​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍​) ៖ ទិសដៅ​នយោបាយ​និង​សេដ្ឋកិច្ច​សកល​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ភ្លាមៗ នៅពេល​ដែល​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន​បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​ឈ្លានពាន​អ៊ុយ​ក្រែន​ក្រោម​​លេស​បេសកកម្ម “​ប្រតិបត្តិការ​ពិសេស​” នៅ​ថ្ងៃទី ២៤ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២​។​

​ទាហាន​រុស្ស៊ី​ជាង ២០០.០០០ នាក់ និង រថក្រោះ​និង​រថពាសដែក​ជាច្រើន​គ្រឿង​បាន​រុលចូល​យ៉ាង​លឿន​ដើម្បី​វាយប្រហារ​ទីក្រុង​គៀវ រដ្ឋធានី​របស់​អ៊ុ​យក្រែន​។ តែ​ការខូចខាត​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​ពី​សង្គ្រាម​នេះ​បាន​​ជំរុញ​ឱ្យ​តម្លៃ​ប្រេង​ឆៅ​នៅ​ទីផ្សារ ICE Brent​កើនឡើង​ពី ៩០ ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​បារ៉ែល​ស្មើនឹង ១២៨ ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​បារ៉ែល​ក្នុង​រយៈពេល​មួយ​ខែ​។ ទោះ​យ៉ាងណា​ការតស៊ូ​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​របស់​អ៊ុយ​ក្រែន​ជាមួយ​​នឹង​កាំជ្រួច​ទំនើបៗ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​លោក​ខាងលិច​បាន​បំផ្លាញ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​និង​រថក្រោះ​របស់​រុស្ស៊ី​ជាច្រើន ដែល​បណ្តាល​ឱ្យ​សង្គ្រាម​អូសបន្លាយ​ដល់​ឆ្នាំ ២០២៣​។​

​រុស្ស៊ី​បាន​យក​ថាមពល​ធ្វើជា​អាវុធ​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​លោកខាងលិច​ដោយ​កាត់បន្ថយ​ការនាំចេញ​និង​គំរាម​បញ្ឈប់​ការផ្គត់ផ្គង់​ថាមពល​ទៅកាន់​អឺរ៉ុប ដែល​បណ្តាល​ឱ្យ​តម្លៃ​ថាមពល​កើនឡើង​ខ្ពស់​។ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​និង​សម្ពន្ធមិត្ត​របស់ខ្លួន​បាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​មួយចំនួន​លើ​ថាមពល​រុស្ស៊ី​ដើម្បី​រឹតត្បិត​ចំណូល​សង្គ្រាម​របស់​រុស្ស៊ី​។ ក្នុងពេល​ជាមួយគ្នា​នេះ​ដែរ សហភាព​អឺរ៉ុប (EU)​ប្រទេស​ឧស្សាហកម្ម​ឈាន​មុខ​គេ​​ទាំង​ប្រាំពីរ (G7)​និង​អូស្ត្រាលី បាន​កំណត់​តម្លៃ​ប្រេង​ឆៅ​ដឹក​តាម​សមុទ្រ​របស់​រុស្សី​ត្រឹម ៦០ ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​បារ៉ែល ដែល​ចាប់ផ្តើម​ចូល​ជា​ធរមាន​ពី​ថ្ងៃទី ៥ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២២​។ ​ក្រុមហ៊ុន​ដឹកជញ្ជូន​និង​ក្រុមហ៊ុន​ធានារ៉ាប់រង​ប្រេង​តាម​សមុទ្រ​នៅក្រោម EU និង G7​នឹង​អាច​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​ដឹកជញ្ជូន​ប្រេង​ឆៅ​តាម​សមុទ្រ​របស់​រុស្ស៊ី​បាន លុះត្រាតែ​ពិ​ដាន​តម្លៃ​មិន​លើស​ពី​៦០​ដុល្លារ​។​

​ទោះបីជា EU មិនបាន​កំណត់​កាលវិភាគ​សម្រាប់​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ​ពី​រុស្ស៊ី​ក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ​រុស្ស៊ី​បាន​កាត់បន្ថយ​ការ​ចែកចាយ​របស់ខ្លួន​រួច​ទៅ​ហើយ​ដើម្បី​បង្ខំ​ឱ្យ EU ទូទាត់​ជា​ប្រាក់​រូបិ​ល្លិ៍ (Rouble)​។ ខណៈ EU បង្កើនល្បឿន​ស្តុក​ទុក​ឧស្ម័ន​ឱ្យ​លើស​ពី​កម្រិត ៨០ ភាគរយ​នៃ​សមត្ថភាព​ផ្ទុក​សរុប​មុន​ថ្ងៃទី ១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ ដើម្បី​បំពេញ​តម្រូវការ​រដូវ​រងា EU​មាន​គោលបំណង​បញ្ចប់​​ការពឹងផ្អែក​លើ​ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ​ពី​ប្រទេស​រុស្ស៊ី និង​ងាក​ទៅរក​ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ LNG​ពី​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​និង​កាតា និង​បំពង់​បង្ហូរ​ឧស្ម័ន​ពី​ប្រទេសន័​រវែ​ស​។​

​ការ​ឡើងថ្លៃ​ថាមពល​បាន​បង្កឱ្យមាន​អតិផរណា​។ ជាងនេះទៅទៀត ការផ្គត់ផ្គង់​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ដែល​ក្នុងនោះ​រុស្ស៊ី​និង​អ៊ុយ​ក្រែនជា​អ្នក​នាំ​ចេញដ៏​សំខាន់នោះ ត្រូវ​បាន​រំខាន​ដោយសារ​សង្គ្រាម​ដែល​ធ្វើឱ្យ​​វិបត្តិ​ថាមពល​និង​អាហារ​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ មុន​ពេល​កិច្ចព្រមព្រៀង​នាំចេញ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ត្រូវ​បាន​សម្រេច​នៅ​ពាក់កណ្តាល​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០២២​។ ​អតិផរណា​ខ្ពស់​បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​ធនាគារកណ្តាល​នានា​បង្កើន​អត្រា​ការប្រាក់​។ ធនាគារ​កណ្តាល​អាម៉េរិក (Fed)​បាន​ដំឡើង​អត្រា​ការប្រាក់​ដល់ ៥ ភាគរយ​នៅ​ត្រីមាស​ទី​បី​នៃ​ឆ្នាំ ២០២២ ពី​ចំនួន ០-០,២៥ ភាគរយ​។ ក្រៅពីនេះ ការ​ឡើងថ្លៃ​ប្រេង​ឥត​ល្ហែ​ក៏​បាន​បង្ហួត​ប្រេង​បម្រុង​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​អាម៉េរិក​ផងដែរ ដោយសារ​សកម្មភាពរ​បស់​រដ្ឋាភិបាល​អាម៉េរិក​ក្នុង​ការបញ្ចេញ​ប្រេង​បម្រុង​ប្រហែល ១៨០ លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​អំឡុង​ខែ​ឧសភា​-​ធ្នូ​ឆ្នាំ​២០២២ ដើម្បី​សម្រាល​តម្លៃ​ប្រេង​សាំង​និង​ម៉ា​ស៊ូ​ត​ក្នុងស្រុក​សម្រាប់​អតិថិជន​។

​អង្គការ​មូលនិធិ​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ (IMF) បាន​ព្យាករណ៍​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ស​ក​ល (GDP) ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២២ នៅ​កម្រិត ៣,២ ភាគរយ​បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ ២០២១​។​នេះ​គឺជា​ការទម្លាក់​ចុះ​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​ការ​​ព្យាករណ៍​នៅ​ដើមឆ្នាំ ២០២២ នៅ​កម្រិត ៣,៩ ភាគរយ​។ IMF​ក៏បាន​កែសម្រួល​ការព្យាករណ៍ GDP​ពិភពលោក​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០២៣ មក​ត្រឹម ២,៧ ភាគរយ​ផង​ដែរ ដោយសារ​តែ​ការកើនឡើង​អត្រា​ការប្រាក់ តម្លៃ​ថាមពល និង​ថ្លៃ​ហិរញ្ញប្បទាន​។ កត្តា​ទាំង​នេះ​បាន​បង្កើន​ការចំណាយ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ចំពោះ​អាជីវកម្ម និង កាត់បន្ថយ​ប្រាក់​ចំណេញ​សាជីវកម្ម និង​អំណាច​ទិញ​របស់​អតិថិជន​។ អំពី​ប្រទេស​ចិន​វិញ​ទោះបី​​រដ្ឋាភិបាល​បាន​សម្រាល​វិធានការកូ​វីដ​សូន្យ​របស់​ខ្លួន​បន្ទាប់​ពី​ការតវ៉ា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ក្នុង​ខែវិច្ឆិកា​ឆ្នា​២០២២​ក៏ដោយ ក៏​ផលប៉ះពាល់​នៃ​វិធានការ​គ្រប់គ្រង​ជំងឺ​រាតត្បាត​របស់ខ្លួន​នៅ​តែ​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ដល់​​ការនាំ​ចូល​ប្រេង​ឆៅ​របស់​ចិន ដោយ​ធ្លាក់​ចុះ ១,៤ ភាគរយ​ក្នុងអំឡុង​ខែ​មករា​ដល់​ខែ​វិឆ្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០២២ គឺ​ស្មើនឹង ១០,០៦ លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ កៀក​នឹង​បរិមាណ​នាំ​ចូល​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២០​។

​ទីភ្នាក់ងារ​ថាមពល​អន្តរជាតិ (IEA) ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា តម្រូវការ​ប្រេង​ពិភពលោក​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២២ នឹង​កើនឡើង ២,១ លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំមុន​។​នេះ​ត្រូវបាន​កែសម្រួល​ចុះក្រោម​ពី​ការ​​ព្យាករណ៍​នៅ​ដើមឆ្នាំ ២០២២ ជាមួយ​នឹង​ការកើនឡើង ៣,៦ លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំមុន​។ នៅ​ឆ្នាំ ២០២៣ តម្រូវការ​ប្រេង​ពិភពលោក​ត្រូវ​គេ​រំពឹងថា​នឹង​កើនឡើង ១,៦​លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​​មួយ​ថ្ងៃ​ស្មើនឹង ១០១,៤ លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ ខ្ពស់​ជាង​ឆ្នាំ ២០១៩ នៅពេលកូ​វីដ​១៩​បានចាប់ផ្តើម​ផ្ទុះឡើង​។​

​ទីផ្សារ​ប្រេង​នៅ​ឆ្នាំ ២០២៣ ទំនងជា​មាន​ការប្រែប្រួល​ខ្លាំង​ដោយសារតែ​ការ​រឹតបន្តឹង​ការផ្គត់ផ្គង់ បន្ទាប់​ពី​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ប្រេង​ឆៅ​ដឹក​តាម​សមុទ្រ​របស់​រុស្ស៊ី​បានចាប់ផ្តើម​នៅ​ថ្ងៃទី ៥ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២​។ (​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ផលិតផល​ប្រេញ​ចម្រាញ់​ដឹក​តាម​សមុទ្រ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​នៅ​ថ្ងៃទី ៥ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៣)​។ ​រដ្ឋបាលបៃដិ​ន​បាន​ព្យាយាម​កែលម្អ​ស្ថានភាព​ផ្គត់ផ្គង់​ប្រេង​ឆៅ​ពិភពលោក​ដោយ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​វ៉េណេស៊ុយ​អេ​ឡានាំ​ចេញ​ប្រេងឆៅ​។ វ៉េណេស៊ុយ​អេ​ឡា​នឹង​បង្កើន​ផលិតកម្ម​ប្រេង​ពី​កម្រិត​បច្ចុប្បន្ន ៦៩០.០០០ បារ៉ែល​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​រហូតដល់ ៧២០.០០០ បារ៉ែល​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​នៅ​ឆមាស​ទី​ពីរ​ឆ្នាំ​២០២៣ ដែល​នឹង​ជួយ​សម្រាល​ស្ថានភាព​ផ្គត់ផ្គង់​ដ៏​តានតឹង​។​

​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣ អង្គការ OPEC​និង​សម្ពន្ធមិត្ត​របស់ខ្លួន (OPEC+)​នឹង​បន្ត​គ្រប់គ្រង​ការផលិត​ប្រេង​ឆៅ​ផ្អែក​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ចុងក្រោយ​បំផុត​កាលពី​ថ្ងៃទី​៥​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២២(​កាត់បន្ថយ​ការផលិត​២​លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​ចាប់ពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០២២​រហូតដល់​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០២៣) រហូត​ដល់​កិច្ចប្រជុំ​លើក​ក្រោយ​នៅ​ថ្ងៃទី ៤ មិថុនា ឆ្នាំ​២០២៣​។ ការផលិត​របស់ OPEC+​សម្រាប់​ខែ​តុលា​ឆ្នាំ​២០២២​គឺ​ស្ថិតនៅ​​កម្រិត ៣៨,៤៧​លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​ឬ​ប្រហែល​២​លាន​បារ៉ែល​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​ទាប​ជាង​កូតា​ផលិតកម្ម​។​

​សូម​រង់ចាំ​តាមដាន​ជា​បន្ត ខណៈ​សង្គ្រាម​រុស្ស៊ី​-​អ៊ុយ​ក្រែន​អូសបន្លាយ​ចូលដល់រ​ដូវ​រងា និង G7 សហភាព​អឺរ៉ុប​និង​អូស្ត្រាលី​កំណត់​ពិ​ដាន​តម្លៃ​ប្រេង​របស់​រុស្ស៊ី​ព្រមទាំង​ការដំឡើង​អត្រា​ការប្រាក់​របស់​​ធនាគារ​កណ្តាល​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក នឹង​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ការប្រែប្រួល​តម្លៃ​ប្រេង​បន្ត​ពី​ឆ្នាំ ២០២២ ដល់​ឆ្នាំ ២០២៣​។​

​អ្នកវិភាគ​របស់​ក្រុមហ៊ុន PRISM ប៉ាន់​ប្រមាណ​តម្លៃ​ប្រេង​ឆៅ​នៅ​ឌូ​បៃ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២៣ ថា​នឹង​ស្ថិត​ក្នុង​ចន្លោះ​ពី ៨០-៩០ ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​បារ៉ែល​៕