​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ដេល្លី​ម៉េល​) ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​លោក ហ្វ៊ុយ​មី​អូ គី​ស៊ី​ដា ចាប់ផ្តើម​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ពេញ​មួយ​សប្តាហ៍​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ ដើម្បី​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​យោធា​ជាមួយ​អឺរ៉ុប​និង​អង់គ្លេស ហើយ​ផ្តោត​លើ​សម្ពន្ធភាព​ជប៉ុន​-​អាម៉េរិក​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​ក្នុង​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ខណៈ​ជប៉ុន​បាន​បំបែក​ការអត់ធ្មត់​របស់​ខ្លួន​ក្រោយ​សង្គ្រាមលោកដើម្បី​ទទួល​យក​តួនាទី​វាយលុកប​ន្ថែ​មទៀត ដោយ​ចិន​នៅក្នុង​ក្រសែភ្នែក​។​

​កិច្ច​ពិភាក្សា​របស់​លោក​គី​ស៊ី​ដា​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​អាម៉េរិក ចូ បៃ​ដិន នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នឹង​បង្ហាញ​ពី​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ប្រាំ​ប្រទេស​របស់​គាត់ ដែល​នាំ​គាត់​ទៅកាន់​ប្រទេស​បារាំង អ៊ីតាលី អង់គ្លេស​និង​កា​​ណា​ដា​ផងដែរ ដែល​ខ្លះ​ជា​ក្រុម​ប្រទេស G7​ដែល​ជប៉ុន​បាន​បង្កើន​ទំនាក់ទំនង​ផ្នែក​ការពារជាតិ​។

​ការឈប់​សំចត​ទី​មួយ​របស់​គាត់​គឺ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​។​

​លោក​គី​ស៊ី​ដា​បាន​និយាយថា កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​របស់​គាត់​ជាមួយ​លោកបៃ​ដិ​ននឹង​គូស​បញ្ជាក់ពី​ភា​ព​រឹងមាំនៃ​សម្ពន្ធភាព​ជប៉ុន​-​អាម៉េរិក​និង​របៀប​ដែល​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​អាច​ធ្វើកា​រកា​ន់​តែ​ជិត​ស្និទ្ធ​នៅក្រោម​​យុទ្ធសាស្ត្រ​សន្តិសុខ​និង​ការពារ​ជាតិ​ថ្មី​របស់​ជប៉ុន​។​

​ជប៉ុន​កាលពី​ខែ​ធ្នូ​បាន​អនុម័ត​កំណែទម្រង់​សន្តិសុខ​និង​ការពារ​ជាតិ​សំខាន់ៗ រួម​ទាំង​សមត្ថភាព​វាយបក​វិញ ដែល​ធ្វើឱ្យ​ជប៉ុន​បំបែក​ចោល​នូវ​គោលការណ៍​ស្វ័យការពារ​ផ្តាច់មុខ​របស់ខ្លួន​។ ជប៉ុន​និយាយថា ការ​ដាក់​ពង្រាយ​ប្រព័ន្ធ​ស្ទាក់​ចាប់​មី​ស៊ី​ល​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន មិន​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ការពារ​ខ្លួន​ពី​អាវុធ​រីកចម្រើន​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​របស់​ចិន​និង​កូរ៉េខាងជើង​នោះទេ​។​

​លោក​គី​ស៊ី​ដា​បាន​និយាយថា លោក​នឹង​ពន្យល់​ដល់​លោកបៃ​ដិន​នូវ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្មី ដែល​ក្នុងនោះ​ជប៉ុន​ក៏​នឹង​ពង្រឹង​ការការពារ​នៅ​កោះ​ភាគ​និរតី​របស់​ខ្លួន​នៅ​ជិត​កោះ​តៃវ៉ាន់​ផងដែរ រួម​ទាំង​កោះ​យ៉ូណា​ហ្គូ​នី (Yonaguni) និង អ៊ី​ស៊ី​ហ្គាគី (Ishigaki) ជា​កន្លែង​ដែល​មូលដ្ឋាន​ថ្មី​កំពុង​ត្រូវបាន​សាងសង់​។​

​លោក​គី​ស៊ី​ដា​បាន​ប្រាប់​ទូរទស្សន៍​ជាតិ NHK កាលពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ដោយ​សំដៅលើ​ចក្ខុវិស័យ​នៃ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិកា​រ​សន្តិសុខ​ជាតិ​និង​សេដ្ឋកិច្ច ដែល​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ជំរុញ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​ឥទ្ធិពល​យោធា​និង​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ចិន​ថា “​យើង​នឹង​ពិភាក្សា​អំពី​ការពង្រឹង​បន្ថែម​ទៀត​នៃ​សម្ពន្ធភាព​ជប៉ុន​-​អាម៉េរិក និង​របៀប​ដែល​យើង​ធ្វើការ​រួមគ្នា​ដើម្បី​សម្រេចបាន​នូវ​តំបន់​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ដែល​បើក​ចំហ​ដោយ​សេរី​”​។​

​ក្រោម​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្មី ជប៉ុន​គ្រោង​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ដាក់ពង្រាយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៦​នូវ​កាំជ្រួច​មី​ស៊ី​ល​នាំ​ផ្លូវ​រយៈ​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​ដែល​អាច​បាញ់​ដល់​គោលដៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​គឺ​ជិត​ទ្វេដង​នៃ​ថវិកា​ការពារជាតិ​របស់​​ខ្លួន​ក្នុង​រយៈពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ធៀប​នឹង​ស្តង់ដារ​ណា​តូ​ប្រហែល ២ ភាគរយ​នៃ​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុប​ពី ១ ភាគរយ​បច្ចុប្បន្ន និង​ធ្វើឱ្យ​ប្រសើរឡើង​នូវ​សមត្ថភាព​អ៊ីនធឺណិត​និង​ចារកម្ម​។​

​គំនិត​នេះ​គឺ​ត្រូវតែ​ធ្វើ​ឱ្យបាន​ច្រើន​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើទៅបាន​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី ខណៈ​អ្នកជំនាញ​មួយចំនួន​មើលឃើញ​ហានិភ័យ​កើនឡើង​ដែល​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជីន​ភីង អាច​នឹង​ចាត់​វិធានការ​ប្រឆាំង​នឹង​តៃវ៉ាន់ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​អះអាងថា​ជា​ផ្នែក​នៃ​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន​។​

​លោក គ្រីស្តូហ្វើ ច​ន​ស្តូន (Christopher Johnstone)​ទីប្រឹក្សា​ជាន់ខ្ពស់​និង​ជា​ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា​យុទ្ធសាស្ត្រ​និង​អន្តរជាតិ បាន​និយាយថា​”​នេះ​គឺជា​ឱកាស​មួយ​ដើម្បី​គិត​ឡើងវិញ​និង​ធ្វើ​​បច្ចុប្បន្នភាពរ​ចនាស​ម្ព​ន្ធ​និង​យន្តកា​រ​នៃ​សម្ពន្ធភាព​ដើម្បី​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ដៃគូ​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​កាន់តែ​ខ្ពស់ ដែល​នឹង​មក​ដល់​ឆាប់ៗ​”​។​

​ទោះយ៉ាងណា លោក​បាន​និយាយថា ការ​ផ្តោតអារម្មណ៍​របស់​ជប៉ុន​លើ​សមត្ថភាព​វាយប្រហា​រ​និង​ថវិកា​គឺជា​ការស្វាគមន៍ ប៉ុន្តែ​ជា “​របៀបវារៈ​ដ៏​គួរ​ឱ្យ​ភ័យខ្លាច​” ដែល​នឹង​តម្រូវឱ្យមាន​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ច្រើន​ឡើង​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​៕

​លោក​គី​ស៊ី​ដា​ចាកចេញ​ពី​តូ​ក្យូ​កាលពី​យប់​ថ្ងៃអាទិត្យ