជិក​១៩៣​ប្រទេស​បាន​បោះឆ្នោត​ជា​ឯកច្ឆ័ន្ទ ជាមួយនឹង​ការ​វាយ​ញញួរ​ពី​ប្រធាន​សន្និបាត​លោក សា​បា កូរ៉ូ​ស៊ី (Csaba K”orösi)​ដើម្បី​យល់ព្រម​លើ​អនុ​​សាសន៍​របស់​គណៈកម្មាធិកា​រ​សារតាំង ដែល​ឱ្យ​ពន្យារ​សំណើ​ទាំងនោះ​សិន​។​

​ការសម្រេចចិត្ត​នេះ​មានន័យថា មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នឹង​នៅតែ​ត្រូវបាន​តំណាង​នៅ​អ​.​ស​.​ប​ដោយ​លោក ក្យ​រ ម៉ូ ទុន (Kyaw Moe Tun)​ដែល​ធ្វើ​ជា​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នៅពេល​ដែល​យោធា​បាន​បណ្តេញ​​មេដឹកនាំ​ស៊ីវិល​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី កាលពី​ថ្ងៃទី​១ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២១​។​

​អាសនៈ​របស់​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​នឹង​នៅ​បន្ត​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​មុន​របស់​ប្រទេស​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ប្រធានាធិបតី អា​ស្រា​ហ្វ ហ្គានី (Ashraf Ghani)​ដែល​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញចេញ​ដោយ​ពួក​តា​លី​បង់​ក្នុង​​ខែ​សីហា​ឆ្នាំ​២០២១​។ ហើយ​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​លី​ប៊ី លោក តា​ហឺ អែល​សុន​នី (Taher Elsonni)​ដែល​តំណាង​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​រដ្ឋធានី​ទ្រី​ប៉ូ​លី​នៅ​ភាគ​ខាងលិច​ប្រទេស​លី​ប៊ី​នឹង​នៅតែ​​ជា​បេសកជន​របស់​ប្រទេស​។​

​លោកស្រី ខា​រ៉ូ​លីន រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គេស បឺ​កេត (Carolyn Rodrigues-Birkett) ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​របស់​ហ្គី​យ៉ាណា​ប្រចាំ​នៅ​អ​.​ស​.​ប ដែល​ជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​សារតាំង​បានបង្ហាញ​របាយការណ៍​​របស់​ខ្លួន​មុន​ពេល​បោះឆ្នោត ដោយ​លើកឡើង​ពី​ការទាក់ទង​ពី​គូប្រជែង​មក​ពី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន និង​លី​ប៊ី ដែល​ព្យាយាម​តំណាង​ឱ្យ​ប្រទេស​របស់​ពួកគេ​។​

​លោកស្រី​បាន​និយាយថា “​គណៈកម្មាធិការ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ពន្យារពេល​ការពិចារណា​របស់​ខ្លួន​លើ​លិខិត​សារតាំង​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​តំណាង​នៃ​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន និង​លី​ប៊ី​”​ទៅកាន់​ពេល​​អនាគត​ក្នុង​សម័យប្រជុំ​មហាសន្និបាត​លើក​ទី ៧៧ ដែល​នឹង​បញ្ចប់​នៅ​ខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ​ក្រោយ​។​

​បន្ទាប់មក​លោកកូរ៉ូ​ស៊ីបា​នវាយ​ញញួរ​អនុ​ម័ត​លើ​សេចក្តីសម្រេចចិត្ត​ដើម្បី​យល់ព្រម​លើ​របាយការណ៍​របស់​គណៈ​កម្មា​ធិ​ការសារ​តាំង​។​

​មេដឹកនាំ​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បាន​ស្វែងរក​កៅអី​អ​.​ស​.​ប​បន្ទាប់​ពី​លោកស្រី​ស៊ូ​ជី​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញចេញ​។ រដ្ឋប្រហារ​របស់​កង​ទ័ព​បាន​ជួប​ជាមួយនឹង​ការតវ៉ា​ដោយ​សន្តិវិធី​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ​ដែល​ត្រូវបាន​​បង្ក្រាប​ដោយ​កម្លាំង​ដ៏​សាហាវ ដែល​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការតស៊ូ​ប្រដាប់អាវុធ ដែល​អ្នកជំនាញ​មួយចំនួន​របស់​អ​.​ស​.​ប​បាន​ចាត់ទុកថា​ជា​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​។​

​បន្ទាប់​ពី​ពួក​តា​លី​បង់​បាន​វាយលុក​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថានក្នុង​សប្តាហ៍​ចុងក្រោយ​នៃ​ការដកទ័​ព​អាម៉េរិក​និង​ណា​តូ​ចេញពី​ប្រទេស​បន្ទាប់​ពី​សង្គ្រាម ២០ ឆ្នាំ ពួកគេ​បាន​ស្វែងរក​កៅអី​របស់​អ​.​ស​.​ប​ហើយ​ដំបូង​​ឡើយ​បាន​សន្យាថា​នឹង​អនុញ្ញាត​ឱ្យមាន​សិទ្ធិ​ស្ត្រី​និង​ជនជាតិភាគតិច​។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេ​បាន​ហាមឃាត់​ការអប់រំ​កម្រិត​មធ្យមសិក្សា​សម្រាប់​ក្មេងស្រី​ការដាក់កំហិត​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​លើ​ការងារ​និង​ការធ្វើ​​ដំណើរ​សម្រាប់​ស្ត្រី និង​អនុវត្ត​ការវាយដំ​ជា​សាធារណៈ​និង​ការប្រហារជីវិត​ជា​សាធារណៈ​។​

​ប្រទេស​លី​ប៊ី​សម្បូរប្រេង​បាន​ធ្លាក់​ចូល​ទៅក្នុង​ភាពចលាចល បន្ទាប់​ពី​ការបះបោរ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អង្គការ​ណា​តូ​បាន​ផ្តួលរំលំ​និង​សម្លាប់​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ ម៉ូ​អា​ម៉ា ហ្គា​ដា​ហ្វី (Moammar Gadhafi) ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១​។ នៅក្នុង​ភាពវឹកវរ​ដែល​កើត​ឡើង​បន្ទាប់ពី​នោះ ប្រទេស​ទាំងមូល​ត្រូវ​បាន​បំបែក​ដោយ​រដ្ឋបាល​គូប្រជែង​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​កងជីវពល​និង​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​។ វិបត្តិ​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន​របស់​ប្រទេស​នេះ​កើត​ចេញពី​បរាជ័យ​ក្នុង​ការរៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃទី ២៤ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២១​។​

​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​របស់​ប្រទេស​ដែល​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​អន្តរកាល​នៅ​ទីក្រុង​ទ្រី​ប៉ូ​លី​បាន​បដិសេធ​មិន​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​ហើយ​សភា​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​ប្រទេស​បាន​តែងតាំង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​គូប្រជែង ដែល​ស្វែងរក​កៅអី​អ​.​ស​.​ប​៕