​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ដេល្លី​ម៉េល​) ៖ ត្រូវបាន​ចាត់តាំង​ឱ្យ​ផលិត​រូបគំនូរ​របស់​ប៉េឡេ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៧ វិចិត្រករ​ឈ្មោះ អែន​ឌី វ៉ា​ហូល (Andy Warhol) បាន​និយាយថា​”​ប៉េឡេ​គឺជា​មនុស្ស​ម្នាក់​ក្នុង​​ចំណោម​ពីរ​បី​នាក់​ដែល​ផ្ទុយ​ពី​ទ្រឹស្តី​របស់​ខ្ញុំ ៖ ជំនួស​ឱ្យ​កិត្តិនាម ១៥ នាទី គាត់​នឹងមាន​កិត្តិនាម ១៥ សតវត្សរ៍​”​។​

​វា​សរុប​នូវ​ការកោតសរសើរ​ដ៏​ល្អ​សម្រាប់​កីឡាករ​បាល់ទាត់​ដែល​ត្រូវបាន​ចាត់ទុកជា​កីឡាករ​ដ៏​អស្ចារ្យ​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​លេង​នៅ​លើ​ទីលាន និង​ជា​មនុស្ស​ដែល​ពិភពលោក​កំពុង​កាន់ទុក្ខ​បន្ទាប់ពី​ការស្លាប់​​របស់​គាត់​នៅ​អាយុ ៨២ ឆ្នាំ​។​

​ប៉េឡេ​ត្រូវបាន​ចាត់ទុកដោយ​សហសម័យ​របស់គាត់​ថា​ជា​កីឡាករ​ឆ្នើម​បំផុត ប៉ុន្តែ​កិត្តិយស​សម្រាប់​កីឡា​ករប្រេ​ស៊ីល​រូបនេះ​បាន​ពង្រីក​យ៉ាង​ល្អ​ហួស​ពី​កីឡដ្ឋាន និង​ចូល​ទៅ​ដល់​ពិភព​នៃ​កីឡា​ផ្សេងទៀត នយោបាយ និង​វប្បធម៌​ប្រជាប្រិយ​។​

​គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​អាច​ចង​ចាំ​បាន​ច្បាស់​អំពី​របៀប​ដែល​លោក អេដសុ​ន អា​រ៉ា​ន់​តេស ដូ ណា​ស៊ី​មិន​តូ (Edson Arantes do Nascimento) បាន​ក្លាយទៅជា​ឈ្មោះ​ប៉េឡេ (Pele) នោះទេ ប៉ុន្តែ​ពាក្យ​ទាំង​បួន​អក្សរ​នេះ​បាន​នាំមក​នូវ​ការទទួលស្គាល់​និង​ការគោរព​នៅ​គ្រប់​ជ្រុង​នៃ​ពិភពលោក​។​

​មាន​ពេល​មួយ​អ្នកយក​ព័ត៌មាន​បាន​សួរ​ប៉េឡេ​ថា​តើ​កិត្តិនាម​របស់​គាត់​អាច​ប្រៀបផ្ទឹម​ទៅ​នឹង​ព្រះ​យេស៊ូ​វ​បាន​ដែរឬទេ គាត់​បាន​ឆ្លើយថា “​មាន​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​ពិភពលោក​ដែល​ព្រះ​យេស៊ូ​វ​មិនមាន​អ្នក​ស្គាល់​ទេ​”​។​

​អាជីព​នៃ​ការ​ស៊ុត​បញ្ចូល​ទី​ឥតឈប់ឈរ​បានចាប់ផ្តើម​នៅ​អាយុ ១៥ ឆ្នាំ​។ នៅ​អាយុ ១៧ ឆ្នាំ ប៉េឡេ​គឺ​ជា​ម្ចាស់​ជ័យលាភី​ពាន​វើ​ល​ខា​ប់​។ គាត់​បាន​ជំរុញ​ប្រេ​ស៊ីលឱ្យ​ឈ្នះ​ពា​ន​ពីរ​ទៀត​គឺ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦២ និង ១៩៧០​។​

​នៅ​ចុងបញ្ចប់ គាត់​បាន​ស៊ុត​បញ្ចូល​ទី​បាន ១.២៧៩ គ្រាប់​ក្នុង ១.៣៦៣ ប្រកួត ដែល​ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់ថា​ជា​កំណត់ត្រា​ពិភពលោក​ហ្គី​ន​ណេ​ស ត្បិត​មានការ​ជំទាស់​ដោយ​មនុស្ស​ជាច្រើន​ព្រោះ​វា​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ការប្រកួត​មិត្តភាព​។​

​ប៉ុន្តែ​ជីវិត​របស់​ប៉េឡេ​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ទីលាន​គឺ​មាន​ពណ៌​ស្រស់បំព្រង​ដូច​អាវ​ពណ៌​លឿង​ដ៏​ល្បីល្បាញ​របស់​ជម្រើសជាតិ​ប្រេ​ស៊ីល​ដូច្នេះ​ដែរ​។ គាត់​បាន​រៀបការ​បី​ដង ដោយ​មង្គលការ​ចុងក្រោយ​គឺ​នៅ​ពេល​គាត់​មាន​អាយុ ៧៥ ឆ្នាំ ហើយ​គាត់​ក៏​មាន​ស្រី​លួចលាក់​ជា​ច្រើន​នាក់​ផង​ដែរ​។ គាត់​មានកូន​យ៉ាងតិច​ប្រាំពីរ​នាក់​ជាមួយ​ម្តាយ​ផ្សេងៗ​គ្នា​។​

​អ្នកខ្លះ​បាន​លើកឡើង​ថា ប៉េឡេ​ធ្វើឱ្យ​បាត់បង់​នូវ​ភាព​បរិសុទ្ធ​នៃ​កេរដំណែល​បាល់ទាត់​របស់គាត់​តាមរយៈ​ការថត​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​។ គាត់​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​អ្វីៗ​គ្រប់យ៉ាង​ចាប់​ពី​កូកា​-​កូឡា​រហូត​ដល់​ថ្នាំសម្រើប Viagra ប៉ុន្តែ​ទោះបីជា​គាត់​ស្ថិតក្នុង​ចំណោម​អត្ត​ពលិ​ក​ដែល​រកចំណូលបាន​ច្រើនជាងគេ​ក្នុងសម័យ​របស់គាត់​ក៏ដោយ ក៏​ប្រាក់ចំណូល​របស់​គាត់​នៅតែ​ទាប​ខ្លាំង​បើ​ធៀប​ទៅនឹង​សក្តានុពល​នៃ​ការរក​ប្រាក់ចំណូល​ដ៏​គួរឱ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​របស់​តារា​កីឡា​សព្វថ្ងៃ​។​

​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​របស់​គាត់​ត្រូវបាន​ញាំញី​ដោយ​បញ្ហា​សុខភាព ហើយ​ការវះកាត់​ត្រគាក​មិន​ជោគជ័យ​បាន​ធ្វើឱ្យ​គាត់​មិនអាច​ដើរហើរ​ទៅណា​បាន​ដោយ​គ្មាន​ជំនួយ​ពី​រទេះរុញ​។ នៅ​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ ២០២១ គាត់​បានទទួល​ការ​វះកាត់​យក​ដុំ​សាច់​ចេញពី​ពោះវៀនធំ​របស់គាត់​។​

​លោក មី​សែ​ល ប្លាទី​នី (Michel Platini) ជា​អតីត​កីឡាករ​ដ៏​ល្បីល្បាញ បាន​កត់សម្គាល់​ពី​ភាពខុសគ្នា​រវាង​ជីវិត​នៅលើ​ទីលាន​និង​ក្រៅ​ទីលាន​របស់​ប៉េឡេ យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា “​មាន​ប៉េឡេ​ជា​កីឡាករបាល់​ទាត់និ​ង​មាន​ប៉េឡេ​ជា​បុរស​ពិត ប៉ុន្តែ​នៅពេលដែល​គាត់​លេង​បាល់ទាត់ ប៉េឡេ​គឺជា​ព្រះ​”​។​

​ប៉េឡេ​ជា​ក្មេងប្រុស​ធំ​ដឹងក្តី​ក្នុង​ភាពក្រីក្រ​លំបាក​នៅក្នុង​តំបន់​អនាធិបតេយ្យ​នៃ​ទីក្រុង​ត្រេស​ខូ​រ៉ា​ខូស (Tres Coracoes) ដោយ​កើតមក​ជា​កូនប្រុស​របស់​កីឡាករ​បាល់ទាត់ ចា​វ រ៉ា​ម៉ូ​ស ដូ ណា​ស៊ី​មិន​តូ (Joao Ramos do Nascimento ឬ ហៅ​ក្រៅ​ថា Dondinho) និង លោកស្រី សេ​ឡេ​ស្តេ អា​រ៉ា​ន់​តេ (Celeste Arantes)​។​

​គាត់​ត្រូវបាន​ដាក់ឈ្មោះ​តាម​អ្នក​ប្រាជ្ញា​ជនជាតិ​អាម៉េរិក ថូ​ម៉ាស អេ​ឌី​សុន (Thomas Edison) ប៉ុន្តែ​ដោយ​គ្មាន​អក្សរ ‘i’ តែ​យ៉ាងណា​ឈ្មោះ​ហៅ​ក្រៅ​ដែល​ពិភពលោក​ស្គាល់​គាត់ គឺ​អាចមកពី​អសមត្ថភាព​របស់​គាត់​ក្នុង​ការបញ្ចេញ​សូរស័ព្ទ​ឈ្មោះ​របស់​អ្នកចាំទី​ក្លិប Vasco da Gama លោក ប៊ី​ឡេ (Bile)​។​

​ដោយ​ស្នង​ហ្សែ​ន​ជា​អ្នក​កីឡាបាល់ទាត់​ពី​ឪពុក​របស់​គាត់ ប៉េឡេ​ជាធម្មតា​លេងបា​ល់​នៅ​តាម​ផ្លូវ​ដោយ​ប្រើ​ស្រោមជើង​ញាត់​កាសែត​។ នោះ​ហើយ​ជា​ចរិត​ធម្មជាតិ​របស់​កីឡាករ​បាត់​ទាត់​អស្ចារ្យ​។​

​នោះ​គឺជា​ទេពកោសល្យ​ពី​ធម្មជាតិ​របស់​គាត់​។ គ្រូបង្វឹក​ក្រុមយុវជន​របស់​ប៉េឡេ​បាន​អះអាង​ចំពោះ​នាយក​ក្លិប​បាល់ទាត់ Santos ដ៏​លេចធ្លោ​ថា ក្មេង​អាយុ ១៥ ឆ្នាំ​រូប​នេះ​នឹង​ក្លាយជា “​កីឡាករ​បាល់ទាត់​ដ៏​អស្ចារ្យ​បំផុត​នៅក្នុង​ពិភពលោក​”​។​

​គាត់​គឺជា​អ្នក​រក​គ្រាប់​បាល់​បាន​ច្រើនជាងគេ​ក្នុង​លី​កនៅ​អាយុ​ត្រឹមតែ ១៦ ឆ្នាំ ហើយ​គាត់​បាន​ស៊ុត​បញ្ចូល​ទី​សរុប​ចំនួន ៦៤៣ គ្រាប់​ក្នុង ៦៥៩ ប្រកួត​សម្រាប់ Santos ដែល​ជា​ក្លិប​របស់គាត់​សម្រាប់​រយៈពេល ១៨ ឆ្នាំ​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ១៩៧៤ ខណៈ​ក្លិប​នេះ​បាន​គ្រប់គ្រង​បាល់ទាត់​ក្នុងស្រុក​របស់​ប្រេ​ស៊ីល​។​

​នេះ​ជា​ចំនួន​កំណត់ត្រា​នៃ​ការ​ស៊ុត​បញ្ចូល​ទី​សម្រាប់​ក្លិប​តែ​មួយ​រហូតដល់​លី​អូ​នែ​ល ម៉េស​ស៊ី បំបែក​កំណត់ត្រា​នេះ​បាន​ជា​មួយ​គ្រាប់​បាល់​ទី ៦៤៤ គ្រាប់​របស់​គាត់​សម្រាប់ Barcelona ក្នុង​ខែធ្នូ​ឆ្នាំមុន​។​

​ប៉ុន្តែ​វា​ជា​ស្នាដៃ​របស់​ប៉េឡេ​សម្រាប់ប្រេ​ស៊ីល​នៅវើ​លខាប់​ទេ​ដែល​ធ្វើឱ្យ​គាត់​មានឈ្មោះ​ល្បី​និង​ត្រូវ​គេ​សាទរ​ជា​សកល​។​

​នៅ​អាយុ​ទើបតែ ១៧ ឆ្នាំ​គាត់​បាន​មកដល់​ការប្រកួត​វើល​ខាប់​ឆ្នាំ ១៩៥៨ នៅ​ប្រទេស​ស៊ុយអែត​ជាមួយ​របួស​ជង្គង់ ប៉ុន្តែ​មិត្ត​រួម​ក្រុម​របស់​គាត់​បាន​ទទូច​ឱ្យ​ដាក់​គាត់​ក្នុង​ឈុត​ជ្រើសរើស​ដំបូង​។​

​នៅពេលនោះ គាត់​គឺជា​កីឡាករ​ក្មេង​ជាង​គេ​បំផុត​ដែល​បាន​បង្ហាញខ្លួន​នៅវើ​លខាប់ ហើយ​បាន​ស៊ុត​បញ្ចូល​ទី​ពីរ​គ្រាប់​ក្នុង​វគ្គ​ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ខណៈ​ប្រេ​ស៊ីល​បាន​ផ្តួល​ម្ចាស់ផ្ទះ​ស៊ុយអែត ៥-២​។​

​នោះ​គឺជា​ការប្រឹងប្រែង​របស់​គាត់ ហើយ​ប៉េឡេ​បាន​សន្លប់​នៅ​ស្នូរ​កញ្ចែ​បញ្ចប់​ការប្រកួត ហើយ​ត្រូវ​សង្គ្រោះ​ដោយ​មិត្ត​រួម មុន​ពេល​សម្រក់​ទឹកភ្នែក​ជាមួយ​ក្តីរីករាយ​៕

​ប៉េឡេ​ជោគជ័​យទាំង​ក្នុងនិង​ក្រៅទី​លាន ជាពិសេស​ជីវិត​ផ្លូវភេទ​