វិភាគជាតិ និង​ អន្តរជាតិ

ភាព​តានតឹង​ជុំវិញ​កោះ​តៃវ៉ាន់​បង្កើន​ការបារម្ភ​អំពី​ជម្លោះ​រវាង​ចិន​និង​អាម៉េរិក​នៅ​អាស៊ី​

​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ដេលី​មែ​ល​) ៖ បន្ទាប់ពី​បាន​បញ្ជូន​យន្តហោះ​យោធា​ជាច្រើន​គ្រឿង​មក​ចូល​កៀក​កោះ​តៃវ៉ាន់​នៅ​ទិវា​បុណ្យ​ជាតិ​របស់​ចិន ទីក្រុង​ប៉េកាំង​បាន​បន្ថយ​សំឡេង​រំខាន​​របស់​ខ្លួន​បន្តិច​ប៉ុន្តែ​ភាព​តានតឹង​នៅតែ​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​ដដែល ដោយ​វោហា​ស័ព្ទ​និង​ហេតុផល​នៅ​ពីក្រោយ​សមយុទ្ធ​គឺ​មិន​ផ្លាស់ប្តូរ​។​ ​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​យល់ស្រប​ថា​ជម្លោះ​ដោយផ្ទាល់​គឺ​មិន​ទំនង​ទេ​នៅពេល​នេះ​ប៉ុន្តែ​ខណៈ​អនាគត​តៃវ៉ាន់​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ខ្លួនឯង​កាន់តែ​ក្លាយ​ជា​ម្សៅ TNT​ខ្លាំង​ឡើងៗ​ហើយ​ការគិត​ខុស​ឬ​ការ​​គណនា​ខុស​ណាមួយ​អាច​នាំឱ្យ​មាន​ការប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា ខណៈ​មហិច្ឆតា​ចិន​និង​អាម៉េរិក​កាន់តែ​មាន​ភាព​ផ្ទុយស្រឡះ​។​ ​ចិន​ស្វះស្វែង​នាំយក​កោះ​ដ៏​សំខាន់​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​និង​និមិត្តរូប​នេះ​ដាក់​ក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់​ខ្លួន​ហើយ​អាម៉េរិក​មើលឃើញ​កោះ​តៃវ៉ាន់​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​បញ្ហា​ប្រឈម​កាន់តែ​ទូលំទូលាយ​ពី​ចិន​។​ ​លោក ហង់​រី ប៊​យ...

នៅ​ទីក្រុង​ក្លាស​ហ្គោ ភាព​តានតឹង​រវាង​ចិន​និង​អាម៉េរិក​អាច​នឹង​រំលេច​អនាគត​អាកាសធាតុ​

ប្រែ​សម្រួល : សកញ្ញា​ដា​លី​ (​ដេលី​មែ​ល​) ៖​សម្ទុះ​សកលលោក​កំពុង​កសាង​លើ​វិបត្តិ​អាកាសធាតុ​ប៉ុន្តែ​សកម្មភាព​នឹង​មិន​អាច​ទៅរួច​ទេ​បើ​គ្មាន​ប្រទេស​ពីរ​គឺ​ចិន​និង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ដែល​រួម​​បញ្ចូល​គ្នា​បាន​បំភាយ​ឧស្ម័ន​ជាង​ពាក់កណ្តាល​លើ​ពិភពលោក ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​ពួកគេ​មិន​ចុះសម្រុង​គ្នា​ទេនោះ​។​ ​នៅ​មុន​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល COP26 នៅ​ទីក្រុង​ក្លាស​ហ្គោ​អ្នកជំនាញ​ជឿជាក់​ថា​របកគំហើញ​នៃ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​អាម៉េរិ​ក​-​ចិន​អាច​ជា​កាតាលីករ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ស្តីពី​ការ​​ផ្លាស់ប្តូរ​អាកាសធាតុ​ប៉ុន្តែ​ក៏​និយាយ​ផងដែរ​ថា​ទំនាក់ទំនង​រកាំរកូស​រវាង​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​និង​ប៉េកាំង​មិនមែន​ជា​ទីបញ្ចប់​នៃ​ពិភពលោក​នោះទេ​។ ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​បាន​បង្កើន​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់ការ​បំភាយឧ​ស្ម័ន​បើទោះបីជា​ក្រុម​អ្នកវិភាគ​និយាយ​ថា​សកម្មភាព​ពួកគេ​នៅ​តូចតាច​ពេក​មិន​អាច​បំពេញ​តាម​គោលដៅ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ក្នុង​ការរក្សា​ការឡើង​កម្តៅ​ផែនដី​ត្រឹម ១,៥ អង្សា​សេ និង​ដើម្បី​បញ្ចៀស​ផល​អាក្រក់​បំផុត​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ក៏ដោយ​។​ ​លោកស្រី​ម៉ា​រី នី​កូល...

ការកើនឡើង​ជើងហោះហើរ​យោធា​ចិន​មិន​បង្ហាញ​ការ​គំរាម​ភ្លាមៗ​អំពី​សង្គ្រាម​លើ​តៃវ៉ាន់​នោះទេ​

​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ស្ត្រេត​ថែមស៍​) ៖ យន្តហោះ​យោធា​ចិន​ដ៏​ច្រើន​រហូត​ដល់​ចំនួន​បំបែក​កំណត់ត្រា​គឺ​បាន​បើ​ចូល​ដែនអាកាស​នៅ​ជិត​កោះ​តៃវ៉ាន់​កាលពី​ចុង​សប្តាហ៍ ជាហេតុ​​ជំរុញ​ឱ្យ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​តៃវ៉ាន់​ចេញ​ទៅ​ប្រដេញ ហើយ​វា​ជា​ការបន្ថែម​សាច់ដុំ​ដល់​ការព្រមាន​របស់​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ថា​នៅ​ទីបំផុត​ចិន​អាច​នឹង​ប្រើ​កម្លាំង​ដើម្បី​កាន់កាប់​កោះ​នេះ​។​ ​ការហោះហើរ​នៃ​យន្តហោះ​កងទ័ព​រំដោះប្រជាជន​ចិន​ជិត ៨០ គ្រឿង​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ (១ តុលា​)​និង​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ខណៈ​ចិន​ប្រារព្ធ​បុណ្យ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​គឺ​ធ្វើ​តាម​លំនាំ​នៃ​ការសាកល្បង​និង​ការដាក់​​សម្ពាធ​ពី​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ទៅ​លើ​កោះ​តៃវ៉ាន់​។​ ​ជើងហោះហើរ​ថ្មី​បំផុត​ចុងក្រោយ​នេះ​លេចធ្លោ​ខ្លាំង​ដោយសារ​តែ​ចំនួន​និង​ប្រភេទ​យន្តហោះ​ពាក់ព័ន្ធ​រួមទាំង​យន្តហោះ​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​និង​យន្តហោះ​ប្រឆាំង​នាវាមុជទឹក​ក្នុងពេល​ជ្រៀតចូល​ដែនអាកាស​តៃវ៉ាន់​ទាំងយប់​។​ ​ទោះជា​យ៉ាងណា...

ចិន​ខឹង​អូស្ត្រាលី​និង​ចាត់ទុក​កិច្ចព្រមព្រៀង Aukus ជាការ​ក្បត់​ចំ​ពេល​កំពុង​ចរចា​ជាមួយ​អាម៉េរិក​

ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​អ៊ិច​ស្ព្រេ​ស​) ៖ ចិន​នៅ​តែ​បន្ត​ពន្លះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិសុខ AUKUS ថ្មី​រវាង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ចក្រភព​អង់គ្លេស និង អូស្ត្រាលី​ចំ​ពេល​កំពុង​មាន​កិច្ច​ចរចា​ជាមួយ​​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​។​ ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ចិន​លោក​វ៉ាង យី​បាន​រិះគន់​កិច្ចព្រមព្រៀង AUKUS ថា​ជា​ការគំរាមកំហែង​ដល់​សន្តិភាព​និង​ស្ថិរភាព​ក្នុង​តំបន់​។​ការអត្ថាធិប្បាយ​របស់​លោក​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​ការ​​ពិភាក្សា​ជាមួយ​សហភាព​អឺរ៉ុប​នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​ក្រសួងការបរទេស​ចិន​។​...

ការ​ប្រណាំងប្រជែង​យក​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន ៖ អ្នក​ណា​ខ្លះ​ជា​បេក្ខជន​សម្រាប់​ការងារ​កំពូល​នេះ​?

​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ស្ត្រេត​ថែមស៍​) ៖ ការចុះឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​រយៈពេល​មួយ​សប្តាហ៍​បាន​បើក​នៅក្នុង​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​០១ ខែតុលា​ដែល​នឹង​បញ្ចប់​ការរំពឹង​ទុក​ជា​ច្រើន​​ខែ​ថា​អ្នក​ណា​នឹង​ប្រជែង​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​បន្ត​ពី​លោក​រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គោ ឌុយ​ទែត នៅពេល​អាណត្តិ​របស់​គាត់​ត្រូវ​បញ្ចប់​នៅ​ឆ្នាំក្រោយ​។​ ​សម្រាប់​ពេល​នេះ ក្រសែភ្នែក​ទាំងអស់​គឺ​ផ្តោតលើ​មនុស្ស ៥ នាក់​នេះ ៖ ១....

ការដោះលែង​នាយក​ប្រតិបត្តិ Huawei​ផ្តល់​ឱកាស​ស្តារ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ឡើង​វិញ​ជាមួយ​អាម៉េរិក​និង​កាណាដា​?

​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ស្ត្រេត​ថែមស៍​) ៖ ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​រដ្ឋ​ចិន​បាន​និយាយ​កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី ២៧ ខែកញ្ញា​ថា ការដោះលែង​លោក​ស្រី​ម៉េង វ៉ាន់ចូ​វ ប្រធាន​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​ក្រុមហ៊ុន Huawei គឺជា​ឱកាស​សម្រាប់​ការចាប់ផ្តើម​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​និង​កាណាដា​ឡើងវិញ ប៉ុន្តែ “​វោហា​សាស្ត្រ​នយោបាយ​អាប់អួរ​”...

ហេតុអ្វី​បានជា​ប្រទេស​នានា​ចាប់អារម្មណ៍​នឹង​នាវាមុជទឹក​ដើរ​ដោយ​ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ​ខ្លាំង​ម្ល៉េះ​? វា​ខុស​គ្នា​ពី​នាវាមុជទឹក​ធម្មតា​ដូចម្តេច​?

ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​វី​គី​ភេ​ឌា​) ៖ ក្រោយ​ពី​អាម៉េរិក​និង​អូស្ត្រាលី​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ផ្ទេរ​និង​ទទួល​បច្ចេកវិទ្យា​ដើម្បី​ផលិត​នាវាមុជទឹក​ដើរ​ដោយ​ថាមពលនុយគ្លេអ៊ែរ​ភ្លាម​ជំនួស​អោយ​​ការទិញ​នាវាមុជទឹក​ដោយ​ដោយ​ប្រេងម៉ាស៊ូត​ពី​បារាំង ប្រទេស​មួយចំនួន​ជាពិសេស​ប្រទេស​ក្បែរ​ខាង​អូស្ត្រាលី​ស្រាប់តែ​ប្រតិកម្ម​និង​ព្រមាន​អំពី​ការ​ប្រណាំងប្រជែង​សព្វាវុធ​។​ហេតុអ្វី​បានជា​គេ​​បារម្ភ​អំពី​នាវាមុជទឹក​ប្រទេស​នេះ​ម្ល៉េះ​? ​នាវាមុជទឹក​ដើរ​ដោយ​ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ​គឺជា​នាវាមុជទឹក​ដែល​បំពាក់​ដោយ​រ៉េ​អា​ក់ទ័រ​នុយក្លេអ៊ែរ​។ ​គុណសម្បត្តិ​នៃ​នាវាមុជទឹក​ដើរ​ដោយ​ថាមពលនុយក្លេអ៊ែ​រលើ​នាវាមុជទឹក​ធម្មតា (​ដើរ​ដោយ​ចំហេះ​ម៉ា​ស៊ូ​ត​-​អគ្គិសនី​) គួរឱ្យ​កត់សម្គាល់​ខ្លាំងណាស់​។ ការ​រុញច្រាន​ដោយ​ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដែល​មិន​ពឹង​ខ្យល់ ជួយ​រំដោះ​នាវាមុជទឹក​ចេញពី​តម្រូវការ​ដើម្បី​ងើប​ឡើងលើ​ផ្ទៃ​ទឹក​ញឹកញាប់​ដូច​ដែល​តម្រូវ​ធ្វើ​ជា​ចាំបាច់​សម្រាប់​នាវាមុជទឹក​ធម្មតា​។ ​ថាមពល​ដ៏​ច្រើន​ដែល​បង្កើតឡើង​ដោយ​ម៉ាស៊ីន​រ៉េ​អា​ក់ទ័រ​នុយក្លេអ៊ែរ​អនុញ្ញាតឱ្យ​នាវាមុជទឹក​ដើរ​ដោយ​ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ​អាច​ដំណើរការ​ក្នុង​ល្បឿន​លឿន​ក្នុង​រយៈពេល​យូរ​ហើយ​ចន្លោះ​​ទំនេរ​យ៉ាងយូរ​ទម្រាំ​ដល់​ពេល​ចាក់​ប្រេងឥន្ធនៈ​ឡើងវិញ​បាន​ផ្តល់​ឱ្យ​នាវា​នូវ​សមត្ថភាព​ធ្វើ​ដំណឹង​សឹង​គ្មាន​ដែន​កំណត់​ដែល​ឧបសគ្គ​តែមួយគត់​របស់​វា​គឺ​ការ​ស្តុក​ទុក​ឡើងវិញ​នូវ​អាហារ​និង​​របស់របរ​អាច​ញ៉ាំ​បាន​។​...

នៅពេល​សេដ្ឋកិច្ច​នៅត្រង់​មាត់ជ្រោះ បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ជ្រើស​យក​ការបើក​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើង​វិញ​ទោះ​ជា​…

​ប្រែ​សម្រួលៈ​វាសនា​(BLOOMBERG)៖ ទោះ​ជា​ពួកគេ​កំពុង​ប្រយុទ្ធ​ទល់​នឹង​ការផ្ទុះ​ជំងឺ​កូវី​ដ​១៩​ដ៏​អាក្រក់ ក៏​ប្រទេស​នានា​នៅ​ទូទាំង​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​កំពុង​ដឹងខ្លួន​បណ្តើរៗ​ថា ពួក​គេ​លែង​អាច​​រឹតត្បិត​ដែល​ធ្វើអោយ​គាំង​សេដ្ឋកិច្ច​យូរ​តទៅទៀត​បាន​ហើយ​។​ ​នៅ​តាម​រិងចក្រ​នៅ​វៀតណាម​និង​ម៉ាឡេស៊ី នៅក្នុង​ហាង​កាត់សក់​ក្នុង​ក្រុង​ម៉ានីល​ឬ​អាគារ​ការិយាល័យ​របស់​សិង្ហ​បុរី អាជ្ញាធរ​កំពុង​ជំរុញ​ទៅមុខ​នូវ​ផែនកា​របើក​ដំណើរការ​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើងវិញ​​ដោយ​ស្វះស្វែង​រក​តុល្យភាព​រវាង​ការទប់ស្កាត់​វីរុស​ឆ្លង​និង​រក្សា​អោយ​ប្រជាជន​និង​លុយ​ដើរ​។​ ​ផ្ទុយ​ពី​នៅ​អឺរ៉ុប និង​អាម៉េរិក ដែល​បាន​ងាក​មក​ធ្វើ​ដំណើរ​លើ​ផ្លូវ​បើក​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើងវិញ​រួច​ហើយ​អត្រា​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ទាប​របស់​តំបន់​នាំ​អោយ​វា​ស្ថិត​ចំណោម​កន្លែង​ងាយ​រងគ្រោះ​បំផុត​មួយ​នៅ​​ក្នុង​លោក​ចំពោះ​ការវាយប្រហារ​ពី​វីរុស​កូរ៉ូណា​ប្រភេទ​ដែលតា​។​តែ​ដោយសារ​លុយ​រដ្ឋ​កាន់ខើយ​បន្ទាប់ពីការ​បញ្ចេញសាច់​ប្រាក់ជំរុញ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ជំនួយ​សំរាប់​អ្នក​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ពី​វិធានការ​ប្រឆាំង​​កូវី​ដ​១៩​ជា​បន្តបន្ទាប់ ការបិទ​ខ្ទប់​ហាក់​លែង​ចាំបាច់​ត​ទៅ​ទៀត​ហើយ​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅមួយថ្ងៃ​។​ ​លោកស្រី គ្រី​ស្តាល់ តាន់ អ្នក​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​ក្រុម​ធានា​គារ​អូស្ត្រាលី​និង​នូវែ​លសេ​ឡង់​បាន​និយាយថា...

ចិន​ស្វះស្វែង​ធ្វើ “​យុវ​កម្ម​” ជាមួយ​ការគ្រប់គ្រង​ពួក​មហា​សេដ្ឋី​និង​សង្គម​

​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ដេលី​មែ​ល​) ៖​ការផ្លាស់ប្តូរ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ដោយ​គណបក្ស​កុម្មុយនីស្ត​កាន់អំណាច​របស់​ចិន​បាន​ធ្វើឱ្យរញ្ជួយ​ដល់​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​ចាប់ពី​មហាសេដ្ឋី​បច្ចេកវិជ្ជា​រហូតដល់​ក្មេង​​ៗ​សិស្សសាលា​។ នៅ​ពីក្រោយ​ការផ្លាស់ប្តូរ​ទាំង​នោះ គឺ ចក្ខុវិស័យ​របស់​ប្រធានាធិបតី​ស៊ី ជីន​ភីង​ក្នុងការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​មួយ​កាន់តែ​មាន​អំណាច​និង​វិបុលភាព​តាមរយៈ​ការធ្វើឱ្យ​មនោគមវិជ្ជា​បដិ​​វត្ត​ន៍រ​ស់​ឡើង​វិញ ជាមួយ​សមភាព​សេដ្ឋកិច្ច​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​និង​ការគ្រប់គ្រង​របស់​គណ​បក្ស​កាន់តែ​តឹងរ៉ឹង​លើ​សង្គម​និង​សហគ្រិន​។​ ​ចាប់តាំងពី​បាន​ឡើង​កាន់​អំណាច​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១២ លោក​ស៊ី​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​គណបក្ស​វិលត្រឡប់​ទៅរក “​បេសកកម្ម​ដើម​”​របស់​ខ្លួន​វិញ​ក្នុងនាម​ជា​មេដឹកនាំ​សេដ្ឋកិច្ចសង្គម​និង​វប្បធម៌​របស់​​ប្រទេស​ចិន​និង​អនុវត្ត “​យុវ​កម្ម​នៃ​ប្រទេស​ចិន​ដ៏​អស្ចារ្យ​ឡើងវិញ​”​។​...

តោះម​កមើលមនុស្ស​សំខាន់ៗ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​របស់​តា​លី​បង់​

​ប្រែ​សម្រួល : កញ្ញា​ដា​លី​ស (​ដេលី​មែ​ល​) ៖ ក្រុម​តា​លី​បង់​នៅ​អា​ហ្វ​ហ្គានី​ស្ថាន​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​បានប្រកាស​តំណែង​សំខាន់ៗ​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​របស់​ពួកគេ​បន្ទាប់ពី​ក្រុម​អ៊ីស្លាម​និយម​ក្បាលរឹង​​មួយ​នេះ​បាន​ដណ្តើម​ការគ្រប់គ្រង​ប្រទេស​ហើយ​ទម្លាក់​របប​មុន​កាលពី​ខែ​មុន​។​ ​លោក​មូល​ឡា ម៉ូ​ហា​ម៉េដ ហាស​សាន់ អា​ខុន ដែល​ជាប់​ក្នុង​បញ្ជី​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវបានតែងតាំង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ស្តីទី​។​ ​សហ​ស្ថាបនិក​តា​លី​បង់​លោក​អាប់​ឌុល ហ្គានី បា​រ៉ា​ដា...